Sáng 10/6, trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, phiên toàn thể thứ tư với chủ đề “Tăng cường an ninh năng lượng trong bối cảnh mới” đã diễn ra, thu hút sự quan tâm của nhiều đại biểu. Phiên thảo luận tập trung phân tích tầm quan trọng của an ninh năng lượng và hợp tác khu vực, đồng thời nhấn mạnh sự cấp thiết của quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch và bền vững để ứng phó với những biến động địa chính trị toàn cầu.
Chia sẻ kinh nghiệm từ Vương quốc Anh
Bà Seema Malhotra, Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Vương quốc Anh, đã chia sẻ về quá trình chuyển đổi năng lượng của Anh. Bà cho biết năng lượng tái tạo hiện chiếm khoảng 50% tổng năng lượng của Anh, tăng mạnh so với mức chỉ 7% vào năm 2010. Sự chuyển dịch này xuất phát từ mong muốn thúc đẩy an ninh kinh tế và tăng trưởng dài hạn của các nhà lãnh đạo Anh.
Bà Malhotra bày tỏ sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi năng lượng với các đối tác ASEAN. Bà nhấn mạnh Anh và ASEAN có tiềm năng hợp tác để giải quyết các thách thức, áp lực trước mắt và khơi thông thị trường năng lượng dựa trên ba trụ cột: duy trì cung ứng cho thị trường, bảo đảm tính ổn định của thị trường và phối hợp với các đối tác quốc tế. “Chúng ta cần gia tăng khả năng chống chịu trước những cú sốc cũng như sức mạnh của hệ thống năng lượng theo thời gian”, bà lưu ý.
Trong 5 năm qua, Anh và ASEAN đã xây dựng quan hệ đối tác trên nền tảng vững chắc, với các chính sách năng lượng là trung tâm. Anh hy vọng sẽ tiếp tục đồng hành cùng ASEAN trong nỗ lực bảo đảm an ninh năng lượng, hướng tới một tương lai ổn định và bền vững.
Quan điểm của Việt Nam về an ninh năng lượng
Ông Nguyễn Hoàng Long, Thứ trưởng Bộ Công thương, chia sẻ quan điểm của Việt Nam. Ông cho biết Bộ Công thương luôn coi năng lượng là động lực quan trọng để phát triển kinh tế. Tuy nhiên, an ninh năng lượng đang bị thách thức bởi căng thẳng địa chính trị, thay đổi chuỗi cung ứng, chuyển đổi năng lượng toàn cầu và đặc biệt là xung đột tại Trung Đông. Ông nhấn mạnh không thể coi an ninh năng lượng chỉ đơn giản là bảo đảm nguồn cung, mà cần có cách tiếp cận toàn diện hơn.
Từ góc độ hợp tác khu vực, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long khuyến nghị ASEAN cần duy trì cân bằng giữa ba trụ cột: bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và duy trì khả năng chi trả cho người dân, doanh nghiệp. Ông đề xuất các định hướng ưu tiên gồm củng cố năng lực tự cường khu vực, nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng năng lượng, đa dạng hóa nguồn cung và tuyến vận chuyển, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng công bằng, đẩy mạnh sử dụng năng lượng hiệu quả và huy động mạnh mẽ nguồn lực tài chính, công nghệ, tri thức từ các đối tác quốc tế cho quá trình chuyển đổi xanh.
Gợi ý từ GIZ: Khủng hoảng là cơ hội
Bà Christiana Hageneder, Giám đốc Chương trình Hỗ trợ năng lượng của GIZ (Đức), nhận định các cuộc khủng hoảng năng lượng chính là động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi. Bà khuyến khích ASEAN và Việt Nam tận dụng mọi cuộc khủng hoảng để biến thành cơ hội chuyển đổi năng lượng.
Bà Hageneder nhấn mạnh tăng trưởng kinh tế không nhất thiết tỷ lệ thuận với nhu cầu tiêu thụ năng lượng. Với tư duy thông minh và công nghệ hiện tại, các quốc gia có thể giảm nhu cầu tiêu thụ năng lượng mà vẫn phát triển kinh tế nhờ năng lượng tái tạo và sử dụng năng lượng hiệu quả. ASEAN sở hữu tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió và điện mặt trời. Để hiện thực hóa tiềm năng này, việc đầu tư vào hạ tầng lưới điện, hệ thống lưu trữ năng lượng và các giải pháp lưới điện thông minh là rất quan trọng.
