Ngày 20/06/2026, Bộ Tài chính cho biết đang tiếp tục rà soát các chính sách thuế nhằm khuyến khích sản xuất và tiêu dùng xăng sinh học E10 theo lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sạch. Các chính sách hiện tập trung vào hai mục tiêu chính: giảm chi phí sản xuất cho doanh nghiệp và giảm chi phí sử dụng cho người tiêu dùng.
Hai mục tiêu chính
Đối với doanh nghiệp sản xuất xăng sinh học, đã có các ưu đãi về thuế nhập khẩu, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và thuế thu nhập doanh nghiệp. Để tiếp tục hỗ trợ giảm giá thành, Bộ Tài chính đã tham mưu Chính phủ điều chỉnh thuế nhập khẩu ethanol dùng để phối trộn từ 10% xuống còn 5%, kỳ vọng giúp doanh nghiệp giảm chi phí đầu vào. Với người tiêu dùng, luật Thuế tiêu thụ đặc biệt quy định xăng khoáng chịu thuế suất 10%, trong khi xăng E10 chỉ chịu 7%, tạo ưu đãi cho nhiên liệu sinh học.
Theo Nghị quyết 29 của Chính phủ, Nhà nước sẽ công bố giá cơ sở đối với xăng E10 RON95-III thay thế xăng khoáng. Các yếu tố cấu thành giá gồm giá xăng dầu thế giới do Bộ Công thương xác định, giá ethanol nhiên liệu do Bộ Tài chính xác định, cùng các chi phí nhập khẩu, vận chuyển và premium. Thuế bảo vệ môi trường chỉ áp dụng với phần nhiên liệu hóa thạch, nên với xăng E10, chỉ 10% ethanol không phải chịu thuế này. Nghị quyết 29 giao Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu các quy định về thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường.
Hiện nhiều loại thuế xăng dầu được giảm theo nghị quyết của Chính phủ, có hiệu lực đến hết ngày 30/6. Nếu không có quy định mới thay thế, các khoản thuế có thể được khôi phục, bao gồm thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế GTGT và thuế bảo vệ môi trường. Theo chuyên gia, nếu ưu đãi không được gia hạn, giá bán lẻ xăng E10 có thể tăng 28-30% so với hiện nay.
Dư địa giảm giá vẫn còn
Theo các chuyên gia, khả năng giảm thêm giá xăng E10 phụ thuộc vào việc điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường và thuế nhập khẩu ethanol. Petrolimex đã kiến nghị miễn, giảm thuế nhập khẩu ethanol để giảm chi phí cấu thành giá E10. Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, cho biết có 3 sắc thuế liên quan trực tiếp đến xăng E10: thuế tiêu thụ đặc biệt 7%, thuế bảo vệ môi trường tính trên phần xăng nền khoảng 90%, và thuế nhập khẩu ethanol đã giảm từ 10% xuống 5%.
Ông Bảo nhấn mạnh: "Để thúc đẩy phát triển xăng sinh học, chính sách thuế cần mang tính dài hạn và ổn định thay vì chỉ áp dụng ngắn hạn. Điều doanh nghiệp cần không chỉ là giảm thuế mà còn là sự ổn định của chính sách để có thể xây dựng kế hoạch đầu tư và kinh doanh lâu dài." Ngoài thuế, ông đề cập công thức tính chi phí sản xuất xăng E10 dựa trên chi phí của xăng E5 từ hơn 10 năm trước, không còn phù hợp, cần sửa đổi. Cơ chế xác định giá xăng dầu chưa phản ánh đầy đủ thị trường, gây khó khăn cho doanh nghiệp từ phối trộn đến bán lẻ.
Ông Bảo đề xuất: "Giải pháp căn cơ là sớm ban hành nghị định mới về kinh doanh xăng dầu thay thế Nghị định 83, trong đó làm rõ cơ chế quản lý giá và quyền chủ động của doanh nghiệp. Nếu việc rà soát thuế và ban hành nghị định mới được thực hiện song song, thị trường mới có thể vận hành ổn định và bền vững."
Trước đó, VCCI góp ý rằng xăng đang chịu đồng thời hai loại thuế hạn chế tiêu dùng là thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường, trong khi xăng không phải mặt hàng xa xỉ. Ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký VCCI, cho rằng việc duy trì thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng đã gây e ngại. Ông nói: "Cho dù quy định không đánh thuế này với ethanol, nhưng 90% xăng nền trong mỗi lít xăng E10 vẫn đóng thuế này. Xăng E10 hiện chịu hai loại thuế khác nhau. Cần tập trung vào một sắc thuế là thuế bảo vệ môi trường đối với xăng nền RON95, và cân nhắc đưa xăng ra khỏi diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt."
Ông Tuấn nhấn mạnh: "Không nên đánh thuế chồng thuế. Thuế bảo vệ môi trường cộng với thuế tiêu thụ đặc biệt tạo cản trở lớn, giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Cân nhắc bỏ hoặc tính mức thuế phù hợp cho E10 là cần thiết." Theo Bộ Công thương, nguồn cung ethanol phối trộn xăng E10 hiện đến từ sản xuất trong nước (khoảng 18%) và nhập khẩu (82%). Cả nước có 4 nhà máy ethanol, dự kiến đến năm 2027 sản lượng đạt khoảng 45.000 m3/ngày, nâng cao năng lực tự chủ, đảm bảo thành công chương trình nhiên liệu sinh học.
