Nâng hạn mức chỉ định thầu và bổ sung nhiều trường hợp áp dụng
Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 214/2025/NĐ-CP về lựa chọn nhà thầu do Bộ Tài chính xây dựng. Dự thảo đề xuất nhiều thay đổi nhằm tháo gỡ vướng mắc thực tiễn, đẩy nhanh tiến độ lựa chọn nhà thầu, tăng phân cấp và minh bạch trong hoạt động đấu thầu.
Theo Bộ Tài chính, sau thời gian triển khai Nghị định 214/2025, nhiều trường hợp phát sinh trên thực tế chưa có cơ chế áp dụng chỉ định thầu, trong khi quy trình hiện hành còn kéo dài, chưa đáp ứng yêu cầu về tiến độ.
Để khắc phục, dự thảo bổ sung nhiều trường hợp được áp dụng chỉ định thầu như: gói thầu thực hiện theo nghị quyết, kết luận hoặc văn bản chỉ đạo của cơ quan có thẩm quyền; gói thầu thuộc dự án đầu tư công cần triển khai ngay để bảo đảm tiến độ; gói thầu mua sắm, thuê dịch vụ công nghệ thông tin, chuyển đổi số; trường hợp đấu thầu không lựa chọn được nhà thầu do không có hồ sơ dự thầu hoặc tất cả hồ sơ đều không đáp ứng yêu cầu.
Hạn mức chỉ định thầu tăng mạnh, bỏ quy định tiết kiệm 5%
Dự thảo nâng đáng kể hạn mức áp dụng chỉ định thầu. Cụ thể, gói mua sắm không hình thành dự án được nâng từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng; gói tư vấn từ 800 triệu đồng lên 3 tỷ đồng; gói dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp và hỗn hợp từ 2 tỷ đồng lên 5 tỷ đồng.
Đồng thời, cơ quan soạn thảo đề xuất bỏ quy định bắt buộc gói thầu chỉ định phải bảo đảm tỷ lệ tiết kiệm tối thiểu 5%, thay vào đó để chủ đầu tư và nhà thầu thương thảo trên cơ sở bảo đảm hiệu quả kinh tế.
Ngoài ra, nhiều thủ tục trong quy trình chỉ định thầu sẽ được thực hiện trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia nhằm tăng tính công khai, minh bạch.
Đơn giản hóa quy trình lựa chọn nhà thầu
Một nội dung đáng chú ý khác là dự thảo tiếp tục đơn giản hóa quy trình lựa chọn nhà thầu. Đối với các gói mua sắm thường xuyên, không hình thành dự án, dự thảo không còn bắt buộc thành viên tổ chuyên gia, tổ thẩm định phải có chứng chỉ nghiệp vụ đấu thầu và đủ 3 năm kinh nghiệm như hiện nay.
Giá trị gói mua sắm do cơ quan, đơn vị tự quyết định cũng được đề xuất nâng từ 50 triệu đồng lên 100 triệu đồng, góp phần rút ngắn thời gian xử lý đối với các nhu cầu mua sắm nhỏ.
Dự thảo cũng bổ sung quy định xác định chi phí trong nước, chi phí ngoài nước để thống nhất cách áp dụng; đồng thời điều chỉnh thời gian thẩm định, sơ tuyển và lựa chọn nhà thầu nhằm đồng bộ giữa đấu thầu qua mạng và đấu thầu không qua mạng.
Quy định với hàng hóa chỉ có 1 nhà sản xuất và đặt hàng dịch vụ công
Đối với hoạt động đặt hàng sản phẩm, dịch vụ công, dự thảo sửa đổi theo hướng đơn giản hóa thủ tục và tạo thuận lợi cho việc triển khai các nhiệm vụ thường xuyên. Theo đó, cơ quan đặt hàng có thể ký hợp đồng ngay cả khi chưa ban hành đơn giá chính thức đối với nhiệm vụ cấp bách; phương án đặt hàng được phép xây dựng cho nhiều năm thay vì chỉ từng năm ngân sách.
Dự thảo cũng mở rộng phạm vi áp dụng đối với đơn vị quản lý tài sản kết cấu hạ tầng; bổ sung nhiều căn cứ xác định giá đặt hàng ngoài định mức kinh tế - kỹ thuật; đồng thời quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong ban hành định mức, tiêu chuẩn chất lượng và kiểm tra, nghiệm thu sản phẩm, dịch vụ công.
Đối với quản lý nhà thầu phụ, dự thảo yêu cầu chủ đầu tư cập nhật đầy đủ thông tin về nhà thầu phụ trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, gồm danh sách, phạm vi công việc và tỷ lệ sử dụng. Nhà thầu chính chịu trách nhiệm lựa chọn nhà thầu phụ đủ năng lực, trong khi chủ đầu tư không phải đánh giá năng lực nhà thầu phụ, trừ trường hợp nhà thầu phụ đặc biệt.
Xác định giá gói thầu và hàng hóa độc quyền
Dự thảo cũng sửa đổi quy định về xác định giá gói thầu nhằm khắc phục tình trạng báo giá bất thường. Theo đó, chủ đầu tư được loại trừ các báo giá hoặc hạng mục có mức giá quá cao hoặc quá thấp khi tính giá trung bình. Đồng thời, việc yêu cầu và gửi báo giá phải thực hiện trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để tăng tính công khai, minh bạch.
Đối với hàng hóa chỉ có một nhà sản xuất, một đơn vị phân phối hợp pháp hoặc chưa có dữ liệu tham chiếu giá, dự thảo yêu cầu nhà thầu phải thuyết minh cơ cấu giá để làm cơ sở thương thảo trước khi quyết định giá trúng thầu.
