Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung nhấn mạnh: “Từ một quốc gia thiếu lương thực, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những nước xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới với các mặt hàng như gạo, cà phê, hồ tiêu, điều, thủy sản... Thành công này nhờ đổi mới mạnh mẽ về thể chế, tổ chức sản xuất, phát triển khoa học công nghệ, hệ thống khuyến nông, chế biến và thị trường. Những kinh nghiệm thực tiễn này là bài học quý cho nhiều nước đang phát triển, đặc biệt là các quốc gia châu Phi đang quan tâm đến an ninh lương thực, nâng cao năng lực sản xuất nông nghiệp, phát triển nông thôn và cải thiện sinh kế”.
Hợp tác nông nghiệp Việt Nam - châu Phi
Trong những năm qua, Việt Nam đã cử hàng nghìn lượt cán bộ, chuyên gia thực hiện các hoạt động hợp tác nông nghiệp với nhiều nước châu Phi, bao gồm chuyển giao kỹ thuật canh tác lúa, thủy sản, chăn nuôi, thủy lợi nhỏ, đào tạo nhân lực và xây dựng mô hình thực địa. Nhiều chương trình đã phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao năng suất, cải thiện sinh kế và hỗ trợ đảm bảo an ninh lương thực.
Tuy nhiên, theo Phó Vụ trưởng Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Trưởng nhóm công tác Hợp tác Nam-Nam trong nông nghiệp Phạm Ngọc Mậu, thực tế cho thấy các hoạt động hợp tác đôi khi còn phân tán, thiếu cơ chế điều phối thường xuyên để kết nối cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và nhu cầu cụ thể của nước tiếp nhận.
Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia Lê Quốc Thanh chia sẻ: “Kinh nghiệm triển khai tại châu Phi cho thấy nhiều mô hình sản xuất đạt năng suất cao nhờ sự hỗ trợ trực tiếp của chuyên gia Việt Nam. Nhưng sau khi dự án kết thúc, chuyên gia về nước, một số nơi người dân lại quay về phương thức canh tác cũ”.
Thành lập Nhóm công tác Hợp tác Nam-Nam
Ngày 16/9/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Quyết định thành lập Nhóm công tác Hợp tác Nam-Nam trong nông nghiệp nhằm chia sẻ kinh nghiệm phát triển nông nghiệp với các quốc gia đang phát triển. Nhóm công tác được kỳ vọng là nền tảng kết nối tri thức, chuyên gia và viện nghiên cứu của Việt Nam với nhu cầu thực tiễn của các nước, đồng thời là kênh vận động, hình thành và thúc đẩy các sáng kiến hợp tác ba bên giữa Việt Nam, đối tác phát triển và quốc gia tiếp nhận.
Tại lễ ra mắt Nhóm công tác cuối tháng 5 vừa qua, Thứ trưởng Hoàng Trung đề nghị cần xác định mục tiêu, lĩnh vực ưu tiên, đối tác trọng điểm, lộ trình triển khai, cơ chế phối hợp và tiêu chí đánh giá kết quả; tập trung xây dựng danh mục các sáng kiến hợp tác ưu tiên trong các lĩnh vực Việt Nam có thế mạnh và đối tác có nhu cầu như lúa gạo, thủy sản, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy lợi, khuyến nông, chế biến nông sản... Đồng thời, ưu tiên thúc đẩy một số mô hình hợp tác thí điểm khả thi với sự tham gia của cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, chuyên gia, doanh nghiệp và đối tác quốc tế.
Cam kết mở rộng hợp tác
Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn khẳng định: “Việt Nam luôn sẵn sàng và cam kết mở rộng hợp tác Nam-Nam để đồng hành, hỗ trợ các nước châu Phi nâng cao năng lực phát triển nông nghiệp. Bộ Ngoại giao sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường thúc đẩy Nhóm công tác hoạt động hiệu quả. Đồng thời, đồng hành với các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh tìm kiếm cơ hội đầu tư, phát triển dự án nông nghiệp, chế biến nông sản, chuyển giao công nghệ tại châu Phi; xây dựng mạng lưới đối tác để tìm kiếm giải pháp, cơ hội và dự án hợp tác mới hỗ trợ phát triển nông nghiệp châu Phi”.
