Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) của Mỹ trong tháng 5/2026 đã tăng 4,1% so với cùng kỳ năm ngoái, đánh dấu mức cao nhất kể từ tháng 4/2023, theo số liệu từ Bộ Thương mại Mỹ. Đây là thước đo lạm phát ưa thích của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED).
Lạm phát cơ bản cũng chạm đỉnh
Lạm phát cơ bản, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, tăng 3,4% so cùng kỳ, mức cao nhất kể từ tháng 10/2023. Điều này cho thấy áp lực giá đang lan rộng ra nhiều lĩnh vực.
Nguyên nhân chính được xác định là do giá xăng tăng vọt, có thời điểm lên tới 4,50 USD/gallon (khoảng 1,19 USD/lít) trong tháng 5/2026. Bên cạnh đó, làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào trí tuệ nhân tạo (AI) đã đẩy giá linh kiện máy tính và thiết bị công nghệ lên cao. Chi phí các dịch vụ thiết yếu như ăn uống, khách sạn, y tế cũng đồng loạt tăng mạnh.
Người dân Mỹ bi quan vì chi phí sinh hoạt
Việc giá cả liên tục vượt mục tiêu 2% của FED trong suốt hơn 5 năm qua đang khiến tâm lý người dân Mỹ ngày càng bi quan. Chi phí thuê nhà, thực phẩm và nhu yếu phẩm trở thành gánh nặng lớn đối với nhiều gia đình.
Trong bối cảnh đó, Tổng thống Donald Trump vừa từ chối ký ban hành đạo luật hỗ trợ nhà ở do Quốc hội thông qua. Dự luật này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy xây dựng để giảm giá nhà cho người dân.
FED có thể tăng lãi suất
Áp lực lạm phát dai dẳng đã buộc FED thay đổi quyết sách tiền tệ. Thay vì hai đợt giảm lãi suất như dự kiến, FED đã duy trì lãi suất ở mức cao trong suốt sáu tháng đầu năm. Nhà kinh tế trưởng Mark Vitner thuộc Công ty tư vấn kinh tế Piedmont Crescent Capital dự báo rằng bước đi tiếp theo của FED dưới thời tân Chủ tịch Kevin Warsh nhiều khả năng sẽ là tăng lãi suất.
Kịch bản thắt chặt tiền tệ này lập tức gây sức ép lên thị trường chứng khoán Mỹ tuần qua, khiến nhóm cổ phiếu công nghệ bị bán tháo nghiêm trọng.
Bài toán chính trị hóc búa
Dù giá xăng đã phần nào hạ nhiệt, nhưng sự lo lắng của người dân Mỹ về gánh nặng chi phí sinh hoạt kéo dài từ các năm trước đang biến lạm phát thành một bài toán chính trị cực kỳ hóc búa cho chính quyền đương nhiệm.
