Giá dầu thế giới tăng vọt trong phiên giao dịch đầu tuần, ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong vòng 6 năm, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran. Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và Tehran leo thang tại eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng bậc nhất thế giới.
Giá dầu Brent và WTI đồng loạt tăng mạnh
Kết thúc phiên giao dịch ngày thứ Hai, giá dầu Brent kỳ hạn tăng 10,7%, đóng cửa ở mức 84,2 USD/thùng. Đây là mức tăng phần trăm trong một ngày lớn nhất đối với chuẩn dầu quốc tế này kể từ tháng 5/2020. Trong khi đó, giá dầu West Texas Intermediate (WTI) kỳ hạn cũng tăng 9,5%, chốt phiên ở mức 78,9 USD/thùng.
Ông Trump tái áp đặt lệnh phong tỏa Iran
Trên mạng xã hội, Tổng thống Trump tuyên bố: “Chúng tôi đang tái áp đặt LỆNH PHONG TỎA IRAN, được đặt tên như vậy vì nó chỉ ngăn chặn tàu thuyền hoặc khách hàng của Iran ra vào. Tất cả các quốc gia khác sẽ được sử dụng eo biển một cách công bằng và tự do.” Ông cũng cho biết Mỹ sẽ bảo vệ giao thông tại Hormuz nhưng yêu cầu bồi thường tương đương 20% tổng giá trị hàng hóa vận chuyển.
Quyết định này được đưa ra sau một loạt các cuộc tấn công qua lại giữa Mỹ và Iran vào cuối tuần. Theo Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM), quân đội Mỹ đã tiến hành một đợt tấn công mới vào Chủ nhật nhằm vào Iran, sau khi tấn công 140 mục tiêu vào thứ Bảy. Các cuộc tấn công này là để đáp trả vụ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) tấn công một tàu container đi qua eo biển Hormuz.
Iran đóng cửa eo biển Hormuz? Mỹ bác bỏ
Hãng thông tấn nhà nước Iran Tasnim đưa tin, Lực lượng Vệ binh Cách mạng đã đóng cửa eo biển Hormuz cho đến khi có thông báo mới. Tuy nhiên, quân đội Mỹ bác bỏ tuyên bố này. CENTCOM khẳng định eo biển vẫn mở cửa cho “tất cả các tàu thuyền muốn đi qua một cách hợp pháp”.
“Lực lượng Mỹ đã được bố trí và chuẩn bị sẵn sàng để đảm bảo quyền tự do hàng hải vẫn được duy trì bất chấp sự gây hấn, quấy rối, đe dọa và tuyên bố tùy tiện vô cớ của Iran,” CENTCOM cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm Chủ nhật. “Iran không kiểm soát eo biển. Giao thông vẫn thông suốt.”
Trong một cuộc phỏng vấn với chương trình “Meet the Press” của đài NBC News phát sóng cùng ngày, Tổng thống Trump cũng xác nhận eo biển Hormuz vẫn mở cửa.
Tình hình an ninh hàng hải vẫn nghiêm trọng
Công ty tình báo hàng hải Windward ghi nhận chín tàu đi qua eo biển vào thứ Bảy. Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp (JMC), một liên minh hải quân do Mỹ dẫn đầu tại Bahrain, cho biết tuyến đường phía nam qua vùng biển của Oman vẫn mở cửa cho giao thông ra vào. Tuy nhiên, JMC cảnh báo tình hình an ninh tại Hormuz vẫn nghiêm trọng và kêu gọi các thủy thủ hết sức cảnh giác.
Các cuộc không kích cuối tuần là lần thứ tư Mỹ ném bom Iran trong vòng một tuần qua, nhằm trả đũa các cuộc tấn công vào tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz ở hành lang phía nam do Mỹ bảo vệ. Iran yêu cầu các tàu sử dụng tuyến đường phía bắc qua vùng biển thuộc lãnh thổ của mình, khi nước này tuyên bố kiểm soát eo biển.
Bối cảnh căng thẳng leo thang
Sự bùng phát giao tranh mới nhất bắt nguồn từ những cách hiểu trái ngược giữa Mỹ và Iran về việc eo biển Hormuz lẽ ra phải được mở cửa trở lại như thế nào theo thỏa thuận hòa bình tạm thời mà họ đã ký vào ngày 17/6. Khoảng 20% nguồn cung dầu của thế giới đi qua eo biển Hormuz trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28/2. Lưu lượng giao thông giảm mạnh sau khi Iran bắt đầu tấn công các tàu trong eo biển vào đầu tháng 3, nhưng đã tăng trở lại sau khi thỏa thuận tạm thời được ký kết.
