Gia Lai đề xuất hệ sinh thái cà phê trị giá 18.000 tỷ đồng với trọng tâm AI và du lịch
Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2026 của tỉnh Gia Lai diễn ra vào ngày 28/3, ông Thái Như Hiệp, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hiệp – một doanh nghiệp hàng đầu về xuất khẩu cà phê và thuộc Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam – đã công bố một hệ sinh thái chiến lược đầy tham vọng cho ngành cà phê. Hệ sinh thái này bao gồm 5 dự án trọng điểm với tổng vốn đầu tư hơn 710 triệu USD, tương đương khoảng 18.000 tỷ đồng, nhằm tạo ra một mô hình phát triển toàn diện từ thượng nguồn đến thị trường.
Chi tiết các dự án trọng điểm
Các dự án được đề xuất trải dài trên nhiều lĩnh vực, phản ánh định hướng kết hợp vùng nguyên liệu với công nghệ cao, logistics, chế biến sâu, kinh tế tuần hoàn và quảng bá thương hiệu. Cụ thể, hệ sinh thái bao gồm:
- Trung tâm nghiên cứu AI trong nông nghiệp: Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để cải thiện giống cà phê và quy trình canh tác.
- Nhà máy chế biến công nghệ cao: Nâng cao giá trị gia tăng thông qua chế biến sâu và đảm bảo chất lượng sản phẩm.
- Nhà máy phân bón hữu cơ vi sinh từ phụ phẩm cà phê: Tận dụng phế phẩm để sản xuất phân bón, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và bảo vệ môi trường.
- Cụm kho trung tâm trung chuyển bốc dỡ hàng hóa: Tối ưu hóa logistics, giảm chi phí vận chuyển và kết nối hiệu quả với chuỗi cung ứng toàn cầu.
- Khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, trải nghiệm đặc sản: Kết hợp cà phê với văn hóa địa phương, tạo ra trải nghiệm độc đáo cho du khách và nâng cao giá trị thương hiệu.
Phát triển vùng nguyên liệu và ứng dụng AI
Trong bài tham luận, ông Thái Như Hiệp chia sẻ chi tiết với Báo Người Lao Động về kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu. Vĩnh Hiệp dự định nghiên cứu giống cà phê ứng dụng AI và hình thành vùng cà phê rộng 24.000 ha với hương vị đặc trưng riêng. Việc phát triển sẽ được thực hiện theo hình thức cuốn chiếu: "đất giao tới đâu trồng cà phê tới đó".
Con số 24.000 ha này vượt xa kế hoạch 20.000 ha đến năm 2028 của CTCP Hoàng Anh Gia Lai do ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức) làm Chủ tịch HĐQT, vốn từng chia sẻ tham vọng có vùng trồng cà phê lớn nhất thế giới. Hiện tại, công ty sở hữu diện tích cà phê lớn nhất thế giới là Horizon Plantations của Ethiopia với 14.600 ha, cho thấy tiềm năng cạnh tranh toàn cầu của Gia Lai.
Tầm quan trọng của hạ tầng logistics
Ông Hiệp nhấn mạnh rằng, để cà phê Gia Lai nâng cao năng lực cạnh tranh, ngoài vùng nguyên liệu và chế biến, địa phương cần một hệ thống logistics mạnh mẽ. Điều này sẽ giúp tối ưu hóa chi phí, thời gian vận chuyển và khả năng kết nối trực tiếp với chuỗi cung ứng toàn cầu. Định hướng này phù hợp với chiến lược chung của tỉnh trong việc thu hút đầu tư vào hạ tầng, logistics và các ngành có tác động lan tỏa lớn đến tăng trưởng kinh tế.
Kết hợp cà phê với văn hóa và du lịch
Đáng chú ý, tham luận của Vĩnh Hiệp không chỉ tập trung vào sản xuất hay xuất khẩu, mà còn đề cao việc gắn cà phê với không gian văn hóa và du lịch trải nghiệm. Đề xuất phát triển khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, trải nghiệm đặc sản cho thấy một cách tiếp cận mới, đưa giá trị cà phê vượt ra ngoài phạm vi hàng hóa thông thường. Cà phê sẽ trở thành một phần của bản sắc địa phương và trải nghiệm đáng nhớ cho du khách, góp phần quảng bá hình ảnh Gia Lai trên bản đồ du lịch quốc tế.
Theo Phụng Tiên, hệ sinh thái chiến lược này không chỉ thúc đẩy ngành cà phê phát triển bền vững mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm và tăng trưởng kinh tế cho tỉnh Gia Lai trong thời gian tới.
