Ngày 27/7/2026, Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường Quốc gia Trung Quốc (SAMR) chính thức áp mức phạt 5,2 tỷ nhân dân tệ (khoảng 765 triệu USD) đối với Trip.com Group – nền tảng dịch vụ du lịch trực tuyến lớn nhất nước này – do vi phạm quy định chống độc quyền, theo SCMP. Đây là án phạt chống độc quyền lớn nhất mà Bắc Kinh nhắm vào một tập đoàn công nghệ kể từ đợt siết chặt quản lý năm 2021, khi Alibaba bị phạt 18,2 tỷ nhân dân tệ và Meituan chịu mức 3,44 tỷ nhân dân tệ.
Chi tiết án phạt và hành vi vi phạm
Mức phạt bao gồm tịch thu 1,658 tỷ nhân dân tệ lợi nhuận bất hợp pháp và phạt bổ sung 3,521 tỷ nhân dân tệ, tương đương 7,5% doanh thu nội địa năm 2025 của tập đoàn. Bên cạnh đó, SAMR yêu cầu Trip.com hoàn trả toàn bộ 122 triệu nhân dân tệ tiền đặt cọc đã khấu trừ trái phép từ các chủ khách sạn.
Cuộc điều tra kéo dài 6 tháng, khởi xướng từ tháng 1/2026, xác định Trip.com đã lạm dụng vị thế thống lĩnh thị trường từ năm 2020 thông qua hệ thống phân bổ lưu lượng truy cập, quy tắc nền tảng và các công cụ kỹ thuật. Tập đoàn sở hữu các thương hiệu Ctrip, Qunar và Skyscanner bị cáo buộc ép buộc các đối tác khách sạn cấp “đặc biệt” ký hợp đồng độc quyền, đổi lại ưu tiên hiển thị và hỗ trợ quảng cáo, đồng thời cấm họ hợp tác với đối thủ. Với khách sạn cấp “vàng” và thông thường, doanh nghiệp yêu cầu cam kết cung cấp mức giá phòng thấp nhất trên nền tảng so với mọi kênh đặt phòng trực tuyến khác.
Công cụ định giá tự động và phản ứng của đối tác
Trip.com còn sử dụng các công cụ định giá tự động kết hợp can thiệp thủ công để tự động hạ giá phòng trên hệ thống mỗi khi phát hiện đối thủ bán rẻ hơn. Các đơn vị không tuân thủ bị trừng phạt bằng cách giảm lưu lượng truy cập, xóa nhãn phân cấp hoặc trừ trực tiếp vào tiền ký quỹ. SAMR đánh giá chuỗi hành vi này cản trở cạnh tranh bình đẳng, tước đoạt quyền tự chủ định giá của cơ sở lưu trú và xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng.
Trước khi án phạt được công bố, Trip.com đã đối mặt với cảnh báo từ chính quyền Quý Châu, Hà Nam, cùng các khiếu nại pháp lý từ hiệp hội du lịch Vân Nam. Đến tháng 3/2026, tập đoàn âm thầm gỡ bỏ công cụ “Trợ lý kinh doanh AI” – tính năng tự động điều chỉnh giá từng vấp phải phản đối gay gắt vì xâm phạm quyền tự chủ kinh doanh của đối tác.
Phản ứng của Trip.com và tác động thị trường
Đại diện Trip.com cho biết tập đoàn “chân thành chấp nhận và kiên quyết tuân thủ” quyết định, đồng thời cam kết cải tổ toàn diện mô hình kinh doanh và thực thi các biện pháp khắc phục, theo AP. Trong thư ngỏ gửi nhân viên, Tổng giám đốc điều hành Jane Sun chỉ đạo đội ngũ không “né tránh hay viện cớ” khi đối mặt với thắc mắc liên quan vụ việc.
Năm 2025, Trip.com ghi nhận doanh thu 62,4 tỷ nhân dân tệ, tăng 17% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận ròng bứt phá lên 33,4 tỷ nhân dân tệ nhờ khoản thoái vốn một phần tại tập đoàn du lịch MakeMyTrip của Ấn Độ. Tuy nhiên, cổ phiếu niêm yết tại Hong Kong (Trung Quốc) của tập đoàn đã lao dốc từ mốc đỉnh hơn 600 HKD hồi đầu năm xuống còn 342,6 HKD trước khi án phạt chính thức được công bố.
Bối cảnh và ý nghĩa
Án phạt này là một phần trong chiến dịch chống độc quyền diện rộng của Trung Quốc, vốn đã nhắm vào các gã khổng lồ công nghệ như Alibaba và Meituan. Việc Trip.com bị phạt không chỉ ảnh hưởng đến thị trường du lịch trực tuyến Trung Quốc mà còn gửi tín hiệu mạnh mẽ về việc thực thi pháp luật cạnh tranh. Với nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, những diễn biến này có thể tác động đến môi trường kinh doanh và đầu tư trong lĩnh vực công nghệ và du lịch.
