Việc sử dụng quỹ đất lấn biển để thanh toán cho các nhà đầu tư thực hiện dự án theo hình thức xây dựng - chuyển giao (BT) đang gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Điều này đã ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các công trình hạ tầng quan trọng, đặc biệt là tại các địa phương có thế mạnh về quỹ đất ven biển.
Thực trạng sử dụng quỹ đất lấn biển thanh toán dự án BT
Theo quy định hiện hành, các dự án BT thường được thanh toán bằng quỹ đất. Tuy nhiên, đối với quỹ đất lấn biển, việc xác định giá trị, thủ tục pháp lý và quyền sử dụng đất còn nhiều bất cập. Nhiều nhà đầu tư phản ánh rằng họ gặp khó khăn trong việc định giá đất, thời gian xử lý hồ sơ kéo dài, và chưa có cơ chế rõ ràng để chuyển đổi mục đích sử dụng đất lấn biển.
Một số địa phương như TP.HCM, Đà Nẵng, và các tỉnh ven biển đã triển khai nhiều dự án BT sử dụng quỹ đất lấn biển, nhưng tiến độ giải ngân chậm do vướng mắc về pháp lý. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến dòng tiền của nhà đầu tư mà còn làm chậm tiến độ các công trình hạ tầng giao thông, cấp thoát nước, và các dự án phúc lợi xã hội.
Nguyên nhân vướng mắc
Các chuyên gia chỉ ra rằng nguyên nhân chính là do khung pháp lý về đất lấn biển chưa hoàn thiện. Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn chưa có quy định cụ thể về việc xác định giá trị quỹ đất lấn biển, thủ tục giao đất, cho thuê đất, và chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với loại đất này. Bên cạnh đó, việc thẩm định giá trị quỹ đất lấn biển gặp khó khăn do đặc thù của loại đất này có nguồn gốc từ biển, cần có thời gian để ổn định và xác định ranh giới.
Ngoài ra, sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước còn chưa chặt chẽ, dẫn đến tình trạng chồng chéo trong quy trình xử lý hồ sơ. Các nhà đầu tư cũng gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng do tài sản thế chấp là quỹ đất lấn biển chưa được định giá chính thức.
Giải pháp tháo gỡ
Để tháo gỡ vướng mắc, các chuyên gia kiến nghị cần sớm hoàn thiện khung pháp lý về đất lấn biển, bao gồm việc ban hành các tiêu chí xác định giá trị, thủ tục giao đất, cho thuê đất, và chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Đồng thời, cần có cơ chế ưu tiên cho các dự án BT sử dụng quỹ đất lấn biển, như giảm thuế, hỗ trợ vốn, và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Bộ Tài nguyên và Môi trường cần phối hợp với các bộ ngành liên quan để xây dựng hướng dẫn chi tiết về việc thẩm định giá trị quỹ đất lấn biển, đảm bảo tính minh bạch và khả thi. Các địa phương cũng cần chủ động rà soát, đánh giá quỹ đất lấn biển hiện có, lập kế hoạch sử dụng đất phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
Đối với các nhà đầu tư, cần chủ động nắm bắt thông tin, tìm hiểu kỹ quy định pháp luật, và có chiến lược đầu tư dài hạn. Việc hợp tác với các chuyên gia tư vấn pháp lý và tài chính cũng là giải pháp hữu hiệu để giảm thiểu rủi ro.
Việc tháo gỡ vướng mắc trong sử dụng quỹ đất lấn biển thanh toán dự án BT không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ các công trình hạ tầng mà còn tạo động lực phát triển kinh tế biển, góp phần khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.
