Từ cô gái Dao Tiền rụt rè thành 'CEO' tại gia, thay đổi cuộc đời bằng chiếc điện thoại
Trước khi trở thành một người phụ nữ tự tin trên mạng xã hội, Lý Thị Hằng từng là một cô gái dân tộc Dao Tiền nhút nhát, sống khép kín trong những định kiến của thế hệ trước. Học hết cấp 3, chị sớm lập gia đình vì quan niệm của bố: "Con gái học nhiều làm gì, sau này cũng đi lấy chồng, làm con người ta". Cô gái trẻ nhanh chóng trở thành mẹ của hai con và chỉ quanh quẩn với công việc gia đình, làm nương rẫy mưu sinh.
Bước ngoặt từ hai bàn tay trắng
Năm 2017, khi du lịch cộng đồng bắt đầu nhen nhóm ở bản, chị tham gia với vai trò dọn dẹp vệ sinh đường làng. Quá trình này chị nảy sinh ý tưởng khởi nghiệp, nhưng khi đó chỉ có "bàn tay trắng": không vốn, không kiến thức kinh doanh, và rất ngại tiếp xúc. Bước ngoặt thực sự đến vào năm 2022, khi chị quyết định tham gia cuộc thi "Thách thức Sáng kiến kinh doanh" do AEA (Aide et Action Việt Nam) tổ chức. Đây là một quyết định táo bạo, đánh dấu sự thay đổi tư duy của cô gái Dao Tiền.
Chị viết đề án không chỉ để kiếm vốn khởi nghiệp, mà còn để chứng minh rằng phụ nữ dân tộc thiểu số cũng có thể làm kinh tế. Sau đó, chị tiếp tục tham gia cuộc thi "Phụ nữ Hòa Bình khởi nghiệp sáng tạo, phát huy tài nguyên bản địa" và nhận được giải thưởng quốc gia. Giải thưởng không chỉ mang lại nguồn tài chính ban đầu để thành lập tổ hợp tác cho chị em phụ nữ yếu thế, mà còn là cú hích tinh thần, giúp chị tin rằng mình có thể làm được nhiều hơn.
Lột xác nhờ chuyển đổi số
Từ năm 2023 và đặc biệt là năm 2025, Lý Thị Hằng thực sự "lột xác". Chị bắt đầu sản xuất những video clip giới thiệu về văn hóa Dao Tiền, sản phẩm thổ cẩm của tổ hợp tác, và dịch vụ homestay của gia đình. Không cần thiết bị đắt tiền, chị tự biên tự diễn với chiếc điện thoại iPhone. Nội dung mộc mạc nhưng chân thật: cảnh các bà, các mẹ thêu thùa, sinh hoạt đời thường, hay ý nghĩa của những nét chữ Nôm Dao may mắn.
Kết quả là những con số biết nói. Kênh Facebook của chị hiện có hơn 16.000 người theo dõi, các video trên TikTok cũng tiếp cận lượng lớn người xem. Quan trọng hơn, khách du lịch biết đến bản và homestay của chị thông qua mạng xã hội. Họ nhắn tin đặt phòng, mua sản phẩm thổ cẩm từ xa. Chị Hằng đã chuyển từ thế bị động "ngồi chờ khách" sang chủ động "tìm kiếm và thu hút khách" trên không gian số.
'CEO' tại gia: cân bằng giữa gia đình và sự nghiệp
Điều khiến câu chuyện của chị trở nên cảm động là bối cảnh "văn phòng" làm việc: ngôi nhà sàn, góc bếp, hay nương rẫy. "Đồng nghiệp" thường xuyên nhất của chị chính là hai đứa con nhỏ. Khởi nghiệp khi đã là mẹ, chị đối mặt với gánh nặng kép: vừa đảm bảo kinh tế, vừa chu toàn việc nhà và nuôi dạy con.
"Vừa quay video, vừa cõng con, vừa bị con nhiễu", chị Hằng kể về hậu trường của những thước phim lung linh. Có lúc chị đang livestream hay viết nội dung, con lại khóc, đòi mẹ dạy học. Nhưng chuyển đổi số đã phát huy tác dụng diệu kỳ, cho phép sự linh hoạt tối đa. Chị tranh thủ lúc con ngủ để dựng video, lúc nấu cơm để trả lời tin nhắn khách hàng.
Sự thay đổi của chị kéo theo sự thay đổi của người bạn đời. Chồng chị, từ chỗ "không có suy nghĩ gì về kinh doanh", nay đã trở thành trợ thủ đắc lực, cùng đón khách và chia sẻ việc nhà. Từ người phụ nữ phụ thuộc, chị Hằng trở thành người "truyền lửa", thay đổi tư duy của chồng.
Lan tỏa giá trị cộng đồng
Thành công của Lý Thị Hằng không chỉ gói gọn trong việc làm giàu cho bản thân. Nhờ chuyển đổi số, chị đã giải quyết bài toán đầu ra cho sản phẩm thủ công truyền thống. Tổ hợp tác mà chị thành lập tập hợp những chị em phụ nữ trong bản, khéo tay nhưng không biết bán hàng. Chị trở thành cầu nối, đưa những chiếc khăn, túi, ví thổ cẩm thêu tay lên Facebook và TikTok.
Chị sáng tạo ra sản phẩm "Chữ Nôm Dao may mắn", nơi các nghệ nhân viết lời chúc phúc lên giấy dó để bán cho du khách. Những sản phẩm này không chỉ mang lại thu nhập mà còn góp phần bảo tồn văn hóa chữ viết và nghề thêu của dân tộc Dao Tiền.
Câu chuyện của Lý Thị Hằng không chỉ là khởi nghiệp thành công nhờ chuyển đổi số. Đó là câu chuyện về sự giải phóng bản thân của người phụ nữ. Chị đã chứng minh rằng, với công nghệ và tư duy dám nghĩ dám làm, phụ nữ có thể vừa là người mẹ hiền, người vợ đảm, vừa là một "nữ tướng" trên thương trường số. Từ một người "dọn đường" năm 2017, chị đã trở thành người "mở đường" về tư duy cho chị em phụ nữ Dao Tiền.
