Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul vừa thông báo quyết định rút khỏi thỏa thuận với Campuchia về hợp tác thăm dò hydrocarbon tại khu vực chồng lấn trên vịnh Thái Lan. Thỏa thuận này được ký kết từ năm 2001 nhằm xây dựng cơ chế để hai bên cùng khai thác tài nguyên dầu khí tại vùng biển tranh chấp.
Quyết định được dự báo từ lâu
Động thái của nội các Thái Lan đã được giới phân tích dự báo từ nhiều tháng trước, sau hai đợt xung đột biên giới giữa hai quốc gia láng giềng Đông Nam Á. Việc rút khỏi thỏa thuận là một phần trong cam kết tranh cử của Thủ tướng Anutin, người đầu tiên tái đắc cử thủ tướng Thái Lan trong hai thập niên qua.
Phát biểu của Thủ tướng Anutin
Phát biểu trước báo giới, ông Anutin khẳng định: “Thỏa thuận bị hủy bỏ không liên quan đến cuộc xung đột biên giới với Campuchia, mà là một phần chính sách của tôi. Đã 25 năm trôi qua và thỏa thuận không đạt được bất kỳ tiến triển nào”. Ông cũng cho biết phía Campuchia sẽ được thông báo chính thức về quyết định này.
Phản ứng từ Campuchia
Về phần mình, Campuchia bày tỏ sự tiếc nuối trước quyết định của Thái Lan. Ngoại trưởng Campuchia Prak Sokhonn ra tuyên bố chính thức, cho biết nước này sẽ khởi động cơ chế hòa giải bắt buộc theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Ông nhấn mạnh: “Động thái của Thái Lan không ảnh hưởng đến các quyền hợp pháp của Campuchia đối với các vùng biển liên quan”.
Lập trường trước đó của Phnom Penh
Trước đó, Phnom Penh từng mô tả kế hoạch đơn phương rút khỏi thỏa thuận của Thái Lan là “đáng tiếc sâu sắc”. Campuchia khẳng định vẫn cam kết với thỏa thuận đã ký, bất chấp những khó khăn trong quá trình thực thi.
Nguyên nhân trì trệ kéo dài
Bất chấp nhiều vòng đàm phán, thỏa thuận hầu như không đạt được tiến triển đáng kể. Tiến trình bị cản trở bởi sự bất ổn chính trị kéo dài ở Thái Lan, các cuộc xung đột biên giới gián đoạn giữa hai nước, cùng sự phản đối dữ dội từ phe dân túy tại Thái Lan.
Định hướng tương lai
Giới chức Thái Lan cho biết trong tương lai, nước này sẽ dựa trên các quy định của UNCLOS để tiến hành các cuộc đàm phán liên quan đến vùng biển chồng lấn với Campuchia.
