Ngày 29/6, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức lễ khai trương Sàn giao dịch carbon trong nước, đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam chính thức vận hành thị trường carbon. Sản phẩm được đưa vào giao dịch thí điểm là hạn ngạch phát thải khí nhà kính với mã VN2025. Cập nhật vào thời điểm 10h sáng cùng ngày, giá giao dịch mã VN2025 ở mức 130.000 đồng/tấn CO2e.
Hạn ngạch phát thải và cơ chế giao dịch
Hạn ngạch phát thải khí nhà kính là lượng phát thải tối đa mà quốc gia, ngành hoặc doanh nghiệp được phép phát thải trong một khoảng thời gian nhất định, thường là một năm. Theo quyết định của Thủ tướng, tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính phân bổ cho ba ngành nhiệt điện, sắt thép và xi măng trong giai đoạn 2025-2026 là hơn 511 triệu tấn CO2e. Doanh nghiệp phát thải vượt hạn ngạch được cấp sẽ phải mua thêm hạn ngạch từ các doanh nghiệp phát thải thấp hơn hoặc mua tín chỉ carbon để bù trừ, với khối lượng tối đa bằng 30% hạn ngạch phát thải được phân bổ.
Các hạn ngạch giao dịch sẽ được niêm yết trên website của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) và cập nhật kết quả giao dịch vào cuối mỗi ngày. Theo cơ chế vận hành, doanh nghiệp tham gia thị trường sẽ sử dụng tài khoản mở tại các công ty chứng khoán được chấp thuận tham gia sàn giao dịch carbon để thực hiện mua, bán hạn ngạch. Quy trình giao dịch tương tự thị trường chứng khoán, trong đó kết quả được xác nhận ngay sau khi khớp lệnh thành công và doanh nghiệp nhận sao kê định kỳ về tài khoản tiền cũng như số lượng hạn ngạch lưu ký.
Miễn phí giao dịch trong giai đoạn thí điểm
Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết Chính phủ sẽ miễn toàn bộ phí dịch vụ giao dịch trong giai đoạn thí điểm đến hết năm 2028 nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia thị trường. Thời gian tới, các đơn vị thuộc ngành chứng khoán sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để vận hành ổn định hệ thống giao dịch, đăng ký, lưu ký và thanh toán; đồng thời bảo đảm an toàn thông tin, xử lý kịp thời các tình huống phát sinh và tiếp tục hoàn thiện quy trình nghiệp vụ.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các công ty chứng khoán thành viên, các doanh nghiệp thuộc diện được phân bổ hạn ngạch phát thải và các tổ chức tham gia giao dịch tín chỉ carbon, hướng tới xây dựng một thị trường carbon vận hành minh bạch, hiệu quả và thông suốt.
Mục tiêu hướng tới thị trường carbon chính thức
Việc vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon từ tháng 6/2026 đến hết năm 2028 là bước đệm quan trọng trước khi vận hành chính thức vào năm 2029. Đây là một phần trong nỗ lực của Việt Nam nhằm thực hiện cam kết trung hòa carbon vào năm 2050, đồng thời tạo động lực cho nền kinh tế xanh và hỗ trợ ngành xuất khẩu.
