Nhiều cửa hàng bánh tráng tại TP.HCM sẵn sàng chi cả chục triệu đồng mỗi tháng để thuê mặt bằng ở những tuyến đường đông đúc, dù lượng khách mua trực tiếp không quá đông. Thực tế cho thấy phía sau món ăn vặt quen thuộc là một mô hình kinh doanh đã thay đổi đáng kể, với doanh thu chủ yếu đến từ các kênh trực tuyến.
Lượng khách lẻ ít nhưng vẫn thuê mặt bằng đắt tiền
Ghi nhận từ đường Tô Ngọc Vân (P. Linh Đông, TP.HCM) hướng về cuối đường Tỉnh lộ 43 (P. Bình Hoà, TP.HCM), hai bên đường xuất hiện nhiều cửa hàng bán bánh tráng với đủ biển hiệu như: "bánh tráng trộn", "bánh tráng muối", "bánh tráng Tây Ninh", "bánh tráng sỉ và lẻ". Nhiều cửa hàng nằm ở vị trí mặt tiền, diện tích rộng.
Điều khiến nhiều người tò mò là lượng khách đến mua trực tiếp không quá đông. Có thời điểm gần một tiếng đồng hồ mới có khách ghé. Thế nhưng, các cửa hàng vẫn duy trì hoạt động nhiều năm, thậm chí mở rộng quy mô và chấp nhận thuê mặt bằng với chi phí lên tới cả chục triệu đồng mỗi tháng.
Chị Trần Lệ Thuỳ (32 tuổi), chủ sạp bánh tráng Thuỳ Trần trên đường Tô Ngọc Vân, cho biết nếu chỉ nhìn lượng khách ra vào, nhiều người sẽ nghĩ rất khó gánh nổi chi phí. "Nếu chỉ nhìn lượng khách ra vào, đa phần sẽ đặt câu hỏi: bán một bịch bánh tráng lời chỉ vài ngàn đồng, lấy gì để trả tiền thuê mặt bằng? Thực tế, khách mua trực tiếp chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng doanh thu. Phần lớn đơn hàng đến từ các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và khách sỉ ở nhiều tỉnh, thành", chị Thuỳ nói.
Theo chị Thuỳ, mặt bằng cửa hàng đang thuê có giá 12 triệu đồng/tháng. Tính cả điện, nước và các khoản chi phí khác, mỗi tháng cửa hàng chi khoảng 16 - 17 triệu đồng. "Có ngày cửa hàng chỉ vài chục khách ghé mua nhưng đơn online lên đến hàng trăm, thậm chí cả nghìn đơn vào những đợt khuyến mãi", chị Thuỳ chia sẻ.
Mặt bằng trở thành trung tâm vận hành đa kênh
Nguyễn Như Phương (27 tuổi), chủ cửa hàng kinh doanh bánh tráng Phương 70 trên đường Tỉnh lộ 43, cho biết mặt bằng hiện không còn đơn thuần là nơi bán hàng mà đã trở thành trung tâm vận hành, nơi livestream, lưu trữ hàng hóa, đóng gói và tiếp nhận đối tác đến lấy hàng.
Theo Phương, việc có địa chỉ kinh doanh rõ ràng cũng giúp khách hàng yên tâm hơn khi mua trực tuyến. "Nhiều người trước khi đặt đơn thường tra cứu địa chỉ, xem hình ảnh cửa hàng hoặc tìm đánh giá trên mạng. Một cửa hàng khang trang, hoạt động ổn định nhiều năm tạo cảm giác tin cậy hơn so với việc bán hàng hoàn toàn tại nhà. Đặc biệt, khi phát triển trên TikTok Shop, Shopee hay Facebook, yếu tố thương hiệu ngày càng quan trọng. Đó là lý do tôi thuê mặt bằng giá gần 10 triệu đồng/tháng để kinh doanh bánh tráng", Phương cho hay.
Đào Thị Thanh Tuyền (28 tuổi), chủ tiệm Mai Tuyền, chuyên bán bánh tráng, muối Tây Ninh… trên đường Tô Ngọc Vân, cũng cho rằng mặt bằng hiện nay không chỉ phục vụ việc bán lẻ. "Mặt bằng giống như bộ mặt của thương hiệu. Khách chưa chắc đến mua trực tiếp nhưng họ nhìn thấy mình có cửa hàng thật sẽ yên tâm hơn khi xem qua livestream", Tuyền nói.
Theo Tuyền, nếu chỉ bán từng bịch bánh tráng thì rất khó bù chi phí. "Không sống bằng một bịch bánh tráng. Tôi cũng như nhiều người kinh doanh bánh tráng phát triển theo mô hình đa kênh. Ngoài bán lẻ tại cửa hàng, còn bán trên các sàn thương mại điện tử, nhận đơn qua livestream, cung cấp hàng cho đại lý, bán sỉ cho quán ăn, trường học, cửa hàng đặc sản…", Tuyền chia sẻ.
Đa dạng sản phẩm và tối ưu giá trị đơn hàng
Đỗ Thị Vân Hoa (24 tuổi), chủ tiệm bánh tráng Vân Hoa, đường Cây Keo (P. Tam Bình, TP.HCM), cho biết ngoài bánh tráng, cửa hàng còn bán nước chấm, muối, khô bò, đồ ăn vặt và nhiều đặc sản khác nhằm tăng giá trị mỗi đơn hàng. "Lợi nhuận không nằm ở một sản phẩm riêng lẻ mà ở tổng giá trị đơn hàng và quy mô bán ra. Vào các dịp lễ, cuối tuần hoặc những chiến dịch giảm giá trên sàn thương mại điện tử, lượng đơn tăng gấp nhiều lần ngày thường", Hoa kể.
Chuyên gia: Mặt bằng là khoản đầu tư cho kinh doanh đa kênh
Theo ông Nguyễn Trọng An, chuyên gia thương mại điện tử, Công ty HyperCart (xã Tân Vĩnh Lộc, TP.HCM), trong thời đại thương mại điện tử, vai trò của mặt bằng đã thay đổi đáng kể. Nếu trước đây cửa hàng chủ yếu để thu hút khách vãng lai thì hiện nay nhiều mặt bằng được sử dụng như trung tâm vận hành, kho hàng và nơi xây dựng hình ảnh thương hiệu.
"Đối với các ngành hàng thực phẩm, đặc sản hoặc đồ ăn vặt, việc có địa chỉ kinh doanh rõ ràng giúp tăng niềm tin của khách hàng khi mua trực tuyến. Không gian rộng còn giúp doanh nghiệp dự trữ hàng hóa, xử lý đơn nhanh và tổ chức livestream chuyên nghiệp. Chi phí thuê mặt bằng vì vậy được xem là khoản đầu tư cho hoạt động kinh doanh đa kênh, chứ không chỉ tính bằng số khách bước vào cửa", ông An lý giải.
Cùng quan điểm, bà Nguyễn Thị Quỳnh Hoa, chuyên gia tư vấn khởi nghiệp và vận hành mô hình dịch vụ, cho rằng việc nhiều cửa hàng bánh tráng sẵn sàng chi cả chục triệu đồng mỗi tháng để thuê mặt bằng không phải điều bất thường nếu nhìn dưới góc độ vận hành kinh doanh hiện đại.
"Trước đây, giá trị của một mặt bằng thường được đo bằng lượng khách vãng lai ghé mua trực tiếp. Tuy nhiên, với sự phát triển của thương mại điện tử và bán hàng đa kênh, mặt bằng ngày nay còn đảm nhận nhiều vai trò khác như kho lưu trữ hàng hóa, nơi livestream, sản xuất nội dung, đóng gói và xử lý đơn hàng", bà Hoa nói.
Theo bà Hoa, nếu doanh thu chỉ dựa vào khách đi ngang thì rất khó gánh nổi chi phí thuê mặt bằng. Nhưng khi cửa hàng trở thành trung tâm vận hành cho các kênh bán hàng trực tuyến, hiệu quả của mặt bằng được tính bằng tổng doanh số từ nhiều nguồn, chứ không chỉ từ lượng khách bước vào cửa.
Bà Hoa cho rằng, trong mô hình này, mặt bằng không đơn thuần là một khoản chi phí mà là khoản đầu tư để xây dựng hình ảnh thương hiệu, tạo sự tin cậy với khách hàng và nâng cao năng lực vận hành. Tuy nhiên, mô hình chỉ phát huy hiệu quả khi người kinh doanh kiểm soát tốt chi phí, duy trì chất lượng sản phẩm và xây dựng được tệp khách hàng ổn định. "Nếu không có chiến lược bán hàng rõ ràng hoặc phụ thuộc quá nhiều vào một kênh như livestream hay sàn thương mại điện tử, áp lực chi phí cố định sẽ rất lớn. Mặt bằng đẹp không đồng nghĩa với kinh doanh hiệu quả nếu doanh nghiệp không tạo được dòng tiền bền vững", bà Hoa lưu ý.
