Xã Sa Loong đẩy mạnh liên kết chuỗi sản xuất nông sản vùng cao
Thời gian qua, cấp ủy và chính quyền xã Sa Loong đã tích cực thúc đẩy kết nối với các hợp tác xã và doanh nghiệp, nhằm mở rộng mô hình kinh tế vùng cao một cách bền vững. Tại thôn Ngọc Tặng, gần 140 hộ dân chuyên canh các loại cây trồng như cà-phê, sầu riêng và mắc-ca trên địa hình đồi dốc. Hơn 320 ha cà-phê và mắc-ca được trồng xen ghép đã mang lại nguồn thu ổn định cho đồng bào dân tộc Thái và Xơ Đăng. Tuy nhiên, sản xuất vẫn còn phân tán và quy mô nhỏ lẻ, đòi hỏi những giải pháp tích cực hơn.
Hình thành vùng nguyên liệu tập trung
Để từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung, xã Sa Loong đã ký kết hợp tác với nhiều đơn vị trong và ngoài tỉnh. Hợp tác xã nông nghiệp và dịch vụ thương mại Đức Hân ở thôn Ngọc Tặng đã ký biên bản ghi nhớ với các hộ dân, cam kết thu mua toàn bộ sản lượng mắc-ca sau thu hoạch. Bên cạnh đó, hợp tác xã này còn hỗ trợ hướng dẫn kỹ thuật canh tác, chăm sóc và mở rộng diện tích trồng mới, phục vụ mục tiêu xuất khẩu.
Ông Nguyễn Văn Thành, Trưởng thôn Ngọc Tặng, cho biết: "Địa phương có tiềm năng lớn để phát triển cây mắc-ca, nhưng diện tích còn manh mún. Việc liên kết với hợp tác xã giúp người dân tham gia vào chuỗi sản xuất bài bản hơn, đảm bảo đầu ra ổn định." Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Sa Loong lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, địa phương ưu tiên thu hút đầu tư để mở rộng vùng trồng cà-phê. Do đó, thôn Ngọc Tặng đang định hướng người dân mở rộng diện tích, từng bước xây dựng thương hiệu cà-phê Ngọc Tặng.
Hỗ trợ kỹ thuật và mở rộng sản xuất
Để mở rộng vùng trồng tập trung và đảm bảo nguồn nguyên liệu, Hợp tác xã Đức Hân còn hỗ trợ tập huấn kỹ thuật và xây dựng mã số vùng trồng cà-phê cho các hộ dân ở thôn Đăk Vang. Thành lập từ năm 2021, đơn vị này chuyên về chế biến và phân phối mắc-ca trong nước và xuất khẩu. Bà Nguyễn Thị Bình, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã, chia sẻ: "Chúng tôi chủ động liên kết với các hộ dân để thu mua toàn bộ sản lượng mắc-ca. Đồng thời, chúng tôi ký kết với đại diện các thôn để triển khai mùa vụ trồng trọt và hướng dẫn người dân canh tác theo diện tích và sản lượng cam kết."
Bà Bình nhấn mạnh: "Hiện nay, chúng tôi thu mua hàng chục tấn mắc-ca tươi mỗi năm và mong muốn tăng cường hơn nữa để đảm bảo sản lượng xuất khẩu. Định hướng của hợp tác xã là hướng đến liên kết sản xuất, thu mua trái cây và hoa quả để chế biến khô."
Mở hướng đi trong không gian phát triển mới
Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và sáp nhập đơn vị hành chính, các xã vùng cao trong tỉnh đang đứng trước cơ hội tái cấu trúc phát triển. Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Sa Loong lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, xác định nông nghiệp bền vững và ứng dụng công nghệ cao là trụ cột kinh tế. Xã phấn đấu nâng giá trị sản phẩm thu hoạch trên mỗi hécta đất trồng trọt lên hơn 140 triệu đồng mỗi năm, với tổng diện tích cây lâu năm đạt 8.800 ha.
Địa phương tập trung mở rộng vùng sản xuất các cây chủ lực như cà-phê, cao su, sầu riêng, mắc-ca và cây ăn trái chất lượng cao. Đồng thời, xã thu hút đầu tư khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao quy mô 400 ha tại thôn Đăk Vang. Mục tiêu đến năm 2030 là có ít nhất 80% nông sản sau thu hoạch được sơ chế, tất cả phụ phẩm nông nghiệp được tái sử dụng, và toàn bộ diện tích sầu riêng đủ điều kiện cấp mã số vùng trồng.
Tăng cường hợp tác đa phương
Để đạt được các mục tiêu này, xã Sa Loong tăng cường liên kết và hợp tác giữa chính quyền địa phương, doanh nghiệp, các nhà khoa học và người dân. Hiện nay, xã đang hợp tác với Công ty TNHH sản xuất và thương mại Cát Quế (trụ sở tại xã Dương Hóa, thành phố Hà Nội) để khảo sát và mở rộng vùng trồng cà-phê trên địa bàn. Từ chương trình hợp tác này, doanh nghiệp tiến hành khảo sát vùng nguyên liệu, tìm kiếm địa điểm xây dựng cơ sở thu mua và chế biến cà-phê.
Đồng thời, xã phối hợp với Hội nông dân và các thôn tổ chức tập huấn nâng cao kỹ thuật canh tác cà-phê, hướng dẫn người dân tham gia các chương trình cà-phê chứng nhận 4C và quy định EUDR của Liên minh châu Âu (EU). Chị Y Rin, một người dân xã Sa Loong, chia sẻ: "Gia đình tôi sẽ cải tạo vườn tạp để trồng cà-phê và mắc-ca. Trồng tập trung theo hướng dẫn kỹ thuật và có đầu ra ổn định giúp chúng tôi yên tâm hơn."
Bên cạnh đó, xã còn ký kết cung ứng giống và bao tiêu sản phẩm lúa ST25, đồng thời tập huấn và thu mua cà-phê, sầu riêng, mắc-ca cho người dân. Xã Sa Loong cũng kết nối với các xã lân cận để hình thành vùng trồng nông sản lớn, phục vụ chế biến và xuất khẩu, nhằm tăng giá trị nông sản cho người dân.
Khát vọng phát triển từ liên kết vùng
Ông Xiêng Thanh Phú, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, nhấn mạnh: "Chính quyền cơ sở chủ động ký kết và hợp tác với các đơn vị có ý nghĩa rất lớn, là bước đầu hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Xã xác định cần sự hợp tác giữa chính quyền địa phương, người dân, doanh nghiệp và các nhà khoa học từ các trường đại học ngành nông nghiệp."
Ông Phú chia sẻ thêm: "Các xã có thể vượt qua ranh giới hành chính để cùng nhau gắn kết phát triển. Sa Loong có thể liên kết với các xã lân cận có cùng tiềm năng về cà-phê, mắc-ca, trái cây và lúa ST25 chất lượng cao, hình thành vùng nguyên liệu đủ lớn cho doanh nghiệp chế biến xuất khẩu. Quan trọng nhất là tư duy và sự hợp tác giữa các bên, thể hiện khát vọng phát triển của toàn Đảng bộ và nhân dân."
Từ khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, các xã miền núi phía tây của tỉnh đã nỗ lực tìm hướng đi phù hợp với đặc thù địa phương. Xã biên giới Sa Loong đang phát huy thế mạnh trong không gian phát triển mới, với tiềm năng từ các cây trồng chủ lực như mắc-ca và cà-phê. Địa phương kỳ vọng sẽ hình thành vùng nguyên liệu mới, đáp ứng tiêu chuẩn và hướng đến xuất khẩu, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân vùng cao.
