Bộ Công thương vừa công bố Dự thảo kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo, trong đó đề xuất chấm điểm và xếp loại tín nhiệm doanh nghiệp xuất khẩu gạo theo 5 cấp độ, từ 'rất cao' đến 'rất thấp'. Đây là cơ sở để phân bổ chỉ tiêu thực hiện các hợp đồng tập trung, thay thế cho Nghị định 107/2018 và Nghị định 01/2025.
Phân loại tín nhiệm doanh nghiệp xuất khẩu gạo
Theo dự thảo, thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo sẽ được phân thành 5 loại: tín nhiệm rất cao, tín nhiệm cao, tín nhiệm trung bình, tín nhiệm thấp và tín nhiệm rất thấp. Việc đánh giá dựa trên kết quả hoạt động kinh doanh trong một năm, bao gồm sản lượng và phát triển thị trường, cùng với kết quả thực hiện chế độ báo cáo và dự trữ lưu thông.
Cơ chế phân bổ chỉ tiêu hợp đồng tập trung
Trong hợp đồng tập trung, thương nhân đầu mối được trực tiếp xuất khẩu 20% lượng gạo. Nếu có hai thương nhân đầu mối, thương nhân trực tiếp ký hợp đồng được thực hiện 2/3 trong số 20%, 1/3 còn lại phân bổ cho thương nhân đầu mối không trực tiếp ký. Doanh nghiệp xếp hạng tín nhiệm rất cao được phân bổ chỉ tiêu không lớn hơn thương nhân đầu mối. Ở các cấp thấp hơn liền kề, sản lượng phân bổ không vượt quá 50% của nhóm trước đó.
Mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh
Theo nhiều doanh nghiệp, số lượng doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam rất lớn nhưng ít doanh nghiệp mạnh, chủ yếu làm thương mại mua đứt bán đoạn, chưa phát triển theo chuỗi giá trị. Nhà nước chủ trương xây dựng chuỗi giá trị hạt gạo gắn sản xuất với tiêu thụ, khuyến khích đầu tư vào sản xuất. Việc phân loại tín nhiệm được kỳ vọng từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp trong nước và quốc tế.
