Mỹ chính thức dừng thu thuế cũ của Trump, EU lo ngại về làn sóng thuế mới 15%
Cục Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP) đã thông báo sẽ vô hiệu hóa toàn bộ các mã thuế liên quan đến những sắc lệnh trước đây mà Tổng thống Donald Trump ký dựa trên Đạo luật Quyền hạn Khẩn cấp Kinh tế Quốc tế (IEEPA), bắt đầu từ ngày 24 tháng 2. Quyết định này được đưa ra sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế toàn cầu áp dụng theo IEEPA vào ngày 20 tháng 2.
Phản ứng của Trump và những câu hỏi từ CBP
Ngay sau phán quyết, Tổng thống Trump đã viện dẫn một cơ sở pháp lý khác để áp đặt mức thuế nhập khẩu mới 15% trên phạm vi toàn cầu. Điều đáng chú ý là CBP không đưa ra lý do vì sao họ vẫn tiếp tục thu các khoản thuế cũ tại các cửa khẩu trong vòng 3 ngày sau khi Tòa án Tối cao ra phán quyết, đồng thời cũng không cung cấp thông tin về khả năng hoàn thuế cho các hãng nhập khẩu hàng hóa.
Thông báo của CBP nêu rõ việc dừng thu này không ảnh hưởng đến bất kỳ mức thuế nào khác do ông Trump áp đặt, bao gồm các mức thuế theo Điều khoản 232 về an ninh quốc gia và Điều khoản 301 về các hành vi thương mại không công bằng. Theo ước tính của Reuters, quyết định của Tòa án Tối cao có thể buộc Bộ Tài chính Mỹ phải hoàn trả hơn 175 tỷ USD đã thu từ các mức thuế áp dụng theo IEEPA.
EU lên tiếng cứng rắn, kêu gọi Mỹ tôn trọng thỏa thuận
Liên minh châu Âu (EU) đã lập tức phản ứng, kêu gọi Mỹ tôn trọng thỏa thuận thương mại mà hai bên đã đạt được vào năm ngoái. Ủy ban châu Âu khẳng định Washington phải “hoàn toàn rõ ràng” về các bước đi tiếp theo sau phán quyết của Tòa án Tối cao.
Trong một tuyên bố chung, Ủy ban châu Âu nhấn mạnh: “Thực trạng hiện nay không tạo điều kiện cho việc thực hiện hoạt động thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương ‘công bằng, cân bằng và cùng có lợi’, như hai bên đã nhất trí. Thỏa thuận là thỏa thuận.” Tuyên bố này thể hiện sắc thái cứng rắn hơn nhiều so với phản ứng ban đầu, khi cơ quan này chỉ cho biết đang nghiên cứu phán quyết và duy trì liên lạc với chính quyền Mỹ.
Nguy cơ đe dọa thỏa thuận thương mại và thiệt hại kinh tế
Thỏa thuận thương mại Mỹ - EU năm 2025 quy định mức thuế 15% với hầu hết hàng hóa EU vào thị trường Mỹ, nhưng cũng cho phép áp thuế 0% với một số sản phẩm như máy bay và phụ tùng thay thế. Đổi lại, EU đồng ý dỡ bỏ thuế nhập khẩu với nhiều hàng hóa Mỹ và rút lại đe dọa trả đũa.
Hiện chưa rõ liệu mức thuế 15% mới của Tổng thống Trump có thay thế thỏa thuận này hay không. Nếu xảy ra, mức miễn trừ thuế 0% dành cho EU có thể biến mất. Các mức thuế mới còn có thể được áp bổ sung lên thuế “tối huệ quốc” hiện hành của Mỹ – một điều khoản không có trong thỏa thuận EU - Mỹ.
Ủy ban châu Âu cảnh báo: “Đặc biệt, các sản phẩm của EU phải tiếp tục được hưởng đối xử cạnh tranh nhất, không có bất kỳ gia tăng thuế nào vượt quá mức trần rõ ràng và bao trùm đã được thống nhất trước đó.” Cơ quan này cũng cho rằng các mức thuế khó lường sẽ gây gián đoạn và làm suy giảm niềm tin trên thị trường toàn cầu.
Ước tính thiệt hại và các cuộc thảo luận cấp cao
Tổ chức giám sát chính sách thương mại Global Trade Alert ước tính toàn bộ EU sẽ thiệt hại thêm 0,8 điểm phần trăm, trong khi riêng Ý có thể gánh thêm 1,7 điểm phần trăm thuế từ Mỹ. Lợi thế so sánh của EU cũng biến mất khi Mỹ áp mức thuế 15% toàn cầu, vì ngay cả những quốc gia không có thỏa thuận cũng phải chịu mức thuế tương tự.
Về phần mình, Cao ủy Thương mại EU Maros Sefcovic đã có cuộc thảo luận với Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick vào ngày 21 tháng 2, nhằm tìm kiếm giải pháp cho bất đồng này. Tình hình cho thấy căng thẳng thương mại xuyên Đại Tây Dương có nguy cơ leo thang, đe dọa đến sự ổn định của nền kinh tế toàn cầu.
