Mưa Trái Mùa Nhấn Chìm Hy Vọng Của Diêm Dân Cà Mau
Những ngày này, cảnh tượng nhộn nhịp trên các cánh đồng muối rộng hơn 770ha tại xã Đông Hải, tỉnh Cà Mau đã hoàn toàn biến mất. Thay vì những sân muối trắng xóa với bà con cần mẫn thu hoạch, chỉ còn lại những "biển nước" mênh mông sau những trận mưa trái mùa kéo dài bất thường. Ông Hồ Minh Chiến - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Hợp tác xã sản xuất muối công nghệ cao Đông Hải - không giấu nổi sự xót xa khi chia sẻ: "Thiệt hại tính sơ mỗi ha cũng khoảng 5-6 triệu đồng. Công sức bà con đã bỏ ra suốt gần 3 tháng qua xem như mất trắng."
Hạt Muối Tan Theo Nước, Công Sức Đổ Sông Đổ Biển
Để có được những hạt muối trắng tinh, quy trình sản xuất của diêm dân nơi đây vô cùng vất vả và phụ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên. Công việc bắt đầu từ khoảng tháng 10 âm lịch với việc cải tạo đất, rút nước, phơi mặt ruộng, nạo vét kênh mương và đắp bờ cho bằng phẳng. Sau khi đất khô, nước biển mới được đưa vào để nâng dần độ mặn. Toàn bộ quá trình này kéo dài hơn 2 tháng rưỡi và chủ yếu dựa vào sức lao động, "lấy công làm lời".
Ông Chiến giải thích thêm: "Mưa xuống, nước phủ mặt ruộng. Bà con phải cải tạo lại từ đầu, lăn nén mặt sân cho bằng rồi mới thả nước lại. Nếu ông trời thương có nắng lại thì cũng phải 20 ngày nữa mới mong có hạt muối." So với vụ muối năm 2025, năm nay được xem là thất bát nặng nề. Trong khi năm trước, muối chất đống trên sân với sản lượng vài chục tấn mỗi cơ sở, thì năm nay, nhiều ruộng muối gần như trắng tay.
Nỗi Lo 'Không Có Tiền Đổi Gạo Ăn' Ám Ảnh Diêm Dân
Cùng chung hoàn cảnh, gia đình ông Nguyễn Văn Sang (ấp Trường Điền, xã Đông Hải) với 3ha muối cũng chịu thiệt hại nặng nề. Dù trước cơn mưa, ông đã thu được khoảng 3 tấn, nhưng số lượng ấy chưa đủ bù đắp chi phí bỏ ra. Ông Sang thở dài: "Năm nay gặp mưa trái mùa là thất chắc. Nếu nắng lại cũng phải nửa tháng nữa mới có hột muối. Lỡ giữa chừng gặp mưa thêm lần nữa là coi như xong, có khi không còn tiền đổi gạo ăn." Ước tính, riêng đợt mưa này, với 3 ha, ông Sang thiệt hại khoảng 50-70 triệu đồng.
Tình hình càng trở nên khó khăn hơn khi giá muối những năm qua luôn ở mức thấp. Muối trắng trải bạt chỉ bán được khoảng 1.300 đồng/kg, trong khi muối đen sản xuất trên nền đất chỉ đạt 1.200 đồng/kg. Với mức giá này, ngay cả khi được mùa, lợi nhuận của diêm dân cũng không cao, khiến cuộc sống vốn đã bấp bênh càng thêm chật vật.
Thiệt Hại Lan Rộng Và Những Đề Xuất Hỗ Trợ Cấp Thiết
Không chỉ gây thiệt hại tức thời, mưa trái mùa còn kéo dài thời gian sản xuất, làm phát sinh thêm chi phí và công sức trong khi đầu ra lại vô cùng bấp bênh. Ông Hồ Minh Chiến bày tỏ mong muốn: "Hợp tác xã mong muốn được các cơ quan chức năng quan tâm, hỗ trợ đầu tư nạo vét ao chứa nước, cải tạo sân trải bạt để rút ngắn thời gian kết tinh muối. Nhà nước hỗ trợ một phần, dân góp một phần, tạo điều kiện để bà con kịp phục hồi cho những vụ sau."
Theo Ông Nguyễn Văn Thanh - Phó Chủ tịch UBND xã Đông Hải, tỉnh Cà Mau, trận mưa trái mùa vừa qua đã làm thiệt hại hơn 775 ha muối của 323 hộ, tương đương 100% diện tích sản xuất muối của xã. Ước tính, lượng muối bị hòa tan và thất thoát lên đến khoảng 7.757 tấn, với giá trị thiệt hại trên 9,3 tỷ đồng. Trước tình hình này, UBND xã đã chỉ đạo các đơn vị liên quan xuống khảo sát thực tế để đề xuất các phương án hỗ trợ, giúp diêm dân sớm ổn định lại sản xuất.
Hạt Muối - Mồ Hôi Và Hy Vọng Tan Theo Nước
Không chỉ riêng xã Đông Hải, những cơn mưa trái mùa cũng đã gây thiệt hại toàn bộ hơn 450 ha muối của 403 hộ dân trên địa bàn xã Long Điền, Cà Mau. Tổng sản lượng muối bị thiệt hại ước tính hơn 1.350 tấn, với giá trị khoảng 1,4 tỷ đồng. Giữa cánh đồng muối mênh mông, những hạt muối chưa kịp kết tinh đã tan theo mưa, để lại sau lưng là nỗi lo cơm áo và một mùa vụ đầy chông chênh.
Với diêm dân Đông Hải nói riêng và Cà Mau nói chung, hạt muối không chỉ đơn thuần là sản phẩm mưu sinh, mà còn là mồ hôi, nước mắt và cả hy vọng về một cuộc sống ổn định. Nhưng khi "trời buồn, trời đày bão giông", hạt muối lại tan theo nước, phơi bày sự mong manh của nghề làm muối truyền thống trước những biến đổi thất thường của thời tiết. Lời ca "Muối nuôi kiếp người cần lao/Bao năm nặng gánh để con nên người" như càng thấm thía hơn bao giờ hết trong những ngày tháng khó khăn này.
