Diễn đàn Kinh tế Việt-Nga 2026: Khởi động cách tiếp cận mới cho hợp tác song phương
Ngày 8/4/2026 tại Hà Nội, Trường Đại học Kinh tế thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội đã phối hợp với Trường Đại học Tài chính trực thuộc Chính phủ Liên bang Nga và Hội Hữu nghị Việt Nam-Liên bang Nga (VIRUFA) tổ chức Diễn đàn Kinh tế Việt Nam-Liên bang Nga 2026 (VREF 2026). Sự kiện này diễn ra với chủ đề “Phát huy nội lực trong bối cảnh mới”, thu hút sự tham gia của nhiều nhà lãnh đạo, học giả và chuyên gia từ cả hai quốc gia.
Phát biểu định hướng từ các nhà lãnh đạo
Tại diễn đàn, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ đã nhấn mạnh rằng trong bối cảnh thế giới đang biến động sâu sắc, hợp tác Việt Nam-Liên bang Nga cần được đặt trong một cách tiếp cận mới. Ông đề xuất chuyển từ hợp tác truyền thống sang hợp tác dựa trên đổi mới sáng tạo, khoa học-công nghệ và phát triển bền vững. “Giáo dục và khoa học không chỉ là lĩnh vực hợp tác quan trọng mà còn là trụ cột chiến lược giúp hai quốc gia nâng cao năng lực nội sinh”, Thứ trưởng khẳng định. Ông cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường các cơ chế hợp tác thực chất, có khả năng triển khai, gắn kết chặt chẽ giữa chính sách, nghiên cứu và thị trường để tạo ra giá trị dài hạn cho cả hai bên.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thanh Trường, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, cho biết việc tổ chức các diễn đàn như VREF 2026 chính là cầu nối quan trọng giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Ông nhận định rằng điều này góp phần chuyển hóa tri thức thành các giải pháp phát triển cụ thể, đặc biệt trong bối cảnh triển khai các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về khoa học-công nghệ và giáo dục.
Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko cũng khẳng định sự coi trọng của phía Nga đối với việc tăng cường hợp tác toàn diện với Việt Nam. Ông chỉ rõ rằng trong bối cảnh thế giới đang chuyển dịch theo hướng đa cực và cạnh tranh ngày càng gia tăng, việc tăng cường hợp tác dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ là chìa khóa để hai quốc gia nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong dài hạn.
Các đề xuất chiến lược từ diễn đàn
Tại diễn đàn, các học giả Việt Nam và Liên bang Nga đã trình bày các nghiên cứu và phân tích chuyên sâu, tập trung vào các vấn đề cốt lõi của tăng trưởng và hợp tác song phương. Dưới đây là một số điểm nổi bật:
- Thể chế và quản trị: Trong bối cảnh kinh tế đa cực và nhiều bất định, thể chế không còn đơn thuần là công cụ điều tiết mà trở thành yếu tố tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia. Các giải pháp được đề xuất bao gồm xây dựng cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox), thúc đẩy quản trị nhà nước dựa trên dữ liệu và công nghệ số, cũng như thiết lập cơ chế điều phối song phương hiệu quả.
- Tài chính và thanh toán: Diễn đàn đặt ra vấn đề chiến lược về nâng cao tính tự chủ tài chính trong bối cảnh hệ thống tài chính toàn cầu biến động. Các chuyên gia đề xuất thúc đẩy thanh toán song phương bằng đồng nội tệ (VND – RUB), xây dựng trung tâm bù trừ tài chính và phát triển công cụ tài trợ chuyên biệt cho dự án hợp tác lớn.
- Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Đây được xem là trụ cột cốt lõi của tăng trưởng nội sinh. Diễn đàn nhấn mạnh sự chuyển dịch từ mô hình hợp tác dựa trên tài nguyên sang mô hình dựa trên tri thức và công nghệ. Cách tiếp cận “đồng sáng tạo công nghệ” giữa hai nước được đánh giá là hướng đi chiến lược, giúp cùng phát triển công nghệ mới có giá trị gia tăng cao.
- Năng lượng và chuyển đổi xanh: Phó Giáo sư, Tiến sĩ Konstantin Simonov từ Liên bang Nga trình bày về việc cân bằng giữa khai thác năng lượng truyền thống và phát triển năng lượng sạch. Ông đề xuất thúc đẩy hợp tác trong các dự án năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời, đồng thời xây dựng chuỗi giá trị xanh và thương hiệu quốc gia gắn với phát triển bền vững. Tiến sĩ Nguyễn Thị Ánh Tuyết từ Đại học Quốc gia Hà Nội cũng đề cập đến cơ hội hợp tác trong việc hình thành “hành lang năng lượng bền vững” giữa hai quốc gia.
- Logistics và hạ tầng: Vấn đề này được đặt ra như điều kiện tiên quyết để thúc đẩy thương mại song phương, với các đề xuất nhằm cải thiện kết nối và hiệu quả vận chuyển.
- Phát triển nguồn nhân lực: Được xác định là yếu tố quyết định cho tính bền vững của hợp tác dài hạn. Diễn đàn đề xuất tăng cường hợp tác đào tạo, công nhận bằng cấp lẫn nhau và phát triển chương trình giáo dục chung, đặc biệt trong các lĩnh vực STEM và kỹ năng số, để đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh chuyển đổi số.
Diễn đàn Kinh tế Việt-Nga 2026 đã kết thúc với sự tham gia đông đảo của khách mời, khẳng định cam kết của hai nước trong việc thúc đẩy hợp tác toàn diện và bền vững. Sự kiện này không chỉ là diễn đàn trao đổi tri thức mà còn là bước tiến quan trọng trong việc hiện thực hóa các mục tiêu phát triển chung, góp phần vào sự thịnh vượng lâu dài của cả Việt Nam và Liên bang Nga.
