Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ khẳng định giá vật liệu xây dựng không thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước bình ổn giá. Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh giá nhiều loại vật liệu như thép, cát, đá, xi măng liên tục tăng cao trong những tháng gần đây, gây áp lực lớn lên thị trường bất động sản và các công trình xây dựng.
Cơ sở pháp lý
Theo Bộ Xây dựng, căn cứ Luật Giá năm 2023 và các nghị định hướng dẫn, danh mục hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá chỉ bao gồm các mặt hàng thiết yếu phục vụ đời sống hàng ngày của người dân như xăng dầu, điện, nước, muối, sữa cho trẻ em dưới 6 tuổi, lương thực, thuốc chữa bệnh, và một số dịch vụ công. Vật liệu xây dựng, dù là đầu vào quan trọng cho nền kinh tế, nhưng không nằm trong nhóm này.
Bộ Xây dựng dẫn giải rằng việc không đưa vật liệu xây dựng vào danh mục bình ổn giá là phù hợp với quy định của pháp luật, vì các sản phẩm này không trực tiếp ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày của người dân. Thay vào đó, giá vật liệu xây dựng được xác định theo cơ chế thị trường, dựa trên cung cầu và chi phí sản xuất.
Phản ứng từ thị trường
Quan điểm của Bộ Xây dựng ngay lập tức gây ra nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều doanh nghiệp xây dựng lo ngại rằng việc giá vật liệu leo thang mà không có sự can thiệp của Nhà nước sẽ khiến chi phí dự án đội lên, ảnh hưởng đến tiến độ và lợi nhuận. Ông Nguyễn Văn A, một nhà thầu xây dựng tại Hà Nội, cho biết: "Giá thép tăng 20% trong nửa đầu năm nay, cát và đá cũng tăng 10-15%. Nếu không được bình ổn, chúng tôi rất khó khăn trong việc ký hợp đồng mới."
Tuy nhiên, theo các chuyên gia kinh tế, việc bình ổn giá vật liệu xây dựng có thể gây méo mó thị trường, làm giảm động lực cạnh tranh và đầu tư sản xuất. Tiến sĩ Lê Thị B, giảng viên Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận xét: "Nhà nước chỉ nên can thiệp khi thị trường có biến động bất thường, còn trong điều kiện bình thường, giá cả nên do thị trường quyết định."
Giải pháp nào cho doanh nghiệp?
Trước tình hình này, Bộ Xây dựng khuyến nghị các doanh nghiệp chủ động theo dõi diễn biến giá, đàm phán hợp đồng với điều khoản điều chỉnh giá linh hoạt, và tìm kiếm nguồn cung thay thế. Đồng thời, Bộ sẽ phối hợp với các bộ ngành liên quan để tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thổi giá.
Bộ Xây dựng cũng cho biết sẽ tiếp tục cập nhật, công bố giá vật liệu xây dựng hàng tháng để các bên tham khảo, giúp thị trường minh bạch hơn. Các hiệp hội ngành nghề được khuyến khích thương lượng với các nhà sản xuất để ổn định giá ở mức hợp lý.
