Chiến tranh kết thúc, hàng vạn người lính trở về với giảng đường, ruộng đồng, có người bước vào thương trường với hai bàn tay trắng. Họ đối mặt với muôn vàn khó khăn, song cũng từ môi trường thử thách ấy, một lớp doanh nhân cựu chiến binh mang bản lĩnh thép đã vươn lên.
Hai bàn tay trắng và khát vọng tiên phong
Ông Lê Văn Kiểm rời quân ngũ, dấn thân vào thương trường ngay từ những năm trước Đổi mới (1986) - thời điểm mà khái niệm “doanh nghiệp tư nhân” còn quá mới mẻ, thậm chí phải đối mặt với muôn vàn rào cản về cơ chế và dòng vốn. Khởi đầu từ lĩnh vực sản xuất thức ăn gia súc, bằng ý chí của người lính và một tư duy đổi mới táo bạo, ông từng bước gây dựng KN Holdings trở thành một tập đoàn đa ngành. Từ bất động sản, dịch vụ, hạ tầng đến năng lượng tái tạo và nông nghiệp công nghệ cao, ở lĩnh vực nào cũng ghi dấu ấn tiên phong của ông.
“Trong chiến tranh, người lính chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc. Trong thời bình, người lính phải góp phần làm giàu cho đất nước, tạo việc làm cho người lao động và chia sẻ thành quả phát triển với cộng đồng” - ông Kiểm tổng kết và cũng coi đó là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của tập đoàn. Với những cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, doanh nhân Lê Văn Kiểm đã hai lần được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. Nay đã ngoài 80 tuổi, ông vẫn trực tiếp điều hành doanh nghiệp, miệt mài những dự án mới với tâm niệm còn sức khỏe còn lao động: “Vì ơn nghĩa với đất nước, với cuộc đời này, tôi sẽ phấn đấu không ngừng nghỉ và cống hiến hết mình”.
Người chỉ huy trọng kỷ cương và nghĩa tình
Với 18 năm quân ngũ, cựu chiến binh Nguyễn Đình Trường mang kỷ luật và sự sắc bén của một quân nhân vào thương trường. Ông nổi tiếng với tuyên bố: “Doanh nghiệp thua lỗ, hãy giao cho tôi”. Trong thời gian chèo lái Tổng công ty May Việt Tiến, ông xây dựng mô hình quản trị kỷ cương, trọng dụng người tài và không ưu ái người thân. Tinh thần kỷ luật ấy là nền tảng để ông kiến tạo nên một doanh nghiệp vững vàng trước sóng gió thị trường, đưa thương hiệu dệt may Việt Nam vươn tầm quốc tế.
Đằng sau phong cách quản trị kỷ cương ấy là sự quan tâm, nghĩa tình với người lao động. Triết lý “lo cho quân” từ bữa ăn, đời sống đến tương lai hàng nghìn người lao động chính là sự tiếp nối của tinh thần “không bỏ lại ai phía sau” của người lính trải qua chiến trường. Với những cống hiến vượt bậc, năm 2007, ông vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.
Ngay cả khi đối mặt với những thử thách chưa từng có của đại dịch COVID-19, bản lĩnh của người lính lại tỏa sáng. Không đầu hàng trước khó khăn, ông đã cùng ban lãnh đạo tìm kiếm đơn hàng mới, nhanh chóng chuyển hướng sang sản xuất khẩu trang xuất khẩu. Nhờ sự linh hoạt đó, hàng nghìn lao động vẫn giữ được việc làm, đưa doanh nghiệp vững vàng vượt qua giông bão. Đối với ông, người lao động là tài sản quý giá nhất mà doanh nghiệp phải có trách nhiệm bảo vệ bằng mọi giá.
Từ thương binh nặng đến “vua giống” ngành nông nghiệp
Anh hùng Lao động Trần Mạnh Báo - Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn ThaiBinh Seed lại chọn cống hiến ở mặt trận khác: nông nghiệp. Bước ra từ chiến trường Quảng Trị khốc liệt và những năm tháng làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia, ông trở về quê lúa với thương tật hạng 2/4. Dù mất đi một con mắt cùng những di chứng vết thương, người lính ấy bắt đầu hành trình lập nghiệp từ làm công nhân, rồi nhân viên tạp vụ tại Công ty Giống cây trồng Thái Bình (tiền thân của ThaiBinh Seed).
Bằng kỷ luật thép quân đội, ý chí của người lính và tinh thần tự học không ngừng, nhân viên tạp vụ năm xưa đã từng bước vươn lên vị trí lãnh đạo và đưa ThaiBinh Seed trở thành doanh nghiệp dẫn đầu ngành giống cây trồng Việt Nam. Dưới sự dẫn dắt của ông, ThaiBinh Seed đã chọn tạo thành công hàng chục bộ giống cây trồng quốc gia và đầu tư mạnh mẽ cho nghiên cứu khoa học. Doanh nghiệp đã xây dựng được viện nghiên cứu cây trồng riêng, sở hữu phòng thí nghiệm đạt chuẩn quốc tế và hệ thống chế biến hạt giống hiện đại. Hiện ThaiBinh Seed đang cung ứng giống lúa cho khắp các tỉnh, thành phố, chiếm khoảng 20% diện tích gieo cấy cả nước. Mỗi năm, doanh nghiệp liên kết sản xuất khoảng 8.000ha, tiêu thụ gần 30.000 tấn sản phẩm, giúp hàng nghìn hộ nông dân nâng cao thu nhập.
Chia sẻ về con đường mình đã chọn, doanh nhân Trần Mạnh Báo cho biết, ông luôn tâm niệm: “Làm giống cây trồng là làm cho nông dân. Muốn doanh nghiệp phát triển thì trước hết người nông dân phải có cuộc sống tốt hơn”. Với ông, phát triển doanh nghiệp không chỉ là bài toán lợi nhuận, mà còn là trách nhiệm góp phần bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và nâng tầm nông sản Việt trên bản đồ thế giới.
Một thế hệ doanh nhân mang áo lính
Từ những “cánh chim đầu đàn”, cộng đồng doanh nhân cựu chiến binh hiện nay đang chứng kiến sự bứt phá của nhiều tập đoàn kinh tế tư nhân quy mô lớn, giữ vai trò dẫn dắt ở các lĩnh vực then chốt. Tiêu biểu là Tập đoàn Thái Bình Dương (Pacific Group) của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Quý với hàng loạt dự án hạ tầng giao thông, năng lượng và logistics quy mô lớn; Hiền Lê Group của nữ cựu chiến binh Nguyễn Thị Bảo Hiền với mô hình phát triển đa ngành, lấy công nghệ cao và sự bền vững làm nền tảng.
Hiệp hội Doanh nghiệp, doanh nhân Cựu chiến binh Việt Nam hiện quy tụ gần 16.000 hội viên, với hàng chục nghìn doanh nghiệp, hợp tác xã và trang trại. Mỗi năm, các đơn vị tạo việc làm cho gần 300.000 lao động. Chỉ trong ba năm 2023-2025, tổng doanh thu toàn Hiệp hội đạt hơn 768.000 tỷ đồng, nộp ngân sách trên 51.000 tỷ đồng và giải quyết việc làm cho gần 888.000 lượt lao động.
Theo Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp, doanh nhân Cựu chiến binh Việt Nam Lê Văn Kiểm, hiệp hội hiện quy tụ gần 16.000 hội viên, với hàng chục nghìn doanh nghiệp, hợp tác xã và trang trại. Mỗi năm, các đơn vị tạo việc làm cho gần 300.000 lao động. Chỉ trong ba năm 2023-2025, tổng doanh thu toàn Hiệp hội đạt hơn 768.000 tỷ đồng, nộp ngân sách trên 51.000 tỷ đồng và giải quyết việc làm cho gần 888.000 lượt lao động.
Cộng đồng doanh nhân cựu chiến binh còn chủ động thích ứng với những yêu cầu của nền kinh tế hiện đại, đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, mở rộng liên kết sản xuất và phát triển thị trường xuất khẩu; đồng thời, xây dựng văn hóa kinh doanh dựa trên các giá trị cốt lõi như thượng tôn pháp luật, trọng chữ tín, cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Đó cũng là cách những phẩm chất từng được tôi luyện trong quân ngũ tiếp tục phát huy giá trị trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.
Thành công trên thương trường, nhiều doanh nhân cựu chiến binh đã dành nguồn lực lớn cho an sinh xã hội, tri ân người có công và chăm lo cho người yếu thế. Hàng chục nghìn tỷ đồng được đóng góp để xây dựng trường học, bệnh viện, nhà tình nghĩa; hỗ trợ người nghèo, đồng bào vùng thiên tai và các hoạt động “đền ơn đáp nghĩa”. Minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần “vì nhân dân phục vụ” là cựu chiến binh Lê Văn Kiểm. Ông và gia đình đã dành hàng nghìn tỷ đồng cho an sinh xã hội, chăm lo thương binh, gia đình liệt sĩ. Gia đình ông đã ủng hộ 500 tỷ đồng cho Quỹ vắc-xin phòng, chống COVID-19; năm 2024, tiếp tục hỗ trợ 180 tỷ đồng xây dựng hơn 3.000 căn nhà trong chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát…
Dù ở thời chiến hay thời bình, người lính luôn là lực lượng đi đầu. Những doanh nhân mang áo lính vẫn đang bền bỉ viết tiếp khúc quân hành của lòng yêu nước, đóng góp quan trọng vào sự phồn vinh của đất nước và hạnh phúc của nhân dân.
