Trong bối cảnh người dân tăng cường gửi tiền vào hệ thống ngân hàng, khu vực doanh nghiệp lại ghi nhận xu hướng ngược lại trong những tháng đầu năm 2026.
Tiền gửi doanh nghiệp giảm mạnh
Số liệu mới công bố của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy đến cuối tháng 3, tiền gửi của các tổ chức kinh tế đạt hơn 6,01 triệu tỷ đồng, giảm 166.275 tỷ đồng so với cuối năm 2025, tương đương giảm 2,69%. Trong khi đó, tiền gửi dân cư đạt trên 10,56 triệu tỷ đồng, tăng gần 226.000 tỷ đồng, tương ứng tăng 2,19%.
Nguyên nhân từ chính sách thuế
Chuyên gia từ Chứng khoán SHS chỉ ra rằng thay đổi chính sách thuế là tác nhân quan trọng khiến tiền mặt chảy ra khỏi ngân hàng. Một số hộ kinh doanh và tiểu thương né luật bằng cách chỉ nhận tiền mặt, chia nhỏ giao dịch qua nhiều tài khoản hoặc giả vờ chuyển khoản nhầm. Những hành vi này tác động xấu đến tính minh bạch tài chính và tạo vùng tối cho gian lận thuế.
Ảnh hưởng đến thanh khoản ngân hàng
Việc tiền mặt tăng mạnh ngoài hệ thống tác động trực tiếp lên thanh khoản ngân hàng. Theo báo cáo tài chính quý I của 27 ngân hàng niêm yết, 24 ngân hàng ghi nhận tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) sụt giảm, nhiều ngân hàng giảm 15-30% chỉ sau một quý. Ví dụ, tại BIDV, tiền gửi khách hàng giảm khoảng 82.030 tỷ đồng (3,69%). Các ngân hàng như Techcombank, TPBank và Sacombank cũng ghi nhận số dư tiền gửi giảm từ vài nghìn đến hàng chục nghìn tỷ đồng.
Dòng tiền vẫn trong nền kinh tế
Tiền gửi doanh nghiệp giảm nhưng không đồng nghĩa dòng tiền rời khỏi nền kinh tế. Đến cuối tháng 3, tổng phương tiện thanh toán đạt hơn 19,6 triệu tỷ đồng, tăng gần 1% so với cuối năm trước. Tăng trưởng tín dụng cũng duy trì đà đi lên. Vấn đề hiện nay không nằm ở quy mô tiền mà ở tốc độ luân chuyển của dòng vốn, khi nguồn tiền chưa tạo được sự lan tỏa mạnh mẽ sang đầu tư và sản xuất.
