Cuộc chuyển động âm thầm, bền bỉ trên những cánh đồng lúa, vườn cây ăn quả, trang trại chăn nuôi tập trung của xã Hoàng Anh Ngọc đã và đang mở ra cơ hội để nông thôn nơi đây thoát khỏi vòng lẩn quẩn sản xuất nhỏ lẻ, bấp bênh trước giá cả thị trường và sự khắc nghiệt của thời tiết.
Chuyển mình từ truyền thống đến hiện đại
Trong quý I/2026, tỷ lệ tăng trưởng kinh tế của xã đạt 8,37% so với cùng kỳ năm trước, tổng trị giá sản xuất đạt hơn 565 tỷ đồng, trong đó nông-lâm-thủy sản đóng góp 182 tỷ đồng. Kết quả này gắn với sự chủ động chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp của địa phương trong mở rộng diện tích trồng lúa đông xuân lên hơn 1.357 ha, năng suất bình quân đạt 76,7 tạ/ha. Việc chuyển đổi giống cây trồng cũng được ưu tiên, với khoảng 300 ha đất linh hoạt được đưa vào trồng thử nghiệm các loại cây có giá trị kinh tế cao như bưởi da xanh và keo.
Ở lĩnh vực chăn nuôi, toàn xã có tổng đàn bò, heo và gia cầm đạt gần 516 nghìn con, hình thành các vùng chăn nuôi tập trung, tạo tiền đề cho liên kết chuỗi giá trị với những doanh nghiệp, hợp tác xã chế biến nông sản lớn. Đây là hướng đi để địa phương dần thoát khỏi cảnh “được mùa mất giá”, tạo sinh kế ổn định cho người dân.
Xã đã mạnh dạn áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào quy trình sản xuất và quản lý môi trường. Đặc biệt, mô hình trang trại gà lấy trứng công nghệ cao Huy Tuyết ở thôn Lộc Giang với quy mô 30.000 con đang là điểm sáng về ứng dụng công nghệ vào nông nghiệp sạch, đáp ứng tiêu chí an toàn sinh học và cung cấp sản lượng trứng đều đặn cho thị trường.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hoàng Anh Ngọc chia sẻ: “Để phát triển bền vững, chúng tôi đã chọn hướng sản xuất an toàn, ưu tiên hữu cơ và áp dụng công nghệ cao. Nông nghiệp xanh vừa bảo đảm chất lượng, vừa bảo vệ môi trường, nhất là khi xã duy trì được tỷ lệ che phủ rừng lên đến 46,57% và 100% người dân nông thôn sử dụng nước hợp vệ sinh”.
Khó khăn và giải pháp trong bảo vệ môi trường
Khó khăn lớn nhất của xã hiện nay là thói quen sản xuất của người dân. Mặc dù đã có quy định và hướng dẫn, song tình trạng vứt bao bì thuốc bảo vệ thực vật bừa bãi, xả thải chăn nuôi, phụ phẩm chưa xử lý ra môi trường vẫn xảy ra ở một số nơi. Với địa bàn rộng và lực lượng cán bộ mỏng, công tác kiểm soát ô nhiễm môi trường tại cơ sở không phải lúc nào cũng kịp thời, hiệu quả.
Trước thực trạng đó, Ủy ban nhân dân xã đã tăng cường trực tiếp tuyên truyền, vận động từng hộ, từng nhóm sản xuất ngay tại ruộng đồng, phối hợp các hội đoàn thể, hợp tác xã hướng dẫn bà con phân loại, xử lý rác thải, xây dựng hố chứa bao bì, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy trình. Chế tài hành chính vẫn được áp dụng nhưng không phải là biện pháp duy nhất. Xã ưu tiên chuyển đổi nhận thức, gắn trách nhiệm từng cộng đồng dân cư.
Theo Giám đốc Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Nguyễn Thị Hồng Phượng, cái khó là thay đổi tư duy, chứ không chỉ là xử phạt. Khi người dân hiểu, tự giác làm thì việc thu gom, phân loại và xử lý rác thải mới đạt hiệu quả lâu dài. Hiện địa phương đã đạt tỷ lệ thu gom chất thải rắn khoảng 58% kế hoạch năm; mục tiêu tới đây là tăng tỷ lệ hộ đăng ký dịch vụ thu gom và hoàn chỉnh phương án quản lý rác nông thôn.
Phòng chống dịch bệnh và chủ động ứng phó
Trong chăn nuôi, công tác phòng, chống dịch bệnh luôn đặt lên hàng đầu. Trong quý I, xã đã triển khai tiêm 36.000 liều vắc-xin cúm gia cầm, kiểm soát giết mổ và quản lý chặt khâu vận chuyển động vật, giảm thiểu tối đa nguy cơ dịch bệnh bùng phát. Để bảo vệ đàn vật nuôi mùa nắng nóng, các hộ được hướng dẫn chế độ dinh dưỡng, che chắn chuồng trại, áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học.
“Quan điểm xuyên suốt của địa phương là chuyển từ tư duy bị động khắc phục sang chủ động phòng ngừa. Chỉ khi dự phòng tốt thiên tai, kiểm soát hữu hiệu dịch bệnh thì nông nghiệp mới thật sự phát triển ổn định, bền vững”, ông Hoàng Anh Ngọc khẳng định.
Hướng đến nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn, gắn với chuỗi giá trị
Giai đoạn tới, xã đã xác định tầm nhìn chiến lược: Phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng an toàn, hữu cơ, tuần hoàn, từng bước tiếp cận chuyển đổi số trong quản lý và sản xuất. Các mô hình liên kết sản xuất bưởi da xanh, xây dựng trang trại chăn nuôi heo, gà tập trung, áp dụng quy trình VietGAP tiếp tục được nhân rộng. Địa phương cũng khuyến khích người dân giảm dần hóa chất, tăng sử dụng phân hữu cơ, xây dựng vùng sản xuất nông nghiệp sạch gắn với bảo vệ môi trường.
Địa phương xác định phát triển liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, nhất là với các nhóm sản phẩm chủ lực như lúa gạo, bưởi da xanh, gia cầm, trứng gà... để tăng khả năng tiêu thụ, hạn chế rủi ro mùa vụ. Hiện, xã đang hoàn thiện hồ sơ đánh giá 2 sản phẩm OCOP mới (gạo hữu cơ và trứng gà) đồng thời tăng cường quản lý truy xuất nguồn gốc, xây dựng mã số vùng trồng để nâng cao giá trị sản phẩm.
Bên cạnh đó, xã chủ động tích hợp phát triển nông nghiệp với du lịch trải nghiệm tại các vùng trồng dâu, sản xuất tập trung, đa dạng hóa sinh kế cho người dân; chuyển dịch tư duy xây dựng nền nông nghiệp từ “tăng sản lượng” sang “nâng cao thu nhập, chất lượng sống, xây dựng nông thôn văn minh”.
Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai Cao Thanh Thương, hướng đến nền nông nghiệp xanh, bền vững, xã cần chú trọng phòng, chống dịch, xử lý môi trường, xây dựng khu giết mổ tập trung; tăng cường phòng, chống cháy rừng, phối hợp bảo vệ rừng hiệu quả; tiếp tục nâng cao chất lượng nước sạch nông thôn, thực hiện hiệu quả chương trình giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới.
