Xung đột Trung Đông đẩy lạm phát Mỹ lên cao kỷ lục, kinh tế toàn cầu đối mặt rủi ro
Cục Thống kê lao động Mỹ (BLS) vừa công bố báo cáo cho thấy, giá tiêu dùng tại nền kinh tế số 1 thế giới đã chứng kiến sự phi mã trong tháng 3, khi cuộc xung đột với Iran đẩy chi phí năng lượng tăng vọt. Điều này minh chứng rõ ràng rằng, dù xung đột diễn ra tận Trung Đông, rất xa nước Mỹ, nhưng những tác động tiêu cực của nó đã vươn tới Xứ Cờ hoa một cách mạnh mẽ.
Lạm phát Mỹ tăng cao do giá xăng leo thang
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ tăng 0,9% trong tháng 3, đẩy lạm phát lên mức 3,3%. Nguyên nhân chính được xác định là do giá xăng tăng vọt 21,2%, chiếm gần 3/4 mức tăng CPI. Đây là mức lạm phát cao kỷ lục kể từ tháng 4/2024, cao hơn nhiều so với con số 2,4% của tháng 2 trước đó. Sự gia tăng này phản ánh sự nhạy cảm của nền kinh tế Mỹ trước những biến động địa chính trị toàn cầu.
Cảnh báo từ Ngân hàng Thế giới về tác động dây chuyền
Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB) Ajay Banga đã đưa ra cảnh báo nghiêm trọng, rằng xung đột ở Trung Đông sẽ gây ra tác động dây chuyền đối với kinh tế toàn cầu, ngay cả khi thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ, Israel và Iran được kéo dài. Theo quan chức người Mỹ gốc Ấn Độ này, trong trường hợp đàm phán tại Pakistan thất bại và xung đột leo thang, thiệt hại đối với nền kinh tế thế giới là không thể đong đếm.
Theo dự báo của WB, tăng trưởng toàn cầu có thể giảm từ 0,3-0,4 điểm phần trăm nếu xung đột sớm kết thúc, và giảm tới 1 điểm phần trăm nếu cuộc chiến kéo dài. Lạm phát có thể tăng thêm từ 200-300 điểm cơ bản, và thậm chí lên tới 900 điểm nếu xung đột không chấm dứt. Các tính toán cho thấy, tăng trưởng của các thị trường mới nổi và các nền kinh tế đang phát triển chỉ có thể đạt 3,65% trong năm 2026, giảm so với mức dự báo 4% trước đó.
Khu vực châu Á-Thái Bình Dương đối mặt nguy cơ suy giảm
Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cũng đưa ra dự báo không mấy khả quan đối với kinh tế khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Theo ADB, tăng trưởng của khu vực rộng lớn với dân số khoảng 4,3 tỷ người này sẽ giảm xuống còn 5,1% trong các năm 2026 và 2027, thấp hơn mức 5,4% của năm 2025. Trong kịch bản xấu hơn, nếu xung đột ở Trung Đông kéo dài tới quý III năm 2026, mức tăng trưởng có thể giảm sâu xuống còn 4,7% trong năm 2026 và 4,8% vào năm 2027.
Nhà kinh tế trưởng của ADB Albert Park nhận định, việc giá năng lượng tăng cao sẽ gây tổn thất nặng nề đối với châu Á-Thái Bình Dương, khu vực vốn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng. Giá nhiên liệu cao không chỉ làm gia tăng chi phí sản xuất và giá tiêu dùng, mà còn đè nặng áp lực lạm phát do gián đoạn chuỗi cung ứng, qua đó dẫn đến tăng trưởng suy yếu.
ASEAN bày tỏ quan ngại và kêu gọi hợp tác
Cùng chung sự lo lắng với WB và ADB, ASEAN cũng bày tỏ quan ngại về tình hình căng thẳng leo thang tại Trung Đông, tác động nghiêm trọng đối với nền kinh tế toàn cầu. Sự quan ngại này được thể hiện trong tuyên bố chung của Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương ASEAN (AFMGM) lần thứ 13 vừa kết thúc tại Manila, Philippines.
Tuyên bố chung bày tỏ lo ngại về rủi ro địa chính trị gia tăng, những bất ổn thương mại toàn cầu và gián đoạn thị trường năng lượng có thể làm tăng lạm phát, xáo trộn thị trường tài chính và các dòng vốn. Xung đột bùng phát một lần nữa cho thấy mức độ dễ tổn thương và khá là bấp bênh của nền kinh tế thế giới.
Vì vậy, cộng đồng quốc tế mong mỏi xung đột sớm chấm dứt, đồng thời kêu gọi sự đoàn kết, hợp tác thúc đẩy tăng trưởng bao trùm và bền vững để vượt qua vòng xoáy bất ổn hiện nay. Những dự báo và cảnh báo từ các tổ chức quốc tế nhấn mạnh sự cần thiết của các biện pháp phối hợp toàn cầu nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực từ xung đột địa chính trị.
