Làn sóng phản đối từ giới doanh nghiệp UAE trước xung đột Mỹ - Iran
Căng thẳng quân sự leo thang giữa Mỹ và Iran đang gây ra những hệ lụy nghiêm trọng tại khu vực Vùng Vịnh, nơi vốn được coi là ổn định bậc nhất Trung Đông. Đặc biệt, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) - đồng minh thân thiết của Washington - đang chứng kiến làn sóng chỉ trích hiếm hoi từ cộng đồng doanh nghiệp đối với Tổng thống Donald Trump.
"Ai trao quyền kéo chúng tôi vào cuộc chiến?"
Tỷ phú Khalaf al Habtoor, chủ sở hữu tập đoàn kinh doanh đa lĩnh vực tại Dubai, đã công khai đặt câu hỏi trên mạng xã hội X: "Ai đã trao cho ông quyền kéo khu vực của chúng tôi vào một cuộc xung đột với Iran? Dựa trên cơ sở nào ông đưa ra quyết định nguy hiểm này?". Ông Habtoor cho rằng quyết định của Washington đã đặt các quốc gia Vùng Vịnh vào trung tâm mối nguy hiểm mà họ không lựa chọn.
Theo các nhà phân tích, những phát biểu công khai như vậy là hiếm thấy tại UAE, nơi giới doanh nghiệp thường tránh chỉ trích trực tiếp các quyết định địa chính trị của cường quốc. Một doanh nhân có ảnh hưởng tại Dubai (yêu cầu giấu tên) cho biết tình trạng bất ổn đang gây áp lực lên nhiều ngành công nghiệp, cảnh báo nếu chiến sự kéo dài hơn một tháng, nhiều công ty có thể buộc phải xem xét lại kế hoạch sản xuất và dịch vụ.
Hệ lụy kinh tế nghiêm trọng tại trung tâm tài chính
Tác động của cuộc xung đột đã nhanh chóng lan sang các lĩnh vực kinh tế chủ chốt của UAE:
- Du lịch và hàng không: Hai ngành mũi nhọn của UAE bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Hàng nghìn hành khách bị mắc kẹt tại các sân bay do tuyến bay gián đoạn, buộc phải lựa chọn hành trình vòng với chi phí cao hơn.
- Thị trường tài chính: Chỉ số chứng khoán chuẩn của Dubai đang hướng tới tuần giảm mạnh nhất kể từ tháng 5/2022, phản ánh tâm lý lo ngại của nhà đầu tư.
- Giao thông hàng hải: Các cuộc tấn công của Iran khiến giao thông qua Eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược của dầu mỏ và hàng hóa toàn cầu - gần như đình trệ, đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh.
Bộ Quốc phòng UAE xác nhận đã bắn hạ tổng cộng 9 tên lửa đạn đạo và 109 máy bay không người lái nhắm vào các mục tiêu chiến lược. Dù lực lượng phòng không đã đánh chặn phần lớn, các vụ tấn công vẫn gây ra tâm lý bất ổn trong cộng đồng doanh nghiệp.
Cam kết đầu tư không đảm bảo ảnh hưởng chính trị
Trong những năm gần đây, UAE, Qatar và Arab Saudi đã cam kết hàng nghìn tỷ USD đầu tư vào nền kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng những cam kết này không đảm bảo khả năng ảnh hưởng đến quyết định chiến lược của Nhà Trắng.
Ông Andreas Krieg, giảng viên về an ninh Trung Đông tại Đại học King (London), nhận định: "Các cam kết đầu tư có thể giúp tạo dựng sự tiếp cận và thiện chí. Tuy nhiên, chúng không mang lại quyền phủ quyết đáng tin cậy tại Washington trong thời điểm khủng hoảng". Khi uy tín chiến lược bị thử thách hoặc chính trị nội bộ khuyến khích leo thang, yếu tố kinh tế thường không đủ sức nặng để thay đổi quyết định chính sách.
Ông Ryan Bohl, chuyên gia phân tích Trung Đông và Bắc Phi tại Rane Network, bổ sung: "Các quốc gia Vùng Vịnh từ lâu biết rằng Tổng thống Trump sẽ hành động theo cách riêng của mình. Tuy nhiên, họ vẫn bất ngờ trước mức độ sẵn sàng chấp nhận rủi ro có thể ảnh hưởng đến họ".
Chuẩn bị cho kịch bản căng thẳng kéo dài
Trong bối cảnh hiện tại, nhiều doanh nghiệp Vùng Vịnh đang chuẩn bị cho kịch bản một giai đoạn căng thẳng kéo dài. Các rủi ro địa chính trị tiếp tục đe dọa vị thế của khu vực như một trung tâm tài chính và thương mại toàn cầu.
Chính quyền UAE đang triển khai các hành lang bay an toàn, cho phép tối đa 48 chuyến bay mỗi giờ nhằm khôi phục hoạt động hàng không. Tuy vậy, giới chuyên gia nhận định việc khôi phục hoàn toàn lưu lượng bay có thể mất nhiều thời gian nếu căng thẳng tiếp tục leo thang.
Các nhà đầu tư quốc tế đang theo dõi sát sao liệu cuộc chiến có ảnh hưởng đến chiến lược đầu tư ra nước ngoài của các quốc gia Vùng Vịnh hay không. Đồng thời, cộng đồng doanh nghiệp trong khu vực tiếp tục bày tỏ lo ngại về tương lai kinh tế trong bối cảnh xung đột chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
