Thị trường tài chính toàn cầu chuẩn bị khép lại nửa đầu năm 2026 với bức tranh nhiều gam màu trái ngược. Những cú sốc địa chính trị, biến động giá dầu, kỳ vọng lãi suất và làn sóng AI liên tục khiến nhà đầu tư phải điều chỉnh kỳ vọng. Dù vậy, nhiều tổ chức phân tích cho rằng nền kinh tế thế giới vẫn cho thấy sức chống chịu đáng kể, tạo nền tảng để thị trường tiếp tục vận động trong nửa cuối năm.
AI vẫn là động lực lớn nhất, nhưng cuộc chơi đang thay đổi
Nếu phải chọn một từ khóa nổi bật nhất của nửa đầu năm 2026, đó vẫn là trí tuệ nhân tạo (AI). Làn sóng đầu tư vào AI tiếp tục thúc đẩy lợi nhuận doanh nghiệp và đưa vốn hóa thị trường chứng khoán toàn cầu tăng mạnh so với cuối năm 2025, bất chấp giai đoạn thị trường từng mất hàng nghìn tỷ USD trong đợt biến động hồi tháng 3.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là dòng tiền không còn tập trung hoàn toàn vào các doanh nghiệp phát triển phần mềm AI như trước. Theo báo cáo triển vọng đầu tư giữa năm 2026 của Invesco, sự quan tâm đang dịch chuyển sang các doanh nghiệp sản xuất chip bán dẫn, hạ tầng trung tâm dữ liệu, phần cứng công nghệ, năng lượng và các ngành cung cấp nguyên liệu cho hệ sinh thái AI.
Trong khi đó, Financial Times cho biết đợt điều chỉnh mạnh của nhóm cổ phiếu AI gần đây cũng làm dấy lên tranh luận về định giá sau thời gian tăng nóng. Dù vậy, nhiều chuyên gia vẫn cho rằng đây chủ yếu là quá trình luân chuyển dòng tiền giữa các nhóm ngành hơn là dấu hiệu cho thấy câu chuyện AI đã kết thúc.
Chính sách lãi suất tiếp tục dẫn dắt tâm lý thị trường
Bên cạnh AI, chính sách tiền tệ vẫn là yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến thị trường tài chính toàn cầu. Sự chú ý hiện tập trung vào Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), khi giới đầu tư liên tục điều chỉnh kỳ vọng về lộ trình lãi suất. Báo cáo việc làm của Mỹ, dữ liệu lạm phát và những phát biểu của lãnh đạo các ngân hàng trung ương đang trở thành các sự kiện được theo dõi sát sao.
Theo Reuters, thị trường hiện đánh giá khả năng Fed có thể nâng lãi suất trở lại trong năm nay nếu thị trường lao động tiếp tục duy trì sức mạnh và lạm phát chưa giảm như kỳ vọng. Chính vì vậy, một báo cáo việc làm tích cực đôi khi lại trở thành thông tin khiến thị trường lo ngại hơn là phấn khởi, bởi điều đó đồng nghĩa với việc chính sách tiền tệ có thể tiếp tục duy trì trạng thái thắt chặt lâu hơn.
Song song với Fed, các quyết định của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng được theo dõi chặt chẽ khi khu vực đồng euro vẫn phải cân bằng giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.
Đồng USD và các thị trường mới nổi được chú ý hơn
Một xu hướng khác được nhiều tổ chức đầu tư nhấn mạnh là triển vọng của đồng USD. Theo báo cáo của Invesco, đồng bạc xanh vẫn đang neo ở mức cao nhưng có khả năng sẽ bước vào chu kỳ suy yếu nếu kinh tế toàn cầu phục hồi theo kỳ vọng. Kịch bản này được xem là thuận lợi hơn đối với cổ phiếu ngoài Mỹ, đặc biệt là các nền kinh tế mới nổi.
Đáng chú ý, nhiều thị trường tại châu Á được đánh giá hưởng lợi nhờ vai trò ngày càng lớn trong chuỗi cung ứng AI. Một số nền kinh tế như Hàn Quốc ghi nhận kết quả tích cực nhờ nhu cầu mạnh đối với chip bán dẫn và phần cứng công nghệ.
Ngoài yếu tố tăng trưởng, nhiều tài sản tại các thị trường mới nổi cũng được đánh giá có mức định giá hấp dẫn hơn so với nhiều thị trường phát triển, tạo thêm động lực thu hút dòng vốn nếu bối cảnh kinh tế quốc tế cải thiện trong những tháng cuối năm.
Địa chính trị và năng lượng vẫn là biến số khó lường
Dù AI và lãi suất thu hút nhiều sự chú ý, những diễn biến địa chính trị vẫn là yếu tố có thể làm thay đổi nhanh chóng tâm lý thị trường. Theo báo cáo triển vọng đầu tư, việc gián đoạn vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz từng tạo ra cú sốc lớn đối với giá dầu và kỳ vọng lạm phát trong nửa đầu năm. Tuy nhiên, nếu hoạt động vận tải năng lượng được khôi phục ổn định, nhiều tổ chức kỳ vọng kinh tế toàn cầu sẽ tăng tốc trở lại vào cuối năm.
Reuters cũng cho biết giá dầu đã giảm đáng kể sau khi nguồn cung dần ổn định, giúp giảm bớt áp lực đối với lạm phát tại nhiều nền kinh tế. Tuy nhiên, các nhà đầu tư vẫn theo dõi sát mọi diễn biến mới bởi năng lượng tiếp tục là một trong những yếu tố có khả năng tác động nhanh nhất đến thị trường tài chính toàn cầu.
Thị trường nhiều biến động nhưng khả năng chống chịu vẫn được đánh giá cao
Điểm đáng chú ý trong hầu hết các báo cáo là sự chống chịu của nền kinh tế toàn cầu tốt hơn nhiều so với lo ngại ban đầu. Theo Invesco, khu vực tư nhân hiện có mức đòn bẩy thấp hơn đáng kể so với giai đoạn trước khủng hoảng tài chính 2008. Trong khi đó, các đợt cắt giảm lãi suất trước đây tại Mỹ và Anh cùng chính sách tài khóa hỗ trợ ở châu Âu và Nhật Bản đang tạo điều kiện để hoạt động đầu tư và chi tiêu phục hồi theo hướng có kiểm soát.
Điều này cũng phản ánh trên diễn biến của thị trường. Phần lớn các nhóm tài sản chủ chốt vẫn ghi nhận mức sinh lời tích cực trong năm 2026, bất chấp nhiều giai đoạn biến động mạnh. Theo đánh giá của các chuyên gia, đây là dấu hiệu cho thấy khả năng thích ứng của nền kinh tế và thị trường vẫn đang được duy trì trong môi trường nhiều bất định.
