Chuyên gia Saigon Food: 'Bão giá' 2026 không phải biến động ngắn hạn, doanh nghiệp cần chiến lược dài hạn
Tại sự kiện Founder Talk do ERIC Capital tổ chức vào ngày 12/3 với chủ đề 'Bão giá 2026 - Doanh nghiệp vượt sóng ra sao?', ông Lê Nguyễn Vũ Phương – Giám đốc Tài chính kiêm Kế toán trưởng Saigon Food đã đưa ra những phân tích sâu sắc về tình hình kinh tế hiện nay. Ông nhấn mạnh rằng làn sóng chi phí tăng cao không phải là một biến động ngắn hạn mà có thể kéo dài trong nhiều năm tới, đòi hỏi doanh nghiệp phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng.
Nguyên nhân sâu xa của 'bão giá' và tác động đến doanh nghiệp
Theo ông Lê Nguyễn Vũ Phương, năm 2026 mới bắt đầu nhưng các doanh nghiệp đã phải đối mặt với nhiều áp lực đồng thời. Ông liệt kê ba yếu tố chính: tình hình giá cả nguyên vật liệu tăng liên tục, các quy định về thuế được siết chặt hơn, và sự ra đời liên tục của các thông tư, nghị định mới buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh hoạt động. Phân tích nguyên nhân, ông cho rằng biến động địa chính trị toàn cầu, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, đã đẩy giá năng lượng lên cao, với giá dầu có thời điểm vượt 110 USD/thùng so với mức 50-70 USD/thùng trước đây.
Ông Phương nhận định: 'Theo tôi, giá dầu đã thiết lập một mặt bằng mới, đâu đó phải từ khoảng 80 USD một thùng trở lên và giữ ở mức đó trong ít nhất một năm, thậm chí nhiều năm nữa. Vì vậy doanh nghiệp đừng kỳ vọng chi phí chỉ tăng trong thời gian ngắn rồi sẽ quay lại như cũ.' Điều này cho thấy doanh nghiệp cần thay đổi tư duy, từ việc chờ đợi giá giảm sang xây dựng chiến lược thích ứng dài hạn.
Chiến lược ứng phó: Ma trận rủi ro và điều chỉnh mô hình vận hành
Đối với một doanh nghiệp sản xuất thực phẩm quy mô lớn như Saigon Food, biến động chi phí đầu vào có thể tác động ngay lập tức đến hoạt động kinh doanh. Ông Phương chia sẻ rằng ban điều hành đã phản ứng nhanh chóng bằng cách thiết lập một ma trận rủi ro trong vòng 24 giờ. Ma trận này liệt kê tất cả các yếu tố bị ảnh hưởng bởi giá dầu, từ chi phí vận chuyển, bao bì đến các khoản chi vận hành, và đặt ra các kịch bản ứng phó khi chi phí tăng 5%, 10% hay 15%.
Một ví dụ cụ thể là bao bì nhựa – loại chi phí gắn trực tiếp với giá dầu. Ông giải thích: 'Bao bì nhựa được sản xuất từ hạt nhựa mà hạt nhựa được tinh luyện từ dầu mỏ. Khi giá dầu tăng thì bao bì chắc chắn tăng. Vì vậy giải pháp của chúng tôi là phải giảm sử dụng bao bì nhựa, đồng thời tính toán bài toán tài chính để dự trữ tồn kho khi cần thiết.'
Song song với việc lập ma trận rủi ro, Saigon Food cũng điều chỉnh mô hình vận hành nhân sự để tiết giảm chi phí. Ông Phương cho biết: 'Tổng giám đốc của chúng tôi đã đưa ra thông điệp là khoảng 30% nhân sự khối gián tiếp có thể làm việc từ xa, không cần đến công ty.' Hiện nay, gần 150 nhân viên đã chuyển sang hình thức này, giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí điện, nước và cơ sở vật chất, đồng thời nhân viên cũng tiết kiệm được chi phí đi lại.
Khủng hoảng cũng là cơ hội: Đầu tư thông minh và giữ vững tiêu chuẩn
Trong bối cảnh khó khăn, ông Phương khuyến nghị doanh nghiệp không nên chỉ tập trung vào cắt giảm chi phí mà cần cân nhắc đầu tư vào các khoản chiến lược. Ông nói: 'Những chi phí gắn với tăng doanh số như đội ngũ bán hàng, chuyển đổi số, marketing hay mở rộng thị trường… nếu có điều kiện thì nên đầu tư. Nếu đối thủ không làm thì mình làm để chiếm thị phần.' Bên cạnh đó, việc giữ chân nhân sự chủ chốt – những 'hạt nhân kim cương' – cũng rất quan trọng để duy trì lợi nhuận và tăng trưởng.
Từ kinh nghiệm thực tế, ông Phương nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiên định với tiêu chuẩn sản phẩm. Ông kể lại câu chuyện về dòng sản phẩm cá viên của Saigon Food, từng chịu lỗ nhiều năm do chi phí nguyên liệu cao trong khi thị trường tràn ngập sản phẩm giá rẻ. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn quyết định không hạ tiêu chuẩn, và khi Nhà nước siết chặt quản lý thực phẩm, người tiêu dùng đã quay lại với những sản phẩm chất lượng. Ông kết luận: 'Trong dài hạn, sự chuẩn mực và minh bạch trong sản xuất vẫn là lợi thế cạnh tranh bền vững của doanh nghiệp.'
