Nhật Bản xả 80 triệu thùng dầu dự trữ để ổn định giá xăng
Trước bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang đe dọa làm gián đoạn dòng chảy năng lượng toàn cầu, Chính phủ Nhật Bản đã công bố kế hoạch xuất khoảng 80 triệu thùng dầu từ kho dự trữ quốc gia, bắt đầu từ ngày 16/3/2026. Động thái này nhằm mục đích giảm bớt áp lực nguồn cung và kìm hãm đà tăng giá nhiên liệu trong nước, đặc biệt là giá xăng đang có xu hướng leo thang.
Giải pháp cấp bách trước nguy cơ thiếu hụt nguồn cung
Theo thông tin từ hãng tin Reuters, quyết định xả kho dự trữ được đưa ra khi nguồn cung dầu từ Trung Đông bị ảnh hưởng nghiêm trọng, đặc biệt tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ trọng yếu của thế giới. Lượng dầu được giải phóng tương đương với gần 45 ngày tiêu thụ của quốc gia này và dự kiến sẽ làm giảm khoảng 17% lượng dự trữ dầu quốc gia.
Chính phủ Nhật Bản đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu trong nước sử dụng lượng dầu được xả từ kho dự trữ để đảm bảo nguồn cung ổn định cho thị trường nội địa. Đây là biện pháp can thiệp trực tiếp nhằm ngăn chặn tình trạng giá nhiên liệu tăng cao, vốn đang gây áp lực lên người tiêu dùng và các ngành công nghiệp phụ thuộc vào năng lượng.
Bối cảnh phối hợp hành động toàn cầu
Việc xả kho dự trữ của Nhật Bản diễn ra trong bối cảnh các quốc gia tiêu thụ năng lượng lớn trên thế giới đang cân nhắc phối hợp hành động để ổn định thị trường. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đang xem xét kế hoạch xả tổng cộng khoảng 400 triệu thùng dầu trên toàn cầu nhằm giảm thiểu cú sốc nguồn cung và biến động giá.
Ông Yuriy Humber, Giám đốc điều hành công ty tư vấn Yuri Group, nhận định: "Nhật Bản hiện đánh giá rất nghiêm trọng những rủi ro đối với nguồn cung dầu. Kho dự trữ có thể giúp ổn định nguồn cung và giá cả trong ngắn hạn, nhưng chủ yếu chỉ mua thêm thời gian. Chúng không thể bù đắp hoàn toàn nếu sự gián đoạn ở eo biển Hormuz kéo dài."
Chiến lược dự trữ dầu lâu đời và đa dạng hóa nguồn cung
Nhật Bản bắt đầu xây dựng hệ thống dự trữ dầu quốc gia từ năm 1978, sau cú sốc dầu mỏ toàn cầu trong thập niên 1970. Hiện nay, quốc gia G7 này phụ thuộc khoảng 90% nguồn dầu nhập khẩu từ Trung Đông, nhưng duy trì lượng dự trữ tương đương 254 ngày tiêu thụ - một con số đáng kể so với nhiều nước khác.
Theo Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, nước này sẽ ưu tiên giải phóng lượng dầu dự trữ của khu vực tư nhân tương đương 15 ngày tiêu thụ từ đầu tuần tới. Sau đó, chính phủ dự kiến tiếp tục xả thêm khoảng một tháng nguồn cung từ kho dự trữ nhà nước vào cuối tháng.
Song song với việc sử dụng kho dự trữ, Nhật Bản cũng đang tích cực tìm kiếm thêm nguồn cung dầu thô từ các khu vực khác như:
- Mỹ
- Trung Á
- Nam Mỹ
- Một số nước vùng Vịnh có thể vận chuyển dầu mà không cần đi qua eo biển Hormuz
Hiện tại, Nhật Bản nhập khoảng 4% dầu từ Mỹ, sau khi gần như dừng mua dầu từ Nga kể từ năm 2022. Đây không phải là lần đầu tiên nước này phải sử dụng kho dự trữ dầu để ổn định thị trường năng lượng trong nước, nhưng quy mô lần này được đánh giá là đáng kể trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang biến động mạnh.
