Nhiều người dành nhiều thời gian cân nhắc trước khi mua xe, đi du lịch hay ký một khoản vay lớn. Thế nhưng, điều khiến ngân sách cá nhân bị rò rỉ nhiều nhất lại thường không phải những quyết định hàng chục nghìn USD, mà là các khoản chi nhỏ diễn ra lặp đi lặp lại mỗi ngày.
Chuyên gia chỉ ra thói quen nhỏ hàng ngày khiến bạn mất 5.000 USD mỗi năm
Theo chuyên gia tài chính cá nhân Dave Ramsey, đây là một trong những điểm mù phổ biến nhất trong quản lý tiền bạc. Không phải những món đồ xa xỉ hay sai lầm tài chính lớn, chính các khoản thanh toán tưởng như không đáng kể mới âm thầm lấy đi hàng nghìn USD mỗi năm nếu không được kiểm soát.
Chuyên gia tài chính cá nhân cho rằng những khoản chi nhỏ lặp lại mỗi ngày là điểm mù mà nhiều kế hoạch quản lý chi tiêu thường bỏ qua.
Những khoản chi nhỏ vì sao lại dễ bị bỏ quên?
Theo ông Dave Ramsey, đa số mọi người lập ngân sách xoay quanh những khoản chi lớn như tiền nhà, tiền xe, hóa đơn hay các khoản trả góp. Đây đều là những khoản dễ nhìn thấy nên thường được theo dõi khá sát.
Trong khi đó, các khoản chi vài USD lại gần như không tạo ra cảm giác phải cân nhắc. Một ly cà phê, một bữa ăn đặt nhanh, hay một món đồ được thêm vào giỏ hàng chỉ bằng một cú nhấp chuột đều có giá trị không lớn nếu nhìn riêng lẻ.
Chính vì vậy, chúng dễ dàng vượt qua bộ lọc trong suy nghĩ của người tiêu dùng. Việc thanh toán không tiền mặt và mua sắm trực tuyến ngày càng thuận tiện cũng khiến rào cản tâm lý khi chi tiêu giảm đi đáng kể.
Người tiêu dùng dễ dàng cảm thấy đau lòng trước một hóa đơn sửa chữa xe bất ngờ trị giá 400 USD. Nhưng họ hầu như không cảm nhận được sự rò rỉ âm thầm của vài khoản mua sắm nhỏ mỗi ngày.
Đây chính là chiếc bẫy hành vi mà các chuyên gia tài chính liên tục nhắc đến. Bản chất của vấn đề nằm ở chỗ thiệt hại tài chính lớn thường bắt nguồn từ chính những thói quen hằng ngày, chứ không phải ở những sự kiện hiếm khi xảy ra trong đời.
Chỉ 13,7 USD mỗi ngày cũng đủ tạo ra khoản thất thoát lớn
Chuyên gia Dave Ramsey đưa ra một phép tính rất đơn giản. Trên mạng xã hội X, ông cho rằng chỉ cần chi 13,7 USD mỗi ngày cho những thứ không thực sự cần thiết, tổng số tiền sau một năm sẽ lên tới khoảng 5.000,5 USD.
Con số này tương đương khoảng 96 USD mỗi tuần hoặc khoảng 411 USD mỗi tháng. Nếu chỉ nhìn từng lần thanh toán, khoản tiền này có vẻ không đáng kể. Tuy nhiên, khi cộng dồn theo thời gian, giá trị của nó trở nên rất khác.
Chuyên gia tài chính này không khuyên mọi người phải sống một cuộc đời quá khắc khổ hay cắt bỏ hoàn toàn các niềm vui thường nhật. Mục đích cốt lõi của ông là hướng tới sự chủ động trong chi tiêu.
Ông cho rằng khoản tiền rời khỏi ví một cách tự động thường là khoản tiền mà người tiêu dùng chưa thực sự cân nhắc xem có cần thiết hay không. Việc lấy lại quyền chủ động đối với những khoản chi nhỏ mới là yếu tố quyết định.
Nếu khoản 5.000 USD này không bị tiêu vào các khoản mua sắm không cần thiết mà được chuyển sang một kênh đầu tư có mức sinh lời khoảng 7% mỗi năm, giá trị của nó có thể tăng lên khoảng 69.000 USD sau 10 năm.
Nếu duy trì trong suốt 30 năm làm việc với cùng giả định về mức sinh lời, khoản tiền này có thể đạt khoảng 472.000 USD. Phép tính trên được sử dụng để minh họa tác động của việc tích lũy theo thời gian, thay vì chỉ nhìn vào số tiền chi ra mỗi ngày.
Theo Dave Ramsey, một người có thể lãng phí tới 5.000 USD mỗi năm chỉ bằng cách chi ra 13,7 USD mỗi ngày cho những thứ không thực sự cần thiết.
Thông điệp trở nên đáng chú ý hơn trong bối cảnh lạm phát
Ý nghĩa của khoản tiền 5.000 USD lãng phí này càng trở nên rõ ràng hơn khi đối chiếu với số liệu thực tế về khả năng tiết kiệm hiện nay của người dân.
Dữ liệu từ Báo cáo Tiết kiệm Khẩn cấp năm 2026 của Bankrate cho thấy chỉ 47% người Mỹ cho biết họ có đủ tiền mặt để chi trả cho một tình huống khẩn cấp trị giá 1.000 USD. Trong khi đó, khảo sát của U.S. News cho biết giá trị trung vị của quỹ khẩn cấp mà một hộ gia đình đang duy trì chỉ ở mức khoảng 5.000 USD.
Điều đáng chú ý là con số 5.000 USD mà Dave Ramsey cho rằng nhiều người có thể vô tình chi tiêu trong một năm lại tương đương với quy mô quỹ dự phòng mà không ít gia đình phải mất nhiều thời gian mới tích lũy được.
Bankrate cũng cho biết 54% người Mỹ nói lạm phát khiến họ tiết kiệm ít hơn cho các tình huống khẩn cấp. Nhà phân tích kinh tế cấp cao Mark Hamrick nhận định phần lớn các hộ gia đình đang sống phụ thuộc vào từng kỳ lương. Một thống kê khác cho thấy khoảng 43% người trưởng thành không thể chi trả một khoản chi bất ngờ trị giá 1.000 USD bằng tiền tiết kiệm sẵn có.
Theo giải pháp chuyên gia Dave Ramsey đưa ra, bạn không phải cắt bỏ mọi khoản chi mang lại cho bạn sự thoải mái mà chỉ cần dành thời gian theo dõi các khoản chi trong một tuần bình thường để nhận diện những khoản mua lặp lại mà bản thân ít khi để ý.
Ông cho rằng chỉ cần điều chỉnh một phần trong số những khoản chi này, người tiêu dùng có thể tạo ra khác biệt đáng kể cho ngân sách cá nhân theo thời gian. Khi đó, câu hỏi không còn là phải từ bỏ điều gì, mà là khoản tiền giữ lại có thể tạo ra giá trị như thế nào trong những năm tiếp theo.
