Xung Đột Trung Đông Đẩy Ngành Hàng Không Toàn Cầu Vào Khủng Hoảng Nghiêm Trọng
Ngành hàng không toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng lớn nhất kể từ khi đại dịch Covid-19 hoành hành, khi chiến sự tại Trung Đông gây ra những hệ lụy nặng nề. Tình hình xung đột leo thang không chỉ làm gián đoạn hoạt động bay mà còn khiến giá nhiên liệu tăng vọt, dẫn đến tổn thất vốn hóa khổng lồ cho các hãng hàng không trên toàn thế giới.
Tổn Thất Vốn Hóa Lên Đến Hơn 50 Tỷ USD
Theo tính toán từ Financial Times, kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát, vốn hóa của 20 hãng hàng không niêm yết lớn nhất thế giới đã giảm khoảng 53 tỷ USD. Con số này phản ánh sự lo ngại ngày càng tăng của giới đầu tư về triển vọng ảm đạm của ngành trong bối cảnh chiến sự kéo dài. Sự bi quan còn thể hiện rõ qua hoạt động bán khống cổ phiếu, với hãng hàng không giá rẻ châu Âu Wizz Air trở thành công ty bị bán khống nhiều nhất trong chỉ số FTSE 100 của Anh, trong khi easyJet cũng nằm trong tầm ngắm của các nhà đầu cơ.
Giá Nhiên Liệu Tăng Gấp Đôi Và Áp Lực Chi Phí
Một trong những tác động trực tiếp nhất của xung đột là sự tăng mạnh của giá nhiên liệu máy bay, vốn chiếm khoảng một phần ba tổng chi phí vận hành của các hãng. Kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran vào cuối tháng trước, giá nhiên liệu đã tăng gấp đôi và tiếp tục leo thang. Ông Kenton Jarvis, Giám đốc điều hành của easyJet, nhận định: "Khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022, giá nhiên liệu cũng tăng mạnh, nhưng lần này còn cao hơn nữa. Xung đột hiện nay là cú sốc lớn nhất đối với ngành hàng không kể từ khi đại dịch khiến hoạt động bay toàn cầu gần như tê liệt vào năm 2020."
Dù nhiều hãng đã áp dụng các hợp đồng phòng ngừa rủi ro biến động giá dầu, mức tăng đột biến gần đây vẫn tạo ra áp lực lớn. Các lãnh đạo ngành cảnh báo rằng giá vé máy bay có thể tăng mạnh trong thời gian tới, khi các hãng buộc phải chuyển phần chi phí tăng thêm sang hành khách. Ông Carsten Spohr, Giám đốc điều hành của Lufthansa, giải thích: "Lợi nhuận trung bình của chúng tôi chỉ khoảng 10 euro cho mỗi hành khách, nên không thể hấp thụ thêm chi phí tăng lên."
Nguy Cơ Thiếu Hụt Nhiên Liệu Và Gián Đoạn Hoạt Động
Ngoài áp lực chi phí, ngành hàng không còn phải chuẩn bị cho những kịch bản xấu hơn, bao gồm nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu máy bay. Ông Ben Smith, Giám đốc điều hành của Air France-KLM, cho biết: hãng đang xây dựng các kế hoạch dự phòng để đối phó với khả năng nguồn cung nhiên liệu bị thắt chặt, trong đó có phương án cắt giảm một số chuyến bay tới châu Á.
Tâm điểm của cuộc khủng hoảng hiện nằm tại khu vực vùng Vịnh, nơi nhiều không phận bị đóng cửa và du lịch sụt giảm mạnh. Ba hãng hàng không lớn của khu vực gồm Emirates, Etihad và Qatar Airways đã phải cắt giảm đáng kể lịch bay. Theo ông Willie Walsh, Tổng giám đốc Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA): đây là cuộc khủng hoảng lớn đối với các hãng hàng không Trung Đông, dù mức độ vẫn chưa nghiêm trọng như giai đoạn đại dịch.
Ảnh Hưởng Lan Sang Vận Tải Hàng Hóa Và Triển Vọng Phục Hồi
Gián đoạn cũng lan sang lĩnh vực vận tải hàng hóa, khi nhiều tuyến vận tải biển bị ảnh hưởng bởi xung đột. Một phần hàng hóa đã chuyển sang vận chuyển bằng đường hàng không, khiến một số sân bay rơi vào tình trạng quá tải. Ông Giovanni Russo, người phụ trách hoạt động tại sân bay Geneva (Thụy Sĩ), cho hay: nhiều lô hàng hiện phải được vận chuyển bằng xe tải sang Paris vì các chuyến bay xuất phát từ Geneva đã kín chỗ.
Dù vậy, một số lãnh đạo ngành vẫn kỳ vọng thị trường sẽ nhanh chóng phục hồi khi xung đột chấm dứt. Ông Jarvis của easyJet lạc quan: "Giá cổ phiếu của tất cả hãng hàng không đều giảm kể từ khi xung đột bắt đầu, nhưng thị trường có thể đảo chiều rất nhanh khi chiến sự hạ nhiệt. Cổ phiếu các hãng hàng không có thể bật tăng trở lại nếu xuất hiện bất kỳ tín hiệu ngừng bắn nào."
Cuộc khủng hoảng này xảy ra trong bối cảnh nhu cầu đi lại bằng đường hàng không vừa phục hồi mạnh sau đại dịch, giúp nhiều hãng ghi nhận mức lợi nhuận kỷ lục trong năm qua. Tuy nhiên, các lãnh đạo doanh nghiệp lo ngại rằng nhu cầu có thể suy yếu nếu giá vé tiếp tục tăng, đe dọa sự ổn định lâu dài của ngành hàng không toàn cầu.
