Phó Giám đốc Sở Tài chính Hải Phòng, bà Trần Thị Hải Hà, cho biết thành phố luôn ưu tiên bố trí nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hàng năm, kinh phí sự nghiệp khoa học công nghệ được dành để triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng và hỗ trợ đổi mới công nghệ.
Kết quả ấn tượng về chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo
Năm 2025, kinh phí cho lĩnh vực này là hơn 451 tỷ đồng, năm 2026 tăng lên 1.100 tỷ đồng, đạt 127,8% so với dự toán Trung ương giao. Thành phố đứng thứ 3 cả nước về Chỉ số chuyển đổi số cấp tỉnh (DTI), thứ 4 về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII). Năm 2025, Hải Phòng dẫn đầu cả nước về Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) và Chỉ số hài lòng của người dân (SIPAS). Ngoài ra, thành phố lọt vào Top 1.000 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu, tạo tiền đề phát triển doanh nghiệp công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Đổi mới cơ chế quản lý tài chính
Cơ chế quản lý tài chính trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Hải Phòng đã được cải tiến theo hướng công khai, minh bạch, linh hoạt. Thành phố hoàn thiện phân cấp, phân quyền, tạo điều kiện cho các cơ quan chủ động triển khai. Cơ chế khoán chi theo kết quả đầu ra được áp dụng, gắn trách nhiệm sử dụng kinh phí với chất lượng nhiệm vụ. Cải cách thủ tục hành chính trong phê duyệt, quản lý và quyết toán kinh phí được đẩy mạnh, giảm khâu trung gian, rút ngắn thời gian. Đồng thời, tăng cường công khai, minh bạch, giám sát, đảm bảo sử dụng nguồn lực đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả.
Vướng mắc cần tháo gỡ
Dù đạt nhiều kết quả, chính sách tài chính hỗ trợ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vẫn còn một số "điểm nghẽn". Quy trình lập dự toán, giao vốn, điều chỉnh kế hoạch và giải ngân khiến nhiều nhiệm vụ khó đảm bảo tiến độ. Chế độ, tiêu chuẩn, định mức và quy trình đầu tư, chi ngân sách cho các nhiệm vụ khoa học chưa có hướng dẫn cụ thể từ Bộ Khoa học và Công nghệ. Thủ tục mua sắm, lựa chọn nhà thầu gặp khó do công nghệ thay đổi nhanh, thiếu hướng dẫn chi tiết. Cơ chế đồng tài trợ và chia sẻ rủi ro chưa rõ ràng để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư R&D, nhất là công nghệ chiến lược.
Vướng mắc về mô hình quỹ địa phương
Đối với Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành phố, chưa xác định rõ là "Đơn vị sự nghiệp công lập" hay "Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách", cả hai mô hình đều gặp vướng mắc. Thiếu định hướng về nguồn kinh phí hoạt động cho bộ máy Quỹ, gây khó khăn trong xây dựng định mức chi tiêu thường xuyên. Với Quỹ đầu tư mạo hiểm, việc thành lập theo hướng doanh nghiệp hay quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách đều chưa có quy định cụ thể, thậm chí có nội dung không phù hợp với chỉ đạo của Bộ Chính trị.
Hướng đi mới
Bà Trần Thị Hải Hà cho biết, trong khi chờ Trung ương tháo gỡ vướng mắc, Hải Phòng tiếp tục đổi mới chính sách tài chính linh hoạt, phù hợp pháp luật. Ngân sách nhà nước chuyển từ vai trò hỗ trợ sang dẫn dắt, thu hút nguồn lực xã hội đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thành phố tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực đột phá như AI, Big Data, công nghệ bán dẫn, logistics thông minh, cảng biển số, công nghệ xanh, tự động hóa và hạ tầng số. Phương thức phân bổ kinh phí được đổi mới theo hướng tập trung, trọng điểm, hạn chế dàn trải, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.
