Cuba đề xuất kế hoạch vực dậy ngành công nghiệp mía đường từng là xương sống kinh tế
Theo thông tin từ tờ Bastille Post (Hongkong, Trung Quốc) ngày 6/4, ngành công nghiệp mía đường của Cuba đã từng đóng vai trò là xương sống của nền kinh tế đảo quốc này, kể từ thời kỳ thuộc địa Tây Ban Nha cho đến năm 1989, khi Cuba trở thành nhà xuất khẩu đường lớn nhất trên toàn cầu. Tuy nhiên, sản lượng bắt đầu giảm mạnh vào những năm 1990, và hiện nay, Cuba buộc phải nhập khẩu đường để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước.
Thời kỳ hoàng kim và sự suy giảm
Trong nhiều thập kỷ, các đồn điền mía rộng lớn đã mang lại cho Cuba những lợi ích kinh tế quan trọng. Không chỉ sản xuất đường, ngành công nghiệp này còn tạo ra các sản phẩm phụ như cồn cho các nhà máy chưng cất rượu rum và ngành công nghệ sinh học, mật mía làm thức ăn chăn nuôi, và chất xơ (bã mía) được sử dụng để sản xuất giấy cùng bao bì thực phẩm. Đặc biệt, các nhà máy đường còn đốt bã mía để sản xuất điện, góp phần vào nguồn năng lượng quốc gia.
Tuy nhiên, vào đầu những năm 1990, ngành công nghiệp mía đường của Cuba bắt đầu suy giảm mạnh mẽ. Nhà kinh tế người Cuba Omar Everleny cho biết: "Quốc gia này từng xuất khẩu hơn 6 triệu tấn đường. Nhưng ngành công nghiệp mía đường tiêu thụ rất nhiều nguyên liệu thô, như thép, nhiên liệu và các loại khác, nên chi phí sản xuất rất cao. Đến những năm 1990, giá đường trên thị trường thế giới bắt đầu giảm, và ngành công nghiệp này trở nên không bền vững vào năm 2002. Quyết định được đưa ra là đóng cửa một số lượng lớn nhà máy đường."
Tác động kinh tế và xã hội từ việc đóng cửa nhà máy
Theo Bastille Post, việc đóng cửa 71 trong số hơn 150 nhà máy đường tại Cuba vào năm 2002 đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng về kinh tế và xã hội. Hàng trăm công nhân trong ngành mía đường buộc phải chuyển sang các hoạt động nông nghiệp khác, nhiều đất đai và máy móc bị bỏ hoang, và cuộc sống năng động trong các cộng đồng xung quanh các nhà máy đường dần chấm dứt.
Người dân Cuba tiêu thụ khoảng 700.000 tấn đường mỗi năm. Với sản lượng giảm mạnh xuống dưới 200.000 tấn vào năm 2025, quốc gia này buộc phải nhập khẩu đường từ các nước như Brazil, Colombia, Tây Ban Nha, Mỹ và Chile để đáp ứng nhu cầu trong nước. Điều này đặt ra thách thức lớn cho nền kinh tế vốn đang gặp khó khăn của Cuba.
Kế hoạch phục hồi và triển vọng tương lai
Trên thực tế, trong những năm qua, chính phủ Cuba đã thực hiện các bước để hồi sinh ngành công nghiệp mía đường quốc gia, một mục tiêu được các chuyên gia đánh giá là khả thi. Nhà kinh tế Everleny nhấn mạnh: "Ở một quốc gia có nhiều kinh nghiệm trong ngành công nghiệp mía đường, nhiều kỹ sư cơ khí và các chuyên gia khác trong lĩnh vực này, bạn có đủ điều kiện để phục hồi ngành công nghiệp quốc gia này. Tôi không dám nói rằng sản lượng đường sẽ đạt lại mức cao như trước đây, nhưng ít nhất cũng phải đạt 4 đến 5 triệu tấn đường/năm. [Ở Cuba] có sự quan tâm đến việc phục hồi ngành công nghiệp này, nhưng điều đó đòi hỏi đầu tư nước ngoài."
Mới đây, Hội đồng Đổi mới Quốc gia Cuba đã đề xuất một kế hoạch toàn diện nhằm vực dậy ngành công nghiệp mía đường. Sáng kiến này nhằm mục đích thúc đẩy sản xuất đường và các sản phẩm phụ từ mía đường, với mục tiêu kép là tạo ra doanh thu xuất khẩu và kích thích nền kinh tế đang gặp khó khăn của nước này. Kế hoạch này được kỳ vọng sẽ mang lại hy vọng mới cho một ngành công nghiệp từng là niềm tự hào của Cuba.
