Làn sóng 'out game' của người bán hàng online
Nhiều nhân viên văn phòng từng kiếm thêm 10-20 triệu đồng mỗi tháng nhờ bán hàng online sau giờ làm nay đồng loạt đóng cửa, nghỉ bán. Theo Bộ Công Thương, quy mô thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 ước đạt 31-32 tỷ USD, tăng 25% so với năm trước, nhưng cơ hội cho người bán nhỏ lẻ ngày càng thu hẹp.
Nguyên nhân: Cạnh tranh khốc liệt và lợi nhuận mỏng
Chị Nguyễn Thu Trang (32 tuổi), nhân viên nhân sự tại Hà Nội, bắt đầu bán mỹ phẩm online từ năm 2021. Thời điểm dịch Covid-19, chị kiếm gần 20 triệu đồng mỗi tháng nhờ livestream vài tiếng mỗi tối. Tuy nhiên, hơn một năm trở lại đây, sau khi trừ phí sàn, quảng cáo, vận chuyển, hàng hoàn và thuế, lợi nhuận chỉ còn 3-4 triệu đồng mỗi tháng. 'Tan làm lại cắm mặt vào điện thoại đến nửa đêm, cuối tuần cũng không được nghỉ. Nếu đổi lại chỉ vài triệu đồng thì tôi thấy không còn đáng nữa', chị chia sẻ.
Tương tự, anh Lê Minh Đức (30 tuổi), kỹ sư công nghệ thông tin tại Hà Nội, từng kiếm 7-10 triệu đồng mỗi tháng nhờ bán phụ kiện điện thoại trên sàn thương mại điện tử. Hiện anh đã dừng kinh doanh. 'Bây giờ mở sàn lên là hàng trăm shop bán cùng một sản phẩm với giá rất thấp. Những nhà bán lớn nhập trực tiếp từ nhà máy, có đội ngũ chạy quảng cáo và livestream chuyên nghiệp nên người bán nhỏ gần như không thể cạnh tranh', anh Đức cho hay.
Thị trường thương mại điện tử chuyên nghiệp hóa
Thị trường đang bước vào giai đoạn chuyên nghiệp hóa, các thương hiệu lớn và nhà bán chính hãng chiếm ưu thế. Phí vận hành tăng, từ quảng cáo, hoa hồng sàn, logistics đến chi phí đổi trả. Người bán phải tuân thủ quy định về hóa đơn, kê khai thuế và đáp ứng yêu cầu về nguồn gốc hàng hóa.
Chuyển hướng sang affiliate marketing
Không ít người sau khi đóng shop chọn trở thành nhà sáng tạo nội dung kết hợp tiếp thị liên kết (affiliate). Mô hình này giảm rủi ro tồn kho, không cần vốn nhập hàng và linh hoạt thời gian. Tuy nhiên, affiliate cũng đang cạnh tranh khốc liệt. Một creator chia sẻ: 'Nhiều người nghĩ affiliate là việc nhẹ, chỉ cần gắn link là có tiền. Thực tế bây giờ phải sản xuất nội dung gần như một người làm truyền thông chuyên nghiệp. Nếu không có lượng người xem ổn định thì rất khó kiếm được thu nhập cao'.
Việc nhiều nhân viên văn phòng 'out game' không đồng nghĩa thương mại điện tử đi xuống, mà thị trường đã bước sang giai đoạn mới, nơi lợi thế không còn thuộc về người bán nhỏ chỉ dựa vào vài buổi livestream buổi tối. Khi lợi nhuận từng vài chục triệu đồng nay chỉ còn vài triệu, nhiều người chọn rời cuộc chơi hoặc chuyển hướng sang mô hình khác.
