Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã chính thức thông báo quyết định rút khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) vào ngày 28/4, với hiệu lực từ ngày 1/5 tới đây. Theo hãng thông tấn WAM của UAE, Bộ Năng lượng nước này cho biết quyết định này phản ánh tầm nhìn kinh tế và chiến lược dài hạn của quốc gia, cũng như sự phát triển trong lĩnh vực năng lượng, bao gồm việc đẩy mạnh đầu tư vào sản xuất năng lượng trong nước và củng cố cam kết đóng vai trò tích cực trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Lý do UAE rời OPEC
Quyết định được đưa ra sau khi UAE tiến hành một cuộc đánh giá toàn diện về chính sách sản xuất và năng lực hiện tại cũng như tương lai, dựa trên việc bảo đảm lợi ích quốc gia và cam kết đóng góp hiệu quả vào việc đáp ứng nhu cầu cấp thiết của thị trường. Bộ trưởng Năng lượng UAE, ông Suhail Mohamed al-Mazrouei, nhấn mạnh rằng quyết định được đưa ra sau khi xem xét kỹ lưỡng các chiến lược năng lượng của cường quốc khu vực. Ông cũng cho biết UAE tự quyết định và không thảo luận vấn đề này với bất kỳ quốc gia nào khác.
Theo Bộ trưởng Mazrouei, việc không còn bị ràng buộc bởi các nghĩa vụ với nhóm các nước sản xuất dầu mỏ sẽ mang lại cho UAE sự linh hoạt cần thiết. Quyết định rời OPEC cho phép UAE đảm bảo đáp ứng được các yêu cầu trong tương lai của thế giới liên quan đến các sản phẩm dầu thô, hóa dầu và khí đốt. Ông phát biểu: "Chúng ta đang đối mặt với thời điểm chưa từng có tiền lệ khi nguồn dự trữ chiến lược các sản phẩm dầu thô đang cạn kiệt đến mức đáng báo động. UAE đưa ra quyết định vào thời điểm người tiêu dùng cần sự quan tâm của chúng tôi."
Tác động đến thị trường dầu mỏ
Các nhà sản xuất dầu khí vùng Vịnh thuộc OPEC đang gặp khó khăn trong việc vận chuyển hàng xuất khẩu qua Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển một phần năm lượng dầu thô và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới. Tuy nhiên, ông Mazrouei cho rằng việc UAE rời OPEC sẽ không ảnh hưởng lớn đến thị trường trong ngắn hạn.
OPEC được thành lập năm 1960 với các thành viên sáng lập gồm Iraq, Iran, Kuwait, Saudi Arabia và Venezuela, nhằm ổn định giá dầu và tăng cường hợp tác. Đến nay, OPEC đã mở rộng lên 13 thành viên. Các thành viên cùng đặt ra mục tiêu sản lượng khai thác và phối hợp quản lý giá dầu toàn cầu. OPEC cũng hợp tác với các quốc gia sản xuất dầu không phải thành viên thông qua khuôn khổ OPEC+. UAE gia nhập OPEC vào năm 1967 và là một trong những nhà sản xuất dầu hàng đầu thế giới.
Giới quan sát nhận định việc một thành viên lâu năm như UAE rút khỏi OPEC có thể gây hỗn loạn và làm suy yếu tổ chức, vốn đang nỗ lực củng cố đoàn kết dù có bất đồng nội bộ về nhiều vấn đề từ địa chính trị đến hạn ngạch sản xuất. Quyết định này diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran gây ra cú sốc năng lượng lịch sử và bất ổn kinh tế toàn cầu.
Đánh giá từ các chuyên gia
Chuyên gia Jorge Leon thuộc Công ty nghiên cứu Rystad Energy đánh giá quyết định của UAE đánh dấu sự thay đổi đáng kể. UAE là một trong số ít thành viên có công suất dự phòng lớn, yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến thị trường. Tác động ngắn hạn có thể không đáng kể do hoạt động vận tải dầu bị gián đoạn ở Eo biển Hormuz, nhưng hệ quả lâu dài là OPEC suy yếu về mặt cấu trúc. Nếu nằm ngoài OPEC, UAE có cả động lực và khả năng tăng sản lượng, khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu biến động khi khả năng điều tiết của OPEC giảm.
Giám đốc bộ phận năng lượng và lọc dầu của ICIS, ông Ajay Parmar, cho rằng quyết định của UAE không gây ngạc nhiên vì nước này đã bất đồng với chính sách chung của OPEC trong thời gian dài. Tuy nhiên, việc UAE rời đi có tác động đáng kể về lâu dài và phản ánh sự thay đổi trong liên minh vốn rất mạnh mẽ giữa UAE và Saudi Arabia.
Chuyên gia Sergey Vakulenka thuộc Trung tâm Carnegie Nga - Âu Á nhận định quyết định rời đi không khó giải thích khi UAE có kế hoạch tăng sản lượng dầu lên 30% và khó đạt được mục tiêu này nếu tiếp tục chịu các hạn chế của OPEC và OPEC+. Theo ông, nếu không có UAE, OPEC sẽ yếu hơn nhiều vì các nhà sản xuất lớn khác như Iran và Iraq không duy trì công suất dự trữ đáng kể, trong khi nhiệm vụ đó do UAE và Saudi Arabia đảm nhiệm.
