Thị trường xe điện tại Việt Nam đang chứng kiến sự xuất hiện của nhiều liên minh trạm sạc mới, nổi bật là VETC Trạm Sạc và liên minh BYD - Futa EV. Những liên minh này hứa hẹn mang đến giải pháp tâm lý cho người mua xe điện, nhưng tính hiệu quả vẫn cần thời gian chứng minh.
Bối cảnh thị trường xe điện Việt Nam
Trước đây, ngoài VinFast, các hãng xe như BYD, Omoda & Jaecoo, Geely, Lynk & Co khá dè dặt trong việc xây dựng hệ thống trạm sạc rộng rãi. Các hãng này chọn cách chờ sự phát triển từ các công ty sạc tư nhân thay vì tự đầu tư hạ tầng riêng, nhằm tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, trạm sạc và xe điện luôn đi cùng nhau, tạo ra bài toán “con gà và quả trứng” mà các hãng phải đối mặt để gia tăng doanh số.
Liên minh BYD - Futa EV
Cuối tháng 6, BYD thông báo hợp tác cùng Futa Group (Tập đoàn Phương Trang) nhằm phát triển hạ tầng trạm sạc. Theo thỏa thuận, khách hàng của BYD và Futa có thể sử dụng chung hệ thống trạm sạc do Futa/Kim Long vận hành cũng như mạng lưới trạm sạc của BYD trên toàn quốc. Hiện tại, BYD có khoảng 30 trạm sạc đặt trước các đại lý, mỗi trạm có 2 trụ sạc. Trong khi đó, Futa EV chỉ có duy nhất một trạm tại phường Tân Tạo (TP.HCM) với 20 trụ.
Liên minh này giúp BYD thu hút khách hàng và là chiêu bài truyền thông hợp lý trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở mục tiêu khác nhau: trạm của Futa EV tập trung phục vụ xe buýt điện Kim Long ở ngoại ô, trong khi người dùng ô tô điện BYD cần trạm sạc nội đô với mật độ dày hơn. Kỳ vọng là khi liên minh hoạt động lâu dài, hai bên sẽ cùng phát triển thêm trạm sạc nội đô phục vụ cả hai đối tượng.
Liên minh VETC Trạm Sạc
Trước BYD-Futa, VETC (thành viên của Tasco) đã ra mắt VETC Trạm Sạc, được xem là liên minh hạ tầng sạc lớn nhất tại Việt Nam hiện nay. Khác với BYD-Futa (liên minh hai thương hiệu xe), VETC Trạm Sạc kết nối các công ty sạc tư nhân và một số hãng xe như Ford, Tasco Smart Charge, ESKY và Rabbit EV. Tổng số trạm sạc của liên minh này hiện gần 200 trạm, dự kiến nâng lên 250 trạm đến hết quý II năm 2026.
VETC Trạm Sạc là tin vui cho người dùng xe điện từ Ford, Geely hay Lynk & Co, giúp các hãng này tạo dựng lòng tin và mở ra cơ hội doanh số.
Thách thức còn tồn tại
Tuy nhiên, nếu các liên minh chỉ là cái bắt tay trên truyền thông mà không phát triển nghiêm túc, chúng sẽ chỉ là “bệ đỡ tâm lý” chứ không giải quyết được khó khăn thực tế. Số lượng trạm sạc hiện tại vẫn chưa đủ để phủ rộng cả nước hay cạnh tranh với VinFast. Hơn nữa, các hãng xe điện mới, đặc biệt là thương hiệu Trung Quốc, lại thành lập các liên minh nhỏ lẻ thay vì bắt tay nhau, khiến lợi ích cho người dùng bị chia nhỏ.
Các liên minh đến với nhau nhờ sự khác biệt về phân khúc và tệp khách hàng để tránh cạnh tranh, nhưng điều này dẫn đến mất cân đối. Ví dụ, nếu doanh số bán chênh lệch, các hãng phổ thông có thể tận dụng trạm sạc để tìm kiếm thêm doanh số, trong khi thương hiệu cao cấp khó tăng trưởng do giá cao. Khi doanh số không đạt kỳ vọng, liệu các thành viên có còn mặn mà hợp tác?
Triển vọng của các liên minh trạm sạc
Nhìn chung, các liên minh trạm sạc là chiến lược tất yếu và là tin vui cho thị trường xe điện. Sự hình thành của VETC Trạm Sạc và BYD-Futa EV đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong năm 2026, khi cuộc đua không chỉ gói gọn ở cấu hình hay giá bán. Việc các hãng phá bỏ rào cản độc quyền để chia sẻ nguồn lực chung giúp giải tỏa áp lực tài chính và mang lại lợi ích cho người tiêu dùng. Dù còn nhiều thách thức trong đồng bộ hóa mục tiêu kinh doanh, những cái bắt tay này thúc đẩy nhu cầu chuyển đổi xe điện của người Việt, đặc biệt khi thị trường đang có nhiều lựa chọn đa dạng.
