Phán Quyết Tòa Án Tối Cao Mỹ Làm Đảo Chiều Cục Diện Thuế Quan
Trong một bước ngoặt đáng chú ý, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết bác bỏ phần lớn các mức thuế quan do cựu Tổng thống Donald Trump áp đặt vào năm 2025. Quyết định này không chỉ làm thay đổi chính sách thương mại của Mỹ mà còn mang lại lợi ích bất ngờ cho nhiều quốc gia, bao gồm Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil.
Thuế Quan Của Trump Bị Tuyên Bất Hợp Pháp
Theo Bloomberg, các thẩm phán Tòa án Tối cao Mỹ cho rằng ông Trump đã vượt quá thẩm quyền khi sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế lên hàng hóa từ hầu hết các quốc gia. Phán quyết được đưa ra vào ngày 20/2/2026, tuyên bố các mức thuế này là bất hợp pháp, dẫn đến việc hủy bỏ nhiều khoản thuế đối ứng trước đó.
Ngay sau đó, ông Trump công bố kế hoạch áp mức thuế toàn cầu mới là 15%. Tuy nhiên, Bloomberg Economics tính toán rằng mức thuế suất hiệu dụng trung bình thực tế sẽ chỉ vào khoảng 12%, đây là mức thấp nhất kể từ khi các thuế "Ngày Giải phóng" được ban hành vào tháng 4/2025.
Các Quốc Gia Hưởng Lợi Và Chịu Thiệt
Phán quyết này đã tạo ra sự thay đổi đáng kể trong cán cân thương mại. Các quốc gia như Trung Quốc, từng phải đối mặt với mức thuế cao lên đến 32%, nay được hưởng mức giảm xuống còn 24%. Tương tự, Ấn Độ và Brazil cũng được hưởng lợi từ việc giảm thuế. Ngược lại, những nền kinh tế như Anh và Australia, vốn đã đàm phán được mức thuế thấp 10% trước đó, nay lại phải đối mặt với mức thuế cao hơn là 15%.
Các nhà kinh tế của Morgan Stanley dự báo rằng mức thuế suất bình quân gia quyền đối với châu Á sẽ giảm từ 20% xuống còn 17%. Tuy nhiên, họ cũng cảnh báo rằng sự "dễ thở" này có thể chỉ là tạm thời, vì chính quyền Trump đang tìm cách áp thuế theo từng ngành và từng nền kinh tế để tái thiết lập hệ thống thuế quan.
Phản Ứng Từ Các Bên Liên Quan
Phía Trung Quốc, thông qua người phát ngôn Bộ Thương mại, đã bày tỏ sự phản đối đối với thuế quan đơn phương và kêu gọi Mỹ hủy bỏ các biện pháp này. Họ cũng cho biết đang theo dõi chặt chẽ việc Mỹ chuẩn bị các biện pháp thay thế, như điều tra thương mại, để duy trì thuế quan.
Liên minh châu Âu (EU) đã yêu cầu Mỹ làm rõ tác động của diễn biến mới đối với quan hệ thương mại song phương. Người phát ngôn của Ủy ban châu Âu, Olof Gill, nhấn mạnh sự cần thiết phải khôi phục ổn định và khả năng dự đoán trong hợp tác kinh tế.
Tác Động Dài Hạn Và Triển Vọng
Mặc dù phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ có thể làm gia tăng thêm sự bất ổn, các nhà phân tích chỉ ra rằng thương mại toàn cầu đã có dấu hiệu phục hồi trong năm qua. Các nhà kinh tế tại Goldman Sachs ước tính rằng sự kết hợp giữa phán quyết này và mức thuế mới theo Điều 122 sẽ làm giảm mức tăng thuế hiệu dụng từ hơn 10 điểm phần trăm xuống còn 9 điểm phần trăm kể từ đầu năm 2025.
Họ cũng dự báo rằng nhập khẩu từ các quốc gia được giảm thuế đáng kể nhiều khả năng sẽ tăng lên trong những tháng tới. Tuy nhiên, tương lai vẫn còn nhiều biến động khi chính sách thuế của Mỹ tiếp tục được điều chỉnh.
Trong bối cảnh này, các chuyên gia nhận định rằng mức độ bất ổn cao nhất về thuế quan và căng thẳng thương mại có thể đã qua, nhưng sân chơi thương mại toàn cầu vẫn đang trong quá trình tái thiết lập với nhiều thách thức phía trước.
