Vai trò CEO trong kỷ nguyên mới: Từ ra quyết định đến xây dựng năng lực tổ chức
Tại hội nghị Newing Leadership Summit 2026, các chuyên gia hàng đầu đã chỉ ra sự chuyển dịch mạnh mẽ trong vai trò của CEO. Trong bối cảnh thị trường biến động không ngừng và mô hình tổ chức ngày càng trở nên phức tạp, thách thức lớn nhất đối với lãnh đạo không còn là đưa ra những quyết định đúng đắn một cách đơn lẻ. Thay vào đó, nhiệm vụ cốt lõi là xây dựng năng lực toàn diện cho tổ chức, bao gồm văn hóa, hệ thống và con người, để doanh nghiệp có thể đổi mới và phát triển một cách bền vững.
Theo bà Nguyễn Thị Minh Giang – Tổng Giám đốc và Đồng sáng lập Newing, cùng với ông Chandee Zhuang – Cố vấn cấp cao eWTP của Alibaba Group, sự thay đổi này đòi hỏi một tư duy lãnh đạo hoàn toàn mới, tập trung vào việc tạo dựng môi trường làm việc tích cực và hỗ trợ.
Văn hóa doanh nghiệp: Lợi thế cạnh tranh then chốt trong thời đại mới
Ông Chandee Zhuang nhấn mạnh rằng khi vận hành một tổ chức, ba yếu tố cốt lõi không thể thiếu là sự đồng thuận của đội ngũ, năng lực tổ chức và văn hóa doanh nghiệp. Trong đó, văn hóa đóng vai trò đặc biệt quan trọng vì nó định hình cách con người suy nghĩ, hành xử và phối hợp với nhau trong công việc hàng ngày.
"Văn hóa là những gì bạn có thể nhìn thấy, nghe thấy và cảm nhận trong tổ chức. Nó thể hiện qua cách mọi người nói chuyện, cách họ làm việc và cách họ phản ứng khi đối mặt với vấn đề," ông Zhuang chia sẻ.
Theo ông, chiến lược và văn hóa luôn phải song hành với nhau. Nếu một doanh nghiệp theo đuổi đổi mới sáng tạo nhưng văn hóa nội bộ lại khiến nhân viên sợ thử nghiệm hoặc sợ mắc sai lầm, thì chính văn hóa đó sẽ trở thành điểm nghẽn, cản trở sự thành công của chiến lược.
Đổi mới sáng tạo: Không phải từ thiên tài đơn độc mà từ trí tuệ tập thể
Ở góc nhìn thực hành, bà Nguyễn Thị Minh Giang cho rằng nhiều doanh nghiệp hiện nay đang hiểu sai về bản chất của đổi mới sáng tạo. Theo bà, đổi mới không phải là sản phẩm của một cá nhân xuất chúng, mà là kết quả của trí tuệ tập thể được nuôi dưỡng trong một môi trường phù hợp.
"Đổi mới không phải là kết quả của thiên tài đơn độc. Đổi mới là thiên tài của collective – của cả tập thể," bà Giang khẳng định.
Bà giải thích rằng bản chất của đổi mới là giải quyết vấn đề. Do đó, để thúc đẩy đổi mới, doanh nghiệp phải tạo ra một môi trường nơi cả tổ chức cùng tham gia vào quá trình giải quyết vấn đề. Điều này khiến vai trò của lãnh đạo trong các dự án đổi mới trở nên khác biệt hoàn toàn so với cách điều hành truyền thống.
"Trong các dự án đổi mới hay trong những giai đoạn bất định, lãnh đạo không phải là người đưa ra câu trả lời. Họ phải là người tạo ra một 'không gian xã hội' nơi mọi người cảm thấy an toàn để tranh luận, chia sẻ và đồng sáng tạo," bà nói thêm.
Theo bà Giang, một tổ chức muốn đổi mới cần phát triển ba năng lực quan trọng:
- Tư duy sáng tạo: Khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau.
- Năng lực thử nghiệm sáng tạo: Dám thử nghiệm và chấp nhận rủi ro có tính toán.
- Năng lực giải quyết vấn đề sáng tạo: Ứng dụng các phương pháp mới để tìm ra giải pháp hiệu quả.
Yếu tố nền tảng cho cả ba năng lực này là an toàn tâm lý – nơi nhân viên có thể đưa ra ý kiến khác biệt mà không sợ bị phán xét hay trừng phạt. "Trong các buổi brainstorm, nguyên tắc là tập trung vào vấn đề chứ không tập trung vào con người. Không tấn công cá nhân, mà phát triển ý tưởng," bà nhấn mạnh.
Khi người sáng lập rời đi: Văn hóa là yếu tố giữ vững tổ chức
Các diễn giả cũng đề cập đến một vấn đề then chốt: Khi doanh nghiệp phát triển đến một quy mô nhất định, câu hỏi quan trọng không còn là founder có giỏi hay không, mà là tổ chức có đủ năng lực để vận hành độc lập hay không.
Ông Chandee Zhuang cho rằng văn hóa chính là yếu tố giúp tổ chức tiếp tục phát triển ngay cả khi người sáng lập không còn trực tiếp điều hành. "Khi văn hóa đã thấm vào tổ chức, nó sẽ định hình cách mọi người hành động. Lúc đó tổ chức có thể tiếp tục vận hành ngay cả khi lãnh đạo thay đổi," ông nói.
Để hiểu rõ văn hóa doanh nghiệp, theo ông, lãnh đạo không chỉ cần lắng nghe nhân viên mà còn phải thu thập phản hồi từ đối tác và các bên trong hệ sinh thái rộng lớn hơn.
Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Minh Giang nhấn mạnh rằng để một tổ chức có thể đổi mới và phát triển bền vững, lãnh đạo phải tạo ra môi trường cho phép thử nghiệm. "Đây là thời đại mà ai thử nhiều hơn, sai nhanh hơn và học nhanh hơn thì người đó thắng," bà chia sẻ.
Tuy nhiên, bà cũng cảnh báo rằng sai lầm chỉ có giá trị nếu tổ chức học được từ sai lầm đó. "Thử nhanh, sai nhanh – nhưng phải sai khác nhau. Nếu năm này qua năm khác vẫn lặp lại cùng một sai lầm thì đó không còn là đổi mới," bà Giang nói.
Theo bà, nhiều nghiên cứu trên thế giới, trong đó có nghiên cứu của Google về hiệu suất đội nhóm, đã chứng minh rằng những đội đạt hiệu quả cao nhất thường là những đội có mức độ an toàn tâm lý cao – nơi mọi người dám chia sẻ ý kiến và dám thử nghiệm mà không lo sợ hậu quả tiêu cực.
Kết luận: CEO hiện đại – Kiến trúc sư của năng lực tổ chức
Trong bối cảnh hiện nay, vai trò của CEO đang thay đổi một cách căn bản. Thay vì là người ra mọi quyết định, lãnh đạo ngày nay cần tập trung vào việc xây dựng năng lực cho tổ chức: từ văn hóa, hệ thống đến con người.
Bởi trong một thế giới ngày càng phức tạp và đầy biến động, không một cá nhân nào có thể giải quyết mọi vấn đề một mình. Điều quan trọng nhất của lãnh đạo hiện đại là tạo ra một tổ chức đủ mạnh mẽ và linh hoạt để cùng nhau đối mặt với thách thức, đổi mới không ngừng và phát triển bền vững trong dài hạn.
