Phó Tổng giám đốc Coteccons: Doanh nghiệp như con người, cần thân, trí, tâm để vượt khủng hoảng
Với bà Nguyễn Trình Thùy Trang, Phó Tổng giám đốc Khối vận hành Coteccons, một doanh nghiệp không chỉ là một tổ chức kinh tế thuần túy. Nó được ví như một con người, với đầy đủ thân, trí và tâm. Nếu thân đại diện cho hệ thống vận hành và các dự án, trí là năng lực chuyên môn, thì tâm chính là niềm tin và văn hóa nội bộ. Khi niềm tin bị tổn thương và văn hóa vỡ vụn, mọi cấu trúc dù vững chắc đến đâu cũng trở nên mong manh. Trong cuộc trò chuyện nhân dịp 8/3, bà Trang đã chia sẻ sâu sắc về hành trình nghề nghiệp của mình, những thăng trầm của Coteccons và quan điểm về vai trò của phụ nữ trong lĩnh vực xây dựng.
Hành trình từ headhunter đến lãnh đạo doanh nghiệp
Trước khi bước chân vào ngành xây dựng, bà Trang khởi đầu sự nghiệp trong lĩnh vực nhân sự với vai trò headhunter, chuyên săn tìm nhân tài và bán các quảng cáo trực tuyến về tuyển dụng. Công việc này dạy bà cách “bán” những thứ vô hình: hiểu con người, nắm bắt năng lực của họ và kết nối họ với doanh nghiệp phù hợp. Từ đó, bà nhận ra một bài học quan trọng: một tổ chức có thể thay đổi mạnh mẽ chỉ nhờ việc đặt đúng người vào đúng vị trí.
Sau đó, bà tiếp tục làm việc trong các lĩnh vực tuyển dụng và truyền thông tiếp thị tại nhiều doanh nghiệp trong nước. Những trải nghiệm này giúp bà rèn luyện khả năng giải quyết các bài toán mới, tập trung vào cốt lõi vấn đề thay vì chỉ nhìn bề nổi, đặc biệt trong bối cảnh thị trường thiếu khung năng lực chuẩn cho các vị trí mới hoặc nguồn nhân lực phù hợp.
Bà cũng có cơ hội làm việc tại các tập đoàn đa quốc gia, nơi bà quan sát cách những doanh nghiệp có lịch sử hàng trăm năm xây dựng nền tảng vận hành kỷ luật và tầm nhìn dài hạn. Điều này khiến bà suy ngẫm nhiều hơn về khái niệm “doanh nghiệp trụ cột” và vai trò của những tổ chức có thể tồn tại lâu dài, tạo tác động tích cực cho nền kinh tế.
Sau một thời gian làm nhân viên, bà quyết định thử sức với vai trò độc lập, thành lập một agency tư vấn truyền thông và quản trị. Công việc tư vấn xử lý khủng hoảng trong giai đoạn này giúp bà nhìn thấy một góc khuất của doanh nghiệp: phía sau mỗi biến động không chỉ là câu chuyện chiến lược hay lãnh đạo, mà còn là hàng nghìn con người bị ảnh hưởng trực tiếp. Do đó, giúp một doanh nghiệp vượt qua khó khăn cũng đồng nghĩa với việc bảo vệ nhân viên và gia đình của họ.
Cơ duyên đến với Coteccons và quá trình tái cấu trúc
Bà Trang bắt đầu đồng hành với Coteccons từ năm 2018 trong vai trò tư vấn khủng hoảng và chuyển đổi, khi ban lãnh đạo thời đó gần như “áp đảo” các nhóm cổ đông lớn về sức ảnh hưởng trên truyền thông, nội bộ và thị trường. Tuy nhiên, đến giai đoạn 2020-2021, khi những biến động nội bộ trở nên rõ rệt và ảnh hưởng hàng ngày đến cuộc sống của nhiều người, bà nhận ra mình không thể đứng ngoài.
Bà nhấn mạnh: “Thương hiệu và tổ chức Coteccons không có lỗi. Hàng nghìn con người đang làm việc ở đây càng không có lỗi. Với tôi, phía sau mỗi doanh nghiệp là hàng nghìn gia đình. Và nếu một cuộc xung đột của vài cá nhân lãnh đạo chủ chốt kéo theo sự đổ vỡ của cả tổ chức, thì cái giá phải trả không chỉ nằm trên báo cáo tài chính.”
Tham gia sâu vào quá trình tái cấu trúc giai đoạn 2020-2022, bà hiểu rằng những thay đổi lãnh đạo cấp cao luôn là thời điểm nhạy cảm nhất. Quá nhanh, tổ chức dễ gãy; quá chậm, cơ hội sẽ trôi qua. Điều khó nhất không phải là quyết định đi đâu, mà là đi như thế nào, để con người dẫn dắt bằng sự thích nghi thay vì nỗi sợ. Nếu không được xử lý cẩn trọng, tổ chức dễ rơi vào trạng thái xáo trộn. Vì vậy, quá trình tái cấu trúc cần được thực hiện từng bước, đủ chậm để ổn định nội bộ nhưng cũng đủ quyết liệt để tạo ra hướng đi mới.
Bà chia sẻ: “Có những hành trình, nếu chỉ đứng bên ngoài ở vai trò tư vấn, bạn chỉ có thể nói và hy vọng người ta sẽ nghe, và bạn sẽ không bao giờ đi đến cuối. Đó là lý do đơn giản tôi quyết định ‘đi sâu và trèo cao’ gắn bó lâu dài với Coteccons, không chỉ đưa ra đề xuất mà phải trực tiếp tham gia vào quá trình triển khai và chịu trách nhiệm cho những quyết định đó.”
Mô hình ExCom: Lợi thế và thách thức
Coteccons hiện đang vận hành theo mô hình Ủy ban Quản trị cấp cao (ExCom) gồm 7 thành viên, thay thế vị trí CEO truyền thống. Bà Trang cho rằng không có mô hình quản trị nào hoàn hảo, mỗi mô hình đều có ưu điểm và hạn chế riêng. Với ExCom, lợi thế là phân quyền và nhiều người cùng chia sẻ trách nhiệm, mang lại nhiều góc nhìn khác nhau khi đưa ra quyết định.
Nhờ ExCom, Coteccons có thể tăng tốc ra quyết định và linh hoạt trong vận hành, giảm độ trễ nếu mọi quyết định phải qua quá nhiều cấp phê duyệt. Đồng thời, ExCom cũng giúp tạo tính nhất quán trong lãnh đạo và quản trị khi nhiều dự án trên nhiều địa bàn cùng vận hành đồng thời. Khi công ty mở rộng, lượng đấu thầu và hợp đồng lớn, quản trị rủi ro ngày càng phức tạp, vai trò ExCom càng quan trọng trong điều phối giữa các đơn vị, kiểm soát tiến độ và chi phí chéo.
Về cách xử lý khi có ý kiến khác nhau trong ExCom, bà Trang nhấn mạnh: “Nhiều người cùng điều hành, sự khác biệt trong góc nhìn là điều bình thường. Điều quan trọng là tất cả cùng đồng chí hướng, đặt lợi ích của tổ chức lên trên cái tôi cá nhân. Trong ExCom, tranh luận là cần thiết, nhưng quyết định cuối cùng phải là quyết định tốt nhất cho doanh nghiệp, chứ không phải cho một người.”
Vai trò của phụ nữ trong ngành xây dựng và thông điệp nhân 8/3
Là nữ lãnh đạo trong ban điều hành, bà Trang cho biết bà không bao giờ cảm thấy cần phải chứng minh điều gì chỉ vì mình là phụ nữ. Bà tập trung vào việc làm thật tốt công việc của mình, vì khi kết quả rõ ràng, mọi người sẽ nhìn vào đó chứ không phải giới tính. Điều bà quan tâm hơn là làm sao để tổ chức vận hành tốt và mọi người trong công ty cảm thấy tự hào về nơi mình đang làm việc.
Bà chia sẻ: “Nhiều doanh nghiệp nói về ‘hạnh phúc nhân viên’, nhưng trong ngành xây dựng nơi kỷ luật và tiến độ là ưu tiên số một, điều đó có thực sự khả thi? Sau những biến động của Coteccons, tôi nhận ra rằng doanh nghiệp cũng giống như một con người. Nó có tâm, thân và trí. Thân là hệ thống vận hành, dự án và doanh thu. Trí là năng lực chuyên môn. Nhưng nếu tâm không vững thì rất khó vượt qua khủng hoảng.”
Bà muốn xây dựng một môi trường mà ở đó mọi người cảm thấy tự hào khi nói rằng mình làm việc tại Coteccons. Khi con người cảm thấy mình có giá trị và được lắng nghe, họ sẽ có động lực lớn để cống hiến. Coteccons đã bắt đầu thay đổi từ những điều cụ thể như logo, đồng phục cho đến không gian làm việc, nhằm tạo ra một không khí và môi trường mới, giúp mọi người gắn kết hơn, tự hào về nghề của mình hơn và thấy hạnh phúc hơn.
Về vai trò của phụ nữ trong ngành xây dựng, bà Trang cho rằng trong một tổ chức luôn cần sự cân bằng. Phụ nữ mang lại những góc nhìn mềm mại hơn, cẩn thận hơn và thấu hiểu hơn, những điều rất cần thiết trong bất kỳ doanh nghiệp nào.
Nhân dịp 8/3, bà gửi thông điệp đến các nữ kỹ sư và nhân sự đang làm việc tại công trường: “Lãnh đạo, với tôi, chưa bao giờ là việc đứng cao hơn người khác. Đó là lựa chọn đứng cùng họ trong những giai đoạn khó khăn nhất. Tôi không tin vào hình ảng người phụ nữ phải trở nên cứng rắn và hầm hố để được công nhận. Tôi tin vào sức mạnh của sự điềm tĩnh, của khả năng chịu trách nhiệm đi đến cùng.”
Bà nhấn mạnh: “Phụ nữ không cần gồng mình để trở thành một phiên bản lãnh đạo ‘giống đàn ông’. Chúng ta có quyền lãnh đạo bằng sự thấu hiểu, bằng khả năng kết nối, bằng trực giác được tôi luyện từ trải nghiệm. Một doanh nghiệp bền vững không được xây bằng những quyết định hào nhoáng, mà bằng niềm tin được tích lũy mỗi ngày. Và niềm tin đó chỉ tồn tại khi người lãnh đạo dám ở lại, dám chịu trách nhiệm, và dám đặt con người lên trước những con số.”
Cuối cùng, bà Trang khẳng định: “Nếu có một điều tôi muốn nói với những người phụ nữ đang lựa chọn con đường lãnh trách nhiệm, dù ở vị trí nào hay chuyên môn nào, thì đó là: Bạn không cần phải trở nên khác đi để xứng đáng. Bạn chỉ cần đủ vững vàng để là chính mình và đủ tử tế để không bỏ lại ai phía sau.”
