Sáng 17/6 tại Hà Nội, Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV) phối hợp cùng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) tổ chức Diễn đàn "Phát triển nhiên liệu sinh học 2026: Từ chủ trương của Đảng đến hành động Quốc gia". Chương trình có sự đồng hành của Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR).
Bối cảnh triển khai xăng E10 toàn quốc
Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Việt Nam vừa chính thức triển khai đồng bộ xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/6/2026. Đây được xem là bước tiến quan trọng hiện thực hóa cam kết Net Zero vào năm 2050.
Tham luận của đại diện BSR
Ông Mai Tuấn Đạt, Phó Tổng Giám đốc BSR, đã có bài tham luận với chủ đề “Làm gì để xây dựng hệ sinh thái nhiên liệu sinh học bền vững và cạnh tranh”. Ông chia sẻ: “Từ năm 2015, thực hiện Quyết định 53 của Chính phủ, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đã triển khai sản xuất và phân phối xăng E5 tại Quảng Ngãi. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm, BSR hiện đã phát triển thêm năng lực để phối trộn xăng E10. Hiện tại, công suất phối trộn xăng E10 của chúng tôi đạt khoảng 150.000 mét khối/tháng, phần còn lại vẫn duy trì các dòng xăng truyền thống”.
Tiềm năng thị trường và thách thức nguyên liệu
Ông Đạt cho biết: Khi E10 được phủ sóng toàn quốc, nhu cầu về Ethanol (E100) dự báo đạt khoảng 1 triệu khối mỗi năm, tạo ra thị trường quy mô xấp xỉ 20.000 tỷ đồng. “Nếu tính chi phí nguyên liệu chiếm khoảng 70%, sẽ có hơn 10.000 tỷ đồng trực tiếp chảy về túi của những người nông dân, ngư dân và người làm lâm nghiệp. Đây là một con số khổng lồ, mở ra sinh kế bền vững cho hàng triệu người”, ông Đạt nhấn mạnh.
Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra điểm nghẽn: Nguyên liệu sản xuất Ethanol tại Việt Nam chủ yếu dựa vào củ sắn, mía hay ngô. “Nếu chỉ dùng sắn, chúng ta sẽ vấp phải sự cạnh tranh khốc liệt với ngành tinh bột sắn – một ngành mang lại tỷ suất lợi nhuận cao hơn cho nông dân. Còn nếu dùng mía và ngô, câu chuyện sẽ va chạm trực tiếp với vấn đề an ninh lương thực. Do đó, nhiên liệu sinh học trong tương lai không thể và không nên chỉ gắn liền với củ sắn hay bắp ngô”, ông phân tích.
Giải pháp từ phế phẩm nông nghiệp
Dẫn bài học từ Brazil, đại diện BSR kiến nghị Việt Nam cần mở rộng khái niệm về "nguyên liệu sinh học". “Đó phải là sự tận dụng triệt để các yếu tố sinh học từ cả thực vật, động vật, từ trên cạn xuống dưới nước. Đặc biệt, các phụ phẩm, phế phẩm từ nông - lâm - thủy sản như mỡ cá hay rơm rạ cần được xem là nguồn tài nguyên vô giá”, ông Đạt chia sẻ.
Ông lấy ví dụ về tình trạng đốt rơm rạ sau mỗi vụ gặt, gây lãng phí và ô nhiễm môi trường. “Giải pháp tối ưu nhất lúc này là phải ưu tiên đầu tư, phát triển công nghệ chế biến các loại phế phẩm, phụ phẩm nông nghiệp thành nhiên liệu sinh học. Chuyển hóa rơm rạ thành năng lượng chính là một mũi tên trúng hai đích. Vì vậy, tôi rất mong muốn các cơ quan quản lý nhà nước sẽ có chính sách kiến tạo, khuyến khích các doanh nghiệp phát triển công nghệ này, giúp khai thác triệt để lợi thế tài nguyên của Việt Nam”, Phó Tổng Giám đốc BSR đề xuất.
Ông Đạt nhấn mạnh, để E10 không chỉ là một loại xăng mới mà thực sự trở thành "hệ sinh thái xanh", cần sự đồng bộ từ chính sách đến công nghệ lõi. BSR cam kết tiếp tục giữ vai trò tiên phong, đồng hành cùng Chính phủ trong công cuộc chuyển đổi năng lượng và bảo vệ môi trường bền vững.
