Mô hình kinh tế trang trại tại Cần Thơ đang góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động. Tuy nhiên, lĩnh vực này vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần sớm có giải pháp tháo gỡ.
Hiện trạng kinh tế trang trại Cần Thơ
Cần Thơ hiện có khoảng 1.110 trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm (trong đó có 46 trang trại quy mô lớn, 169 trang trại quy mô vừa và 895 trang trại quy mô nhỏ) cùng 90.000 nông hộ chăn nuôi với tổng đàn gần 16,7 triệu con. Về lĩnh vực nuôi trồng thủy sản và trồng trọt, thành phố có 286 trang trại (chủ yếu nuôi tôm sú, tôm thẻ chân trắng, cua, cá tra, nghêu; trồng lúa thơm cao sản, hành tím, tỏi, hẹ bông, củ cải) và vùng chuyên canh cây ăn quả đặc sản như măng cụt, vú sữa, sầu riêng, xoài. Ngoài ra, thành phố đã xây dựng được 647 liên hiệp hợp tác xã và hợp tác xã nông nghiệp, trong đó xuất hiện nhiều trang trại làm ăn hiệu quả.
Những mô hình thành công
Trước đây, cánh đồng năn rộng hơn 5.000 ha dọc hai bờ sông Mỹ Thanh (Trần Đề) toàn là năn lác, chà là, nay đã trở thành vùng nuôi tôm trọng điểm với hơn 90 trang trại nuôi tôm công nghiệp, mỗi trang trại rộng từ 5 đến vài chục héc-ta. Sau mỗi mùa tôm, các chủ trang trại lãi hàng tỷ đồng. Điển hình như trang trại của ông Trần Văn Thành với 10 ao nuôi tôm công nghiệp, nhờ áp dụng quy trình nuôi tôm sạch, khép kín nên ít bị thiệt hại. Vụ nuôi tôm thẻ chân trắng năm 2025, ông trúng lớn với năng suất bình quân 4 tấn/ao/5.000 m², sau khi trừ chi phí lãi hơn 2 tỷ đồng.
Anh Lê Vũ Phương ở ấp Phước An B, xã Mỹ Phước với trang trại rộng 4.000 m² nuôi vịt trời, hằng năm thu lãi hàng trăm triệu đồng từ cung cấp con giống và bán vịt thương phẩm. Anh Phương cho biết: "Ấp trứng vịt trời khó hơn vịt thường, đòi hỏi nhiều công phu và độ chính xác cao. Với 650 con vịt trời sinh sản, tôi cung cấp khoảng 3.500-4.000 con giống mỗi tháng cho khách ở Cần Thơ, Cà Mau, Vĩnh Long với giá 12.000 đồng/con. Ngoài cung cấp giống, tôi còn hướng dẫn kỹ thuật và bao tiêu đầu ra, tạo thêm thu nhập cho nông dân."
Trang trại sữa dê Ngọc Đào của vợ chồng anh Nguyễn Văn Đua và chị Đặng Thị Ngọc Đào tại ấp 2B, xã Tân Hòa là một trong những mô hình nuôi dê lấy sữa lớn nhất Cần Thơ. Trang trại có diện tích 2 ha với tổng đàn khoảng 300 con, vừa cung cấp sữa dê thanh trùng và các sản phẩm từ sữa dê, vừa mang đến trải nghiệm du lịch nông nghiệp. Anh Đua chia sẻ: "Tất cả quy trình nuôi, chế biến đều khép kín. Nhờ chăm sóc chu đáo, đàn dê có sữa đều đặn, bình quân mỗi ngày sơ chế từ 40-60 lít sữa. Sữa dê sau khi vắt được chế biến thành sữa tươi, sữa chua, phô mai và sữa chua sấy khô. Tất cả đều được công nhận là sản phẩm OCOP của thành phố Cần Thơ, đạt chuẩn 4 sao."
Khó khăn và thách thức
So với các hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp khác, kinh tế trang trại đã phát huy tốt tiềm năng, lợi thế của địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh sự phát triển, kinh tế trang trại vẫn gặp nhiều khó khăn: chi phí sản xuất tăng cao, thị trường nguyên liệu và sản phẩm bấp bênh; dịch bệnh rình rập, an toàn vệ sinh thực phẩm và ô nhiễm môi trường chưa được kiểm soát tốt; nhiều trang trại phải tạm ngưng hoạt động do thiếu vốn đầu tư, sản xuất kém hiệu quả. Phần lớn trang trại thiếu đầu tư nên quy mô nhỏ lẻ, trong khi địa phương thiếu quy hoạch tổng thể dẫn đến phát triển manh mún, gây khó khăn cho hỗ trợ của Nhà nước. Sự gắn kết giữa sản xuất với chế biến, tiêu thụ sản phẩm chưa cao, chưa hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, sản phẩm chưa đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu. Các chủ trang trại hầu hết là lao động phổ thông, chưa được đào tạo bài bản, sản phẩm tiêu thụ chủ yếu ở dạng thô qua thương lái nên thường bị ép giá. Ngoài ra, quy định của cơ quan quản lý về chất lượng giống, thức ăn, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, giám sát dịch bệnh có nơi còn buông lỏng.
Giải pháp tháo gỡ
Giám đốc Sở Nông nghiệp-Môi trường Ngô Thái Chân cho biết: Để kinh tế trang trại phát triển nhanh và bền vững, trở thành động lực thúc đẩy sản xuất hàng hóa nông nghiệp, Cần Thơ đã và đang thực hiện nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn. Cụ thể, thành phố ban hành các chính sách ưu đãi đồng bộ từ quy hoạch, đất đai, vốn, thị trường nhằm khắc phục hạn chế và hỗ trợ trang trại mở rộng sản xuất; khuyến khích chủ trang trại phát huy tính năng động, sáng tạo với nhiều mô hình hiệu quả. Đồng thời, thực hiện tốt chính sách khuyến khích các thành phần kinh tế, hộ gia đình đầu tư theo mô hình kinh tế trang trại và hỗ trợ vốn vay. Đặc biệt, năm 2025, thành phố dành hơn 9,2 tỷ đồng hỗ trợ hộ chăn nuôi chuyển đổi từ quy mô nhỏ lẻ sang trang trại chuyên nghiệp theo hướng an toàn sinh học, ứng dụng công nghệ cao, xây dựng 10 mô hình chăn nuôi đạt chuẩn VietGAHP. Ngành nông nghiệp cũng mở các lớp đào tạo, tập huấn kỹ thuật và quản lý kinh tế cho chủ trang trại, khuyến khích doanh nghiệp ký kết hợp đồng đầu tư, bao tiêu sản phẩm, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp-nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa trong tiến trình công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước.
