Meituan Thua Lỗ Nặng Trong Cuộc Chiến Thương Mại Tức Thời
Theo thông tin từ tờ SCMP, Meituan – công ty giao đồ ăn và dịch vụ theo yêu cầu hàng đầu Trung Quốc – đã công bố kết quả kinh doanh đáng lo ngại. Hôm thứ năm vừa qua, công ty này cho biết họ tiếp tục ghi nhận quý thua lỗ thứ hai liên tiếp kể từ năm 2022, một dấu hiệu rõ ràng về sự suy giảm trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Kết Quả Kinh Doanh Đáng Báo Động
Meituan báo cáo khoản lỗ ròng điều chỉnh lên tới 15 tỷ nhân dân tệ (tương đương 2,2 tỷ USD) trong quý IV kết thúc vào ngày 31/12/2025. Con số này tệ hơn nhiều so với dự báo trung bình 12,9 tỷ nhân dân tệ từ các nhà phân tích. Đáng chú ý, cùng kỳ năm trước, công ty vẫn đạt lợi nhuận ròng điều chỉnh 9,8 tỷ nhân dân tệ, cho thấy sự đảo chiều nghiêm trọng.
Mảng kinh doanh cốt lõi về thương mại nội địa, bao gồm giao đồ ăn trong nước và dịch vụ tại cửa hàng, cũng ghi nhận lỗ hoạt động 10 tỷ nhân dân tệ. Nguyên nhân chính được xác định là do Meituan phải chi mạnh tay cho các chương trình ưu đãi dành cho nhà bán, khách hàng và tài xế nhằm chống lại các đối thủ cạnh tranh.
Tính cả năm 2025, Meituan ghi nhận khoản lỗ ròng điều chỉnh 18,6 tỷ nhân dân tệ, một sự tương phản rõ rệt so với năm 2024 khi công ty vẫn đạt lợi nhuận ròng điều chỉnh tới 44 tỷ nhân dân tệ. Cổ phiếu niêm yết tại Hồng Kông của Meituan đã giảm 3,67%, xuống còn 86,70 HKD trước khi công bố kết quả kinh doanh.
Cuộc Chiến Giá Khốc Liệt Trong Thương Mại Tức Thời
Công ty có trụ sở tại Bắc Kinh đã trải qua một năm 2025 đầy thách thức sau khi JD.com – ông lớn thương mại điện tử nội địa – nhảy vào mảng giao đồ ăn và tạp hóa, còn được gọi là thương mại tức thời. Mục tiêu của JD.com là giành thị phần trong một thị trường được dự báo sẽ vượt mốc 1.000 tỷ nhân dân tệ doanh thu vào cuối năm nay.
Các hãng thương mại điện tử Trung Quốc từ lâu đã cạnh tranh với nhau về tốc độ giao hàng, dựa vào lực lượng lao động đông đảo và mô hình kinh tế gig. JD.com đã xây dựng được mạng lưới logistics mạnh, đặt tiêu chuẩn giao hàng trong ngày hoặc hôm sau, gây áp lực lên các đối thủ như Alibaba.
Tuy nhiên, trận chiến thương mại tức thời mới nhất bùng nổ khi JD.com chính thức bước chân vào thị trường giao đồ ăn vào tháng 2/2025, xâm nhập sân chơi vốn do Meituan thống trị và Ele.me của Alibaba cũng đang tham gia. Đến tháng 4, Meituan đã đáp trả bằng việc ra mắt nền tảng mua sắm chớp nhoáng hoạt động 24/7, bao gồm các danh mục như thực phẩm tươi sống, rượu bia và thiết bị điện tử, với lời hứa giao hàng trong vòng 30 phút.
Leo Thang Cạnh Tranh Và Phản Ứng Của Cơ Quan Quản Lý
Căng thẳng leo thang khi các công ty bắt đầu cạnh tranh trực tiếp. Cả hai bên đều cáo buộc nhau áp dụng hành vi phản cạnh tranh để ngăn tài xế nhận đơn từ nền tảng đối thủ. Vào thời điểm đó, JD.com bắt đầu tuyển thêm tài xế toàn thời gian và nhà sáng lập Richard Liu đã xuất hiện trong một màn truyền thông lan truyền khi tự tay đi giao đồ ăn ở Bắc Kinh.
Cũng trong tháng đó, JD.com công bố vòng trợ giá đầu tiên trị giá 10 tỷ nhân dân tệ, dành cho chương trình giảm giá dịch vụ giao đồ ăn. Các khoản trợ giá và giảm giá mạnh vốn đã là chuyện phổ biến trong ngành công nghệ đầy cạnh tranh ở Trung Quốc, nhưng cũng là điều khiến Bắc Kinh lo ngại.
Vào tháng 5/2025, cơ quan quản lý thị trường hàng đầu Trung Quốc đã triệu tập JD.com, Meituan và Ele.me của Alibaba, yêu cầu họ tuân thủ luật pháp và cạnh tranh lành mạnh. Các hiệp hội bán lẻ cũng bày tỏ lo ngại về chương trình trợ giá của JD.com và tác động tiêu cực của việc giá cả lao dốc.
Hệ Quả Và Lợi Ích Cho Người Tiêu Dùng
Tuy nhiên, những phản ứng này không làm chậm lại cuộc chiến giá. Giữa năm ngoái, JD.com công bố khoản đầu tư 10 tỷ nhân dân tệ tiếp theo trong khuôn khổ Kế hoạch Song Bách, nhằm hỗ trợ có mục tiêu cho các nhà bán hàng trên nền tảng. Thông báo này được đưa ra ngay sau khi nền tảng Taobao Instant Commerce của Alibaba tuyên bố khởi động chương trình trợ giá trị giá 50 tỷ nhân dân tệ (khoảng 7 tỷ USD), sẽ được phân bổ trong vòng một năm.
Alibaba cho biết họ đã đạt đến 200 triệu đơn hàng mỗi ngày không lâu sau đó. Cùng ngày, truyền thông địa phương đưa tin các chương trình giảm giá và phiếu khuyến mãi của Meituan đã đưa giá một ly cà phê xuống chỉ còn 2 tệ (khoảng 0,28 USD – tương đương hơn 7.000 đồng). Hệ quả là Meituan đã nhận kỷ lục 120 triệu đơn hàng trong ngày thứ bảy đó – đến mức hệ thống máy chủ ở một số khu vực bị quá tải tạm thời.
Dù tất cả các công ty đều khoe khoang về lượng người dùng thương mại tức thời gia tăng, nhưng rõ ràng cuộc chiến giá đã tác động sâu sắc đến lợi nhuận của họ. Cuối cùng, người hưởng lợi chính là các khách hàng, với mức giá cực kỳ cạnh tranh và dịch vụ được cải thiện.
