Bộ Công Thương vừa tổ chức Hội nghị lấy ý kiến Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 83/2014/NĐ-CP và các Nghị định sửa đổi, bổ sung về kinh doanh xăng dầu. Dự thảo tập trung vào ba điểm mới lớn: siết chặt điều kiện thương nhân đầu mối, bãi bỏ giá cơ sở và trao quyền định giá cho doanh nghiệp.
Nâng cao năng lực thương nhân đầu mối
Một trong những nội dung trọng tâm là sửa đổi điều kiện đối với thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu theo hướng nâng cao năng lực, trách nhiệm và tính bền vững. Theo đó, thương nhân đầu mối phải có ít nhất 36 tháng liên tục hoạt động dưới hình thức thương nhân phân phối xăng dầu để bảo đảm đủ kinh nghiệm; phải sở hữu kho tiếp nhận có tổng sức chứa tối thiểu 15.000 m3 và sở hữu tối thiểu 10 cửa hàng bán lẻ xăng dầu, thay vì cho phép đi thuê như trước đây. Dự thảo cũng bổ sung trách nhiệm thực hiện tổng nguồn xăng dầu tối thiểu không thấp hơn 100.000 m3/năm; nếu 2 năm liên tiếp không đạt mức này sẽ bị thu hồi giấy phép.
Cắt giảm trung gian, đơn giản hóa thủ tục
Dự thảo cắt giảm tối đa khâu trung gian, tạo lập chuỗi cung ứng thông suốt từ khâu tạo nguồn đến khâu phân phối. Loại hình thương nhân bán lẻ và thương nhân phân phối được sáp nhập thành một loại hình thống nhất với tên gọi thương nhân phân phối xăng dầu. Thương nhân phân phối sẽ được bãi bỏ giấy xác nhận đủ điều kiện do Bộ Công Thương cấp, chuyển sang phương thức quản lý bằng hậu kiểm dựa trên báo cáo, đăng ký và kê khai, nhằm giảm gánh nặng thủ tục hành chính. Hệ thống phân phối mới vận hành trực tiếp từ thương nhân sản xuất, bao tiêu và đầu mối tới thương nhân phân phối.
Đổi mới cơ chế giá: Doanh nghiệp tự định giá
Nhà nước sẽ không công bố giá cơ sở định kỳ như hiện nay; thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối được quyền tự quyết định và công bố giá bán lẻ trong hệ thống phân phối của mình trên cơ sở công thức giá quy định tại Nghị định. Sau khi điều chỉnh giá, thương nhân có trách nhiệm kê khai giá và gửi thông báo đến cơ quan quản lý để kiểm tra, giám sát. Đối với vùng sâu, vùng xa, giá bán lẻ của thương nhân phân phối không được vượt quá mức giá cao nhất do thương nhân đầu mối công bố tại cùng địa bàn nhằm bảo đảm an sinh xã hội. Nhà nước chỉ công bố một yếu tố hình thành giá là chi phí kinh doanh định mức để thương nhân áp dụng, góp phần ngăn chặn việc tăng giá bất hợp lý.
Chuyển đổi số và bảo đảm an ninh năng lượng
Dự thảo quy định cụ thể về chuyển đổi số và minh bạch hóa: thương nhân đầu mối và phân phối bắt buộc phải kết nối mạng với Bộ Công Thương để cung cấp dữ liệu về kho chứa, tồn kho, tổng nguồn, hệ thống phân phối và kê khai giá. Dự thảo bổ sung trách nhiệm của thương nhân đầu mối trong việc bảo đảm quyền lợi của các thương nhân phân phối do mình cung cấp xăng dầu. Về an ninh năng lượng, thương nhân bao tiêu sản phẩm xăng dầu được xuất khẩu, nhập khẩu nguyên liệu và xăng dầu để điều hòa nguồn cung khi được Bộ Công Thương chấp thuận; quy định nguyên tắc xác định các trường hợp biến động bất thường về giá để bình ổn; duy trì mức dự trữ lưu thông tối thiểu 20 ngày cung ứng đối với thương nhân đầu mối nhằm hạn chế nguy cơ đứt gãy thị trường.
Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, phát biểu tại hội nghị. Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục tổng hợp, nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến để hoàn thiện dự thảo trước khi trình Chính phủ xem xét, ban hành.
