Tại cuộc họp báo thường kỳ quý I diễn ra vào chiều ngày 9/4, Bộ Công Thương đã công bố thông tin quan trọng liên quan đến các động thái thương mại của Hoa Kỳ. Theo đó, Mỹ đã chính thức khởi xướng hai cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, tập trung vào hai vấn đề chính: tình trạng dư thừa công suất đối với 16 quốc gia và vùng lãnh thổ, cùng với vấn đề lao động cưỡng bức liên quan đến 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Việt Nam.
Phạm vi điều tra mở rộng và phản ứng của Việt Nam
Bà Nguyễn Quỳnh Mai, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên thuộc Bộ Công Thương, cho biết phạm vi điều tra lần này không chỉ giới hạn ở các nền kinh tế chưa được công nhận là kinh tế thị trường, mà còn mở rộng ra nhiều đối tác phát triển hàng đầu. Cụ thể, danh sách này bao gồm Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore – những nền kinh tế có mức độ mở cửa cao và hội nhập sâu rộng vào hệ thống toàn cầu.
Bà Mai nhấn mạnh rằng, quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Mỹ trong thời gian gần đây vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp và người dân cả hai quốc gia. Trên cơ sở đó, các cơ quan chức năng của Việt Nam đã chủ động trao đổi với phía Mỹ về các chính sách liên quan, đồng thời phối hợp cung cấp thông tin đầy đủ để phục vụ quá trình điều tra theo Mục 301.
Cam kết minh bạch và hợp tác lâu dài
Trong tuyên bố của mình, bà Mai khẳng định: "Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với phía Mỹ nhằm làm rõ các nội dung liên quan đến chính sách điều hành của Việt Nam. Các chính sách của Chính phủ Việt Nam được xây dựng trên nền tảng hội nhập quốc tế, hướng tới một nền kinh tế mở và minh bạch, hoàn toàn không nhằm mục đích tạo ra tình trạng dư thừa công suất để thúc đẩy xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Mục tiêu xuyên suốt của chúng tôi là duy trì một khuôn khổ hợp tác ổn định, lâu dài và cùng có lợi giữa hai nền kinh tế."
Lãnh đạo Vụ Chính sách thương mại đa biên cũng nhấn mạnh rằng nền kinh tế Việt Nam vận hành theo đúng cơ chế thị trường. Tất cả các hoạt động sản xuất và kinh doanh đều tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật trong nước, cũng như các cam kết quốc tế, đặc biệt là những quy định được đặt ra bởi Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
Tiến trình đàm phán và điều chỉnh thuế quan
Chia sẻ thêm về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân – người chủ trì cuộc họp báo – cho biết Việt Nam và Mỹ hiện đã hoàn thành tổng cộng 6 vòng đàm phán. Hai bên đã đạt được mức độ đồng thuận khá cao, với quan điểm dần thu hẹp khoảng cách, tuy nhiên vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục trao đổi để đi đến thống nhất cuối cùng.
Đáng chú ý, sau phán quyết gần đây của Tòa án Tối cao Mỹ liên quan đến chính sách thuế, nước này đã vận dụng Điều khoản 122 để áp dụng mức thuế chung 10% đối với tất cả các quốc gia. Trước đó, có thời điểm mức thuế này lên tới khoảng 20% đối với một số mặt hàng cụ thể. Ông Tân nhận định: "Việc điều chỉnh này được đánh giá là tạo thuận lợi nhất định cho hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp mang tính tạm thời, với thời hạn áp dụng trong 150 ngày."
Kế hoạch hành động và bảo vệ lợi ích quốc gia
Lãnh đạo Bộ Công Thương cũng tiết lộ rằng các cơ quan chức năng của Việt Nam đang theo dõi sát sao diễn biến chính sách từ phía Mỹ, đồng thời chủ động tham gia đầy đủ vào quy trình theo quy định của Mục 301. Theo kế hoạch, hạn chót để các quốc gia gửi phản hồi đối với các quan ngại mà phía Mỹ nêu ra là ngày 15/4.
"Việt Nam đang tích cực chuẩn bị nội dung trả lời và phối hợp chặt chẽ với phía Mỹ trong suốt quá trình này. Mục tiêu hàng đầu là bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia, đồng thời hỗ trợ hiệu quả cho cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh các vấn đề thương mại song phương ngày càng trở nên phức tạp," lãnh đạo Bộ Công Thương khẳng định.
Với những động thái này, Việt Nam thể hiện rõ cam kết duy trì một môi trường thương mại công bằng và minh bạch, đồng thời sẵn sàng hợp tác để giải quyết mọi thách thức trong quan hệ kinh tế với Hoa Kỳ.
