Từ Đất Khô Cằn Đến Vườn Thanh Long Trĩu Quả: Hành Trình Làm Giàu Của Nông Dân Bình Thuận
Vào buổi chiều, khi ánh nắng dần dịu lại, ông Nguyễn Văn Trà (xã Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận) vẫn cần mẫn đi dọc các trụ cây trên vườn thanh long rộng gần 5 ha của mình. Ông kiểm tra từng ống dẫn nước trong hệ thống tưới nhỏ giọt, một công nghệ đã giúp biến mảnh đất từng khô cằn, khó khăn cho sản xuất nông nghiệp thành một khu vườn xanh mướt với những hàng thanh long thẳng tắp. Ít ai ngờ rằng, nơi đây từng là vùng đất khô hạn, nhưng nay đã trở thành điểm sáng trong ngành nông nghiệp địa phương.
Bước Ngoặt Từ Kỹ Thuật Tưới Nhỏ Giọt Và Canh Tác Bền Vững
Bước ngoặt quan trọng đến cách đây gần mười năm, khi chính quyền địa phương triển khai chủ trương khuyến khích áp dụng các giải pháp tưới tiết kiệm nước và sản xuất nông nghiệp theo hướng an toàn, bền vững. Được hỗ trợ tập huấn kỹ thuật và tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, ông Trà đã mạnh dạn đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt. Ông từng bước chuyển sang sử dụng phân hữu cơ và thực hiện ghi chép nhật ký canh tác theo quy trình chuẩn.
Nhờ việc tưới nước đúng thời điểm và đủ lượng, cây thanh long sinh trưởng ổn định, hạn chế đáng kể sâu bệnh. Trái thanh long ra đều, mẫu mã đẹp và chất lượng đồng đều. "Quan trọng nhất là mình chủ động được sản xuất, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào may rủi của thời tiết như trước", ông Trà chia sẻ với niềm tự hào.
Kỹ Thuật Chong Đèn Và Thu Nhập Ấn Tượng
Khi màn đêm buông xuống, những vườn thanh long lại bừng sáng bởi hàng trăm bóng đèn treo dọc các trụ cây. Chong đèn là biện pháp kỹ thuật quen thuộc, giúp cây thanh long ra hoa trái vụ, từ đó nâng cao giá trị sản phẩm. Tuy nhiên, theo ông Trà, việc này không đơn giản chỉ là "bật đèn cho sáng". "Chong đèn phải đúng thời điểm, đúng cường độ. Nếu làm không đúng kỹ thuật, cây sẽ kiệt sức, ảnh hưởng đến các vụ sau", ông phân tích kỹ lưỡng.
Nhờ chủ động chia vườn thành hai pha điện để xử lý ra hoa trái vụ, đầu năm 2026, gia đình ông Trà đã thu hoạch khoảng 50 tấn thanh long, với giá bán trung bình 27 nghìn đồng/kg. Sau khi trừ chi phí đầu tư, thu nhập ròng của gia đình ông đạt khoảng 800 triệu đồng, một con số ấn tượng minh chứng cho hiệu quả của phương pháp canh tác hiện đại.
Từ Sản Xuất Nhỏ Lẻ Đến Liên Kết Bền Vững
Bên cạnh điều kiện tự nhiên, sâu bệnh và biến động giá cả thị trường cũng là những rủi ro thường trực mà nông dân trồng thanh long phải đối mặt. Ông Mẫn, một hộ trồng thanh long ở xã Tân Thành, cho biết: "Có những năm bệnh đốm nâu lây lan nhanh, nếu không xử lý kịp thời có thể mất trắng cả vụ". Trước thực tế đó, việc cập nhật tiến bộ kỹ thuật và tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết được xem là "lá chắn" giúp nông dân giảm thiểu rủi ro.
Nhiều hộ gia đình đã tham gia các tổ hợp tác và hợp tác xã, qua đó tiếp cận quy trình canh tác đồng bộ, thông tin thị trường và doanh nghiệp tiêu thụ. Họ còn tham gia vào khâu sơ chế và đóng gói, từng bước giữ lại giá trị gia tăng cho sản phẩm. Theo Hiệp hội Thanh long Bình Thuận (tỉnh Lâm Đồng), những ngày đầu năm 2026, giá thanh long trên địa bàn duy trì ở mức cao và ổn định. Hiện thương lái thu mua tại vườn với giá phổ biến khoảng 21 nghìn đồng/kg đối với thanh long ruột trắng và 35 nghìn đồng/kg đối với thanh long ruột đỏ, cao gấp đôi so với nhiều thời điểm trong năm.
Giá Trị Lớn Hơn Cả Thu Nhập
Câu chuyện làm giàu từ cây thanh long không còn xa lạ tại Bình Thuận. Nhiều hộ gia đình đã xây dựng được cơ ngơi khang trang và nuôi con ăn học thành đạt nhờ loại cây trồng này. Tuy nhiên, theo những người nông dân, cái "giàu" lớn nhất không chỉ nằm ở thu nhập, mà còn là việc họ đã làm chủ sản xuất và gắn bó lâu dài với nghề nông trên chính mảnh đất quê hương. Đây là minh chứng sống động cho sự chuyển đổi nông nghiệp thông minh và bền vững, mang lại hy vọng cho nhiều vùng đất khác trên cả nước.
