Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vừa chính thức nâng mức lãi suất ngắn hạn lên khoảng 1%, đánh dấu lần đầu tiên sau 31 năm lãi suất chính sách chạm ngưỡng này. Động thái này đẩy chi phí vay vốn tại Nhật Bản lên mức cao nhất kể từ năm 1995, giữa bối cảnh nền kinh tế đang phải thích ứng với làn sóng lạm phát kéo dài.
Quyết định nằm trong dự tính của thị trường
Việc tăng thêm 0,25 điểm phần trăm lần này hoàn toàn nằm trong dự tính của thị trường. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định đây là một cột mốc mang tính bước ngoặt trong nỗ lực bình thường hóa chính sách tiền tệ của BOJ, sau hơn hai thập kỷ chìm sâu trong giảm phát và lãi suất siêu thấp. Lần cuối cùng lãi suất chính sách của BOJ chạm mốc 1% là vào năm 1995, khi ngân hàng trung ương đang cắt giảm chi phí vay vốn để cứu vãn nền kinh tế sau sự đổ vỡ của bong bóng tài sản cuối thập niên 1980.
Tín hiệu kiên định bình thường hóa
Trong thông cáo phát đi, ban lãnh đạo BOJ cho thấy tín hiệu rõ ràng về việc kiên định theo đuổi tiến trình bình thường hóa. Cơ quan này sẽ tiếp tục tăng lãi suất chính sách và thắt chặt mức độ nới lỏng tiền tệ nhằm phản ứng linh hoạt trước các diễn biến của hoạt động kinh tế, giá cả và điều kiện tài chính vĩ mô. Song song với đó, BOJ tuyên bố chính thức chấm dứt lộ trình cắt giảm quy mô mua vào trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) hằng tháng kể từ tháng 4 năm 2027, duy trì tốc độ mua ròng ổn định ở mức khoảng 2.000 tỷ Yên/tháng.
Đồng Yên ổn định, lạm phát lõi vượt mục tiêu
Ngay sau quyết định, đồng Yên Nhật vẫn giữ giá ổn định ở mức giao dịch khoảng 160,2 Yên đổi 1 USD. Báo cáo vĩ mô của BOJ thừa nhận giá dầu thô leo thang đang đè nặng lên các hoạt động kinh tế, nhưng nguy cơ suy thoái nghiêm trọng đã giảm bớt so với giai đoạn trước. Cơ quan này nhấn mạnh quy trình truyền giá từ việc giá nhiên liệu tăng cao đang diễn ra với tốc độ tương đối nhanh, có khả năng lan rộng từ giao dịch B2B sang thị trường tiêu dùng, tiếp tục đẩy tỷ lệ lạm phát lõi vượt qua mức mục tiêu 2%.
Chu kỳ thắt chặt 6 tháng một lần?
Kể từ khi chính thức kéo nền kinh tế Nhật Bản thoát khỏi kỷ nguyên lãi suất âm vào năm 2024, BOJ đã có thêm hai đợt tăng lãi suất liên tiếp trong năm 2025. Giới quan sát nhận định cơ quan này đang thiết lập một chu kỳ thắt chặt tiền tệ định kỳ khoảng 6 tháng một lần. Nhiều nhà kinh tế tin rằng một đợt nâng lãi suất 0,25 điểm phần trăm tiếp theo có thể được kích hoạt ngay vào tháng 10 tới.
Hội đồng chính sách phân hóa
Quyết định tăng lãi suất tuần này được thông qua với tỷ lệ bỏ phiếu 7-1 từ Hội đồng Chính sách Tiền tệ của BOJ. Hội đồng lần này chỉ có 8 thành viên tham gia bỏ phiếu sau khi Thống đốc Kazuo Ueda bất ngờ phải nhập viện khẩn cấp vào tuần trước. Thành viên duy nhất bỏ phiếu chống là ông Toichiro Asada, lập luận rằng những diễn biến leo thang phức tạp tại Trung Đông đang đặt nền kinh tế Nhật Bản trước những rủi ro suy thoái nghiêm trọng về sản xuất và việc làm, đáng ngại hơn nhiều so với nguy cơ tăng giá hàng hóa.
“Sự phân hóa của các lá phiếu lần này là cực kỳ đáng chú ý. Nó phản ánh một thực tế rằng Hội đồng Thống đốc hiện đang ở trạng thái cân bằng hơn, thay vì nghiêng hẳn về phe diều hâu một cách áp đảo như các chu kỳ trước,” ông Stefan Angrick, Giám đốc nghiên cứu Nhật Bản tại Moody’s Analytics, phân tích. “Thực tế là BOJ hiện không có một lựa chọn nào thực sự vẹn toàn. Họ có thể tăng lãi suất để chặn đứng áp lực lạm phát bằng cách thắt chặt vị thế đồng Yên, nhưng cái giá phải trả là gây tổn thương trực tiếp cho đà phục hồi của nền kinh tế.”
Theo: Financial Times
