Chỉ còn khoảng 5 tháng nữa, siêu cảng hàng không quốc tế Long Thành sẽ chính thức đưa vào khai thác thương mại, hoạt động song song cùng sân bay Tân Sơn Nhất. Tổng công ty Cảng hàng không VN (ACV) cho biết đang hoàn thiện phương án đề xuất phân chia khai thác giữa 2 cảng, dự kiến trình Cục Hàng không VN phê duyệt.
Nguyên tắc 'phân vai theo thị trường'
Phương án phân chia được xây dựng trên nguyên tắc hài hòa giữa hai sân bay, theo nguyên lý 'phân vai theo thị trường' thay vì dịch chuyển cơ học toàn bộ sản lượng. ACV đã chính thức nhận được đăng ký khai thác tại sân bay Long Thành từ các hãng bay trong nước, trong đó có Vietnam Airlines và Vietjet.
Vietjet dự kiến bố trí 3 máy bay tại Long Thành từ giai đoạn khai thác thử nghiệm (đầu tháng 12.2026 đến 15.1.2027) với các chặng bay đến Hà Nội, Hải Phòng, Vinh và Thanh Hóa, trung bình 18 chuyến/ngày. Giai đoạn tiếp (16.1 - 9.6.2027), hãng mở thêm các chặng Đà Nẵng, Huế, Phú Quốc, điều động thêm 4-6 máy bay Airbus A320, A321, nâng tần suất lên 26-42 chuyến/ngày. Đến lịch bay mùa hè 2027, Vietjet sẽ kết hợp các đường bay nội địa và quốc tế đến Đông Nam Á, Sri Lanka, sau đó mở thêm các đường bay dài đến Ấn Độ, Úc và châu Âu, cam kết mở tối thiểu 2 đường bay quốc tế trong giai đoạn đầu.
Trong khi đó, Vietnam Airlines đề xuất khai thác 4 đường bay quốc tế tại Long Thành: TP.HCM đi Đại Hưng (Bắc Kinh, Trung Quốc), Hồng Kông (Trung Quốc), Bạch Vân (Quảng Châu, Trung Quốc) và Manila (Philippines). Đại diện hãng lý giải, giai đoạn đầu (từ đầu tháng 12 đến hết lịch bay mùa đông 2026) ưu tiên nhóm đường bay có số khách nối chuyến thấp nhất và ít giải tỏa nhất.
Phản đối phương án chuyển toàn bộ đường bay dài
Trước đó, ACV đề xuất các hãng chuyển khai thác các đường bay quốc tế đi/đến châu Âu, châu Mỹ, châu Đại Dương, Nam Á và Trung Á ngay giai đoạn đầu. Tuy nhiên, Vietnam Airlines nhận định đây là những đường bay có tỷ lệ nối chuyến cao nhất, đặc biệt kết nối với khu vực Đông Bắc Á và Đông Nam Á (nhóm này được đề xuất giữ tại Tân Sơn Nhất). Việc chuyển khai thác có thể ảnh hưởng lớn đến khách nối chuyến. Hãng đề xuất toàn bộ nhóm đường bay châu Âu, châu Mỹ, châu Đại Dương, Trung Quốc, Ấn Độ và một số đường bay Đông Nam Á sẽ khai thác tại Long Thành từ lịch bay mùa hè 2027.
Đầu tháng 6, ACV đã phối hợp với các đối tác, hãng bay quốc tế để mở thêm 21 đường bay tiềm năng chưa có đường bay thẳng đến TP.HCM trong giai đoạn trung hạn 2025-2030, tập trung vào Đài Loan, Trung Quốc, Ấn Độ, Sri Lanka, Malaysia, Indonesia, Bangladesh, Mỹ, Thái Lan và châu Âu.
Lộ trình 3 giai đoạn
Ông Nguyễn Cao Cường, Chủ tịch HĐQT ACV, cho biết lộ trình khai thác chia làm 3 giai đoạn. Giai đoạn 1 (tháng 12.2026 - 3.2027): các hãng tự nguyện đăng ký, chủ yếu đường bay nội địa. Giai đoạn 2 (tháng 3.2027 - 10.2027): đón các hãng quốc tế và nội địa, hướng tới công suất 50% trên cơ sở tự nguyện. Giai đoạn 3 (sau tháng 10.2027): khai thác tối đa công suất từ 50-100%. Ông nhấn mạnh việc phân chia lộ trình là cấp thiết vì cảng mới cần thời gian 'chạy rô-đa' gần cả năm.
Về phương án phân chia, ông Cường khẳng định đây là cặp sân bay hoạt động song song, phát triển kinh tế vùng. Phân bổ dựa trên tự nguyện đăng ký, nhu cầu hành khách và phương án khai thác. Ví dụ, đường bay dưới 1.000 km (Campuchia, Lào, Thái Lan) với đa số khách trung chuyển vẫn khai thác ở Tân Sơn Nhất; đường bay dài (châu Âu) ít khách trung chuyển thì bay về Long Thành. Các hãng có thể khai thác cùng lúc 1 đường bay tại 2 sân bay, thậm chí cùng giờ, cùng điểm đến. Sự phân luồng tự nhiên giúp Tân Sơn Nhất đảm bảo công suất 50 triệu khách, đồng thời đẩy mạnh khai thác tại Long Thành.
Ông Cường thông tin thêm, ACV sẽ tái thiết, mở rộng nhà ga T1 sân bay Tân Sơn Nhất lớn hơn, hiện đại hơn, bổ sung phục vụ bay quốc tế, giảm tải cho nhà ga T2. Dự án bao gồm xây dựng đường hầm kết nối nhà ga với bãi xe và nhà ga T3, tạo trục giao thông thông suốt. Nhà ga T1 mới không chỉ khai thác quốc nội mà còn đón khách quốc tế.
