Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam và PCI 2025 vừa được công bố, mang đến những tín hiệu khả quan từ công cuộc cải thiện môi trường kinh doanh, song vẫn chỉ ra nhiều rào cản cần sớm được tháo gỡ để khu vực kinh tế tư nhân thực sự bứt phá.
Cột mốc đặc biệt
Theo Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng, sau 21 năm triển khai, Chỉ số Năng lực Cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) đã trở thành công cụ đánh giá đồng hành cùng các địa phương trong việc cải thiện môi trường kinh doanh và phát triển kinh tế tư nhân.
“Báo cáo năm nay được công bố trong thời điểm đặc biệt, khi Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số từ năm 2026”, ông Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh. Ông cho biết, việc thể chế hóa Nghị quyết 68-NQ/TW cùng các cải cách lớn về tổ chức bộ máy đang mở ra cơ hội mới cho kinh tế tư nhân. “Đây là cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực thích ứng của doanh nghiệp và hiệu quả thực thi chính sách”, ông nói thêm.
Đồng thời, tư duy lập pháp đang chuyển sang hướng kiến tạo phát triển, lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm.
Vẫn cần thêm dư địa
Theo ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế VCCI, khu vực kinh tế tư nhân hiện chiếm 96,6% số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam với hơn 1 triệu doanh nghiệp. Tuy nhiên, hơn 80% doanh nghiệp có dưới 50 lao động và hơn 70% có vốn điều lệ dưới 10 tỷ đồng.
“Sự bất định này bắt nguồn từ ba khó khăn lớn nhất: rào cản về thị trường đầu ra, khó khăn trong việc tiếp cận tài chính do thiếu tài sản thế chấp và tính dự báo thấp của môi trường chính sách pháp luật”, ông Tuấn chia sẻ.
Cụ thể, 60,2% doanh nghiệp cho biết khó khăn lớn nhất hiện nay là tìm kiếm khách hàng, đặc biệt trong ngành công nghiệp chế tạo (64,4%) và nông, lâm, thủy sản (60,4%). Trong khi đó, chỉ 8,8% doanh nghiệp thực hiện đổi mới sản phẩm và 92,6% vẫn vận hành theo mô hình chủ sở hữu kiêm quản lý gia đình.
Báo cáo cũng chỉ ra nhiều hộ kinh doanh còn e ngại chuyển đổi thành doanh nghiệp do nghĩa vụ thuế, thủ tục kế toán và hoạt động thanh tra, kiểm tra. Ông Tuấn cho rằng cần khơi thông nguồn vốn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi bền vững.
Doanh nghiệp tư nhân hành động vì năng lực cạnh tranh quốc gia
Tại sự kiện công bố Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam và PCI 2025, ông Nguyễn Duy Hưng, đại diện Tập đoàn Tân Hiệp Phát nhấn mạnh: “Điều cộng đồng doanh nghiệp cần không phải là sự ưu ái, mà là một 'luật chơi' rõ ràng, minh bạch và được thực thi nhất quán trên thực tế”.
Theo ông, điểm nghẽn hiện nay chủ yếu nằm ở khâu thực thi chính sách. “Cải cách phải được kiểm chứng ngay tại cấp cơ sở, nơi doanh nghiệp tiếp xúc với thủ tục hành chính hàng ngày”, ông Hưng nói.
Đại diện Tân Hiệp Phát cho rằng môi trường kinh doanh thuận lợi sẽ thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh. Những tín hiệu tích cực về tín nhiệm quốc gia, du lịch và dòng vốn FDI cũng cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của Việt Nam.
“Đất lành chim đậu. Khi môi trường kinh doanh tốt lên, doanh nghiệp sẽ đầu tư; khi niềm tin được củng cố, dòng vốn, công nghệ và nhân lực chất lượng cao sẽ tìm đến”, ông Hưng chia sẻ.
Theo ông, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh là chìa khóa tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn. Hơn 30 năm qua, Tân Hiệp Phát liên tục đầu tư công nghệ hiện đại và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh.
Gần đây, doanh nghiệp tiếp tục đầu tư 100 triệu USD vào hệ thống dây chuyền sản xuất nước giải khát, đồng thời triển khai các giải pháp theo hướng xanh và tuần hoàn như giảm 35% trọng lượng cổ chai, sử dụng 100% nhựa tái chế (rPET) và áp dụng nắp dính liền theo tiêu chuẩn châu Âu.
Báo cáo Kinh tế tư nhân 2025 cũng nhấn mạnh cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách để kinh tế tư nhân phát huy vai trò động lực tăng trưởng.
Ngay từ năm 2014, khi khái niệm kinh tế tuần hoàn còn khá mới tại Việt Nam, Tân Hiệp Phát đã triển khai mô hình 3R (tiết giảm - tái sử dụng - tái chế) trong sản xuất. Giai đoạn 2014-2023, doanh nghiệp giảm hơn 70.000 tấn rác thải nhựa, giảm 40% điện năng tiêu thụ và 50% lượng nước sử dụng nhờ hệ thống thu hồi tuần hoàn.
Riêng năm 2025, doanh nghiệp tiếp tục giảm 4.866 triệu kWh điện và 423.000m³ nước sử dụng, đồng thời đặt mục tiêu giảm sâu hơn để hướng tới cam kết Net Zero của Việt Nam. Những kết quả này góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.
