Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Khu vực 1 (TP Hà Nội) vừa có văn bản yêu cầu các tổ chức tín dụng chấn chỉnh hoạt động huy động vốn, đặc biệt là việc cộng lãi suất và áp dụng lãi suất ngoại lệ.
Không để giảm lãi suất chỉ mang tính hình thức
Theo NHNN Khu vực 1, từ quý IV/2025 đến nay, thị trường tiền tệ xuất hiện nhiều diễn biến không thuận lợi. Thanh khoản tại một số thời điểm gặp khó khăn, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay duy trì ở mức cao, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của người dân và doanh nghiệp.
Trước tình hình này, NHNN đã triển khai nhiều giải pháp nhằm ổn định thị trường, hỗ trợ giảm lãi suất. Theo chỉ đạo của Thống đốc NHNN, từ ngày 10/4, các tổ chức tín dụng phải giảm tối thiểu 0,5 điểm %/năm lãi suất tiền gửi đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên so với cuối tháng 3, đồng thời tiếp tục giảm lãi suất cho vay.
Tuy nhiên, qua thanh tra, giám sát, NHNN Khu vực 1 phát hiện vẫn còn tồn tại một số vấn đề. Cơ quan này yêu cầu các ngân hàng thực hiện nghiêm việc niêm yết, công bố và áp dụng lãi suất đúng quy định, bảo đảm thống nhất giữa lãi suất niêm yết và lãi suất thực tế. Không để xảy ra tình trạng giảm lãi suất mang tính hình thức hoặc sử dụng các cơ chế khiến lãi suất thực tế cao hơn mức công bố.
Siết cộng lãi suất và lãi suất ngoại lệ
NHNN Khu vực 1 yêu cầu các ngân hàng tuân thủ quy định về huy động ngoại tệ và cho vay cầm cố bằng ngoại tệ; hạn chế tình trạng lợi dụng hoặc lách quy định để cho vay VND có tài sản bảo đảm bằng ngoại tệ rồi gửi ngược lại ngân hàng nhằm hưởng chênh lệch lãi suất.
Các tổ chức tín dụng phải rà soát các chương trình ưu đãi, chính sách cộng lãi suất và cơ chế phê duyệt lãi suất ngoại lệ, bảo đảm không làm gia tăng mặt bằng lãi suất huy động và không tạo cạnh tranh lãi suất thiếu lành mạnh.
Ngăn chặn lừa đảo tiền gửi
Cơ quan quản lý yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát nội bộ, quản lý rủi ro đối với hoạt động huy động vốn. Các trường hợp áp dụng lãi suất thỏa thuận hoặc cộng thêm lãi suất phải được kiểm soát chặt chẽ.
Đặc biệt, các ngân hàng không để xảy ra tình trạng nhân viên lợi dụng vị trí công tác hoặc sự tin tưởng của khách hàng để lừa đảo, chiếm đoạt tiền gửi dưới mọi hình thức, như hứa hẹn lãi suất cao hơn niêm yết, yêu cầu ký trước giấy tờ hoặc dụ dỗ truy cập website giả mạo.
Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc vi phạm pháp luật, các tổ chức tín dụng phải kịp thời báo cáo và chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý.
Kiểm soát kỳ hạn và tập trung vốn vào sản xuất kinh doanh
NHNN Khu vực 1 yêu cầu các ngân hàng kiểm soát chặt cơ cấu kỳ hạn huy động và cho vay, đặc biệt với các khoản vốn trung và dài hạn, bảo đảm cân đối hợp lý giữa kỳ hạn nguồn vốn và sử dụng vốn, hạn chế rủi ro chênh lệch kỳ hạn.
Các tổ chức tín dụng cũng được yêu cầu chủ động cân đối nguồn vốn, tiết giảm chi phí hoạt động để tạo dư địa hạ lãi suất. Dòng vốn tín dụng cần tập trung vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh, các ngành ưu tiên và động lực tăng trưởng của nền kinh tế.
Song song đó, các ngân hàng phải triển khai giải pháp kiểm soát nợ quá hạn, thu hồi nợ nhóm 2 và nợ xấu, hạn chế tình trạng vốn bị ứ đọng, đồng thời tăng cường chất lượng thẩm định và giám sát sử dụng vốn vay để hạn chế phát sinh nợ xấu mới.
