Thủ tướng khuyến khích doanh nghiệp phát triển dịch vụ cho người cao tuổi
Tại Hội nghị về tình hình phát triển "kinh tế bạc" trên thế giới và thích ứng chính sách, chiến lược của Việt Nam diễn ra sáng ngày 11/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra chỉ đạo quan trọng, khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển các sản phẩm, dịch vụ phù hợp với người cao tuổi. Ông nhấn mạnh rằng già hóa dân số không chỉ là thách thức mà còn mở ra động lực, cơ hội và nguồn lực phát triển mới cho đất nước.
Già hóa dân số: Thách thức và cơ hội
Thủ tướng cho biết, kinh nghiệm quốc tế chỉ ra ba nhóm giải pháp chính để ứng phó với già hóa dân số, bao gồm cải thiện chất lượng sống cho người cao tuổi thông qua hệ thống chăm sóc dài hạn và lão khoa chuyên sâu, điều chỉnh linh hoạt tuổi nghỉ hưu, và thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào thị trường "kinh tế bạc". Các sản phẩm, dịch vụ phù hợp có thể bao gồm công nghệ hỗ trợ, nhà ở thích ứng, hoặc du lịch nghỉ dưỡng.
Về phía Việt Nam, Thủ tướng khẳng định đã hình thành hai yếu tố nền tảng về tư duy và nhận thức cho phát triển "kinh tế bạc". Thứ nhất, già hóa dân số được xem là cơ hội phát triển, không chỉ là thách thức. Thứ hai, người cao tuổi là nguồn lực quan trọng của đất nước, đóng vai trò chỗ dựa cho gia đình và xã hội, đồng thời truyền đạt kinh nghiệm và tri thức cho các thế hệ sau.
Thực trạng và định hướng phát triển
Thủ tướng nhận định rằng nhận thức về "kinh tế bạc" ngày càng được quan tâm và nâng tầm. Chăm sóc sức khỏe người già không chỉ là vấn đề y tế hay an sinh xã hội, mà còn là một ngành kinh tế triển vọng, mở ra dư địa tăng trưởng mới và khẳng định giá trị nhân văn của xã hội tiến bộ. Ông nhấn mạnh: "Kinh tế bạc không chỉ là vấn đề của người cao tuổi, mà còn là vấn đề phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, con người của đất nước."
Việt Nam đã bắt đầu hình thành khung chính sách thích ứng với già hóa dân số, với tuổi nghỉ hưu được điều chỉnh theo lộ trình: nam lên 62 tuổi vào năm 2028 và nữ lên 60 tuổi vào năm 2035. Một số mô hình như câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau đã được triển khai để hỗ trợ sinh hoạt xã hội và sinh kế cho người cao tuổi.
Tuy nhiên, Thủ tướng cũng chỉ ra những hạn chế hiện nay, bao gồm việc thiếu khung chính sách đồng bộ, hệ thống chăm sóc dài hạn còn yếu, chất lượng chăm sóc người cao tuổi chưa cao, và vai trò kinh tế của người cao tuổi chưa được phát huy đầy đủ.
Trọng tâm hành động và phân công nhiệm vụ
Thủ tướng đưa ra năm trọng tâm hành động trong thời gian tới, bao gồm:
- Nâng cao nhận thức xã hội về già hóa dân số và "kinh tế bạc".
- Phát triển hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.
- Khuyến khích doanh nghiệp cung cấp các dịch vụ phù hợp như du lịch dưỡng sinh, nhà ở thân thiện, công nghệ y tế, và bảo hiểm hưu trí.
- Phát huy vai trò của người cao tuổi trong cộng đồng.
- Tăng cường vai trò của Hội Người cao tuổi Việt Nam.
Ông nhấn mạnh rằng phát triển "kinh tế bạc" cần dựa trên ba trụ cột: người cao tuổi ở vị trí trung tâm, doanh nghiệp đóng vai trò sáng tạo và thực thi, và Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế và chính sách.
Trên cơ sở đó, Thủ tướng đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành:
- Bộ Y tế chủ trì xây dựng Chiến lược quốc gia về thích ứng với già hóa dân số gắn với phát triển "kinh tế bạc", đồng thời xây dựng Luật Người cao tuổi (sửa đổi) trình Quốc hội trong năm 2027.
- Bộ Tài chính được giao trình Thủ tướng ban hành Chiến lược "kinh tế bạc" đến năm 2045 trong quý II năm nay.
- Bộ Ngoại giao xây dựng đề án tăng cường hợp tác quốc tế về người cao tuổi, dự kiến trình trong quý III/2026.
- Bộ Công Thương nghiên cứu mô hình phát triển hệ sinh thái "kinh tế bạc".
- Bộ Khoa học và Công nghệ định hướng các chương trình nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và hỗ trợ người cao tuổi tham gia chuyển đổi số, khởi nghiệp.
Kết luận
Thủ tướng Phạm Minh Chính kết luận rằng già hóa dân số là xu thế tất yếu, và vấn đề đặt ra là chủ động thích ứng bằng tư duy đúng, chính sách trúng và hành động hiệu quả. Phát triển hệ sinh thái "kinh tế bạc" sẽ tạo động lực mới cho tăng trưởng và phát triển bền vững, đồng thời giúp người cao tuổi tiếp tục đóng góp và thụ hưởng tốt hơn thành quả phát triển của đất nước. Ông khẳng định: "Khi kinh tế thế giới biến động khó lường, Việt Nam cần tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới, và phát triển kinh tế bạc được xem là một hướng đi tiềm năng."
