Honda từ bỏ tham vọng xe điện, chấp nhận khoản lỗ khổng lồ 15,7 tỷ USD
Quyết định từ bỏ chiến lược xe điện của Honda phản ánh cú sốc sâu sắc từ thị trường và chính sách toàn cầu, buộc hãng xe Nhật Bản phải chấp nhận khoản lỗ khổng lồ sau khi đặt cược lớn vào tương lai điện hóa. Động thái này cho thấy tương lai ngành công nghiệp ôtô đang trở nên khó lường hơn bao giờ hết, với nguy cơ tổn thất lên tới 2,5 nghìn tỷ yen (khoảng 15,7 tỷ USD).
Tham vọng điện hóa và sự sụp đổ
Tham vọng điện hóa của Honda được khởi động mạnh mẽ dưới thời CEO Toshihiro Mibe, người tuyên bố vào năm 2021 rằng toàn bộ xe mới của hãng sẽ là xe điện hoặc pin nhiên liệu vào năm 2040. Đến năm 2024, hãng tiếp tục công bố kế hoạch đầu tư tới 62,8 tỷ USD vào xe điện và phần mềm đến năm tài khóa 2030, với niềm tin rằng chi phí có thể được thu hồi hoàn toàn. Tuy nhiên, thực tế nhanh chóng đảo chiều khi nhu cầu xe điện suy yếu do Mỹ cắt giảm các chính sách hỗ trợ, buộc Honda hạ mức đầu tư xuống còn 44 tỷ USD vào tháng 5/2025.
Dù vậy, ông Mibe vẫn tỏ ra lạc quan, thể hiện qua việc trình làng dòng 0 Series tại Japan Mobility Show vào tháng 10/2025. Nhưng cùng lúc, thị trường xe điện bắt đầu hạ nhiệt rõ rệt. Theo một công ty nghiên cứu Mỹ, doanh số xe điện tại thị trường này đã giảm tới 36% trong giai đoạn tháng 10 đến tháng 12/2025. Không riêng gì Honda, các ông lớn như Ford, General Motors và Stellantis cũng chịu tổn thất tổng cộng hơn 55 tỷ USD vì các khoản đầu tư vào xe điện.
Áp lực tài chính và quyết định hủy bỏ
Honda đã rót khoảng 22 tỷ USD vào xe điện, khiến hãng đối mặt với nguy cơ thua lỗ lớn nếu xe điện không thể phổ biến như kỳ vọng. Áp lực gia tăng vào đầu năm 2026 khi tại Mỹ, Honda phải tung ra các ưu đãi lên tới 12.500 USD mỗi xe để kích cầu. Nếu đạt mục tiêu bán 200.000 xe điện mỗi năm, chi phí ưu đãi có thể lên tới 2,5 tỷ USD. Đồng thời, các mức thuế nhập khẩu khiến hãng thiệt hại thêm 2,5-3,1 tỷ USD mỗi năm, tổng chi phí tăng gần 6,3 tỷ USD/năm, đe dọa tính bền vững của toàn bộ mảng ôtô.
Trong nội bộ Honda, áp lực điều chỉnh chiến lược xe điện ngày càng lớn. Một bước ngoặt xảy ra vào ngày 12/3, khi một nhà cung cấp linh kiện Nhật Bản tại Mỹ được thông báo rằng Honda đã hủy phát triển 2 mẫu thuộc dòng xe điện chủ lực "0 Series" cùng chiếc Acura RSX EV. Quyết định này khiến hãng gần như không còn mẫu xe điện mới nào đang được phát triển tại thị trường Bắc Mỹ. Nhà cung cấp cho biết: "Chúng tôi đã đầu tư một số tiền khổng lồ. Mọi thứ diễn ra quá đột ngột".
Hậu quả và điều chỉnh chiến lược
Honda chính thức từ bỏ chiến lược điện hóa bằng thông báo hủy dự án xe điện "0 Series", mẫu crossover mang thương hiệu cao cấp Acura RSX EV và liên doanh Honda - Sony với chiếc Afeela 1. Hãng chấp nhận khoản lỗ lên tới 15,7 tỷ USD trong 2 năm, bao gồm khoảng 10,7 tỷ USD bồi thường cho các nhà cung cấp. Đây như một "cái tát" vào niềm tự hào của một thương hiệu lâu đời với quy mô toàn cầu.
Một lãnh đạo Honda thừa nhận quyết định đến muộn vì "niềm tự hào của một hãng xe lớn". Dù biết lợi nhuận thấp, hãng vẫn muốn đẩy mạnh xe điện để chuẩn bị cho tương lai, nhưng việc phụ thuộc vào ưu đãi lại có nguy cơ làm tổn hại hình ảnh thương hiệu. Khó khăn không chỉ ở Mỹ mà còn tại Trung Quốc, nơi hãng đang bị các đối thủ nội địa vượt trội về giá gây sức ép mạnh mẽ.
Hệ quả tài chính là rất lớn. Honda dự kiến ghi nhận khoản lỗ ròng hợp nhất lên tới 4,3 tỷ USD trong năm tài khóa kết thúc vào tháng 3/2026, mức lỗ đầu tiên kể từ khi niêm yết, thậm chí vượt qua khoản lỗ kỷ lục 4,2 tỷ USD của Nissan trong năm trước. Trước mắt, Honda đặt mục tiêu tăng doanh số xe hybrid lên 2,2 triệu xe vào năm tài khóa 2030, gấp đôi so với kế hoạch 2025. Tuy nhiên, việc dồn lực cho xe điện trước đây khiến số lượng mẫu xe hybrid đang phát triển không nhiều, đặt dấu hỏi về khả năng đạt mục tiêu.
Honda dự kiến sẽ công bố chiến lược quản lý mới vào tháng 5/2026, mở ra một chương tiếp theo sau cú "quay xe" đầy tốn kém trong cuộc đua xe điện. CEO Toshihiro Mibe khẳng định: "Chúng ta không thể dẫn đầu thế giới nếu không dám chấp nhận rủi ro", nhưng triết lý này giờ đây phải đối mặt với thực tế phũ phàng của thị trường.
