Burger King tại Việt Nam: Hành trình 15 năm đầy thách thức
Chuỗi thức ăn nhanh Mỹ Burger King đã trải qua gần 15 năm kinh doanh khá chật vật tại thị trường Việt Nam, với việc thu hẹp đáng kể mạng lưới cửa hàng so với tham vọng ban đầu. Thương hiệu này hiện chỉ duy trì hoạt động tại 4 cửa hàng ở TP.HCM, sau khi đóng toàn bộ điểm bán tại Hà Nội, cho thấy những khó khăn dai dẳng trong một thị trường fast food ngày càng sôi động.
Tham vọng lớn và thực tế phũ phàng
Burger King chính thức gia nhập thị trường Việt Nam vào năm 2012 thông qua hình thức nhượng quyền với đối tác địa phương là Imex Pan Pacific Group (IPPG) của doanh nhân Johnathan Hạnh Nguyễn. Thời điểm đó, chuỗi burger lớn thứ hai thế giới đặt mục tiêu khá tham vọng: mở khoảng 60 cửa hàng trong vòng 5 năm, kỳ vọng tận dụng sự tăng trưởng nhanh của tầng lớp trung lưu và tốc độ đô thị hóa tại các thành phố lớn.
Cửa hàng đầu tiên được đặt tại sân bay Tân Sơn Nhất, sau đó thương hiệu mở rộng ra TP.HCM và Hà Nội. Tuy nhiên, tốc độ mở rộng nhanh chóng chững lại chỉ sau vài năm. Theo các báo cáo thị trường, Burger King từng đạt khoảng 17 cửa hàng trên cả nước trong giai đoạn cao điểm nhất, nhưng nhiều điểm bán sau đó phải đóng cửa do hiệu quả kinh doanh không đạt kỳ vọng.
Thị trường fast food Việt Nam: Tiềm năng và thách thức
Đáng chú ý, đà thu hẹp của Burger King diễn ra trong bối cảnh thị trường thức ăn nhanh tại Việt Nam vẫn được đánh giá có tiềm năng tăng trưởng. Theo dữ liệu từ Euromonitor International, doanh thu thị trường nhà hàng phục vụ nhanh năm 2024 đạt khoảng 22.400 tỷ đồng, tăng gần 7% so với năm liền trước. Dự báo cho thấy quy mô thị trường này sẽ tiếp tục mở rộng nhờ dân số trẻ và sự gia tăng của tầng lớp trung lưu.
Tuy nhiên, thị trường này đang chứng kiến sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt giữa các thương hiệu quốc tế. Các chuỗi gà rán như Lotteria, Jollibee và KFC chiếm ưu thế rõ rệt với số lượng cửa hàng lần lượt khoảng 220, hơn 210 và 170 điểm bán. Trong khi đó, McDonald's, thương hiệu burger lớn nhất thế giới, cũng chỉ có khoảng 35-40 cửa hàng tại Việt Nam sau hơn một thập kỷ hoạt động.
Yếu tố cản trở sự mở rộng của các chuỗi burger
Một yếu tố quan trọng khiến các chuỗi burger khó mở rộng nhanh là cấu trúc đặc thù của thị trường ăn uống tại Việt Nam. Theo báo cáo của nền tảng nghiên cứu ngành F&B iPOS.vn, thị trường F&B Việt Nam năm 2024 đạt khoảng 726.500 tỷ đồng doanh thu, với hơn 329.500 cơ sở kinh doanh. Tuy nhiên, phần lớn thị trường này vẫn thuộc về các cửa hàng độc lập và ẩm thực địa phương.
Khoảng 78% chi tiêu ăn uống của người Việt dành cho thức ăn đường phố, trong khi fast food chỉ chiếm khoảng 1% tổng chi tiêu ăn uống. Điều này khiến các chuỗi fast food quốc tế phải cạnh tranh trực tiếp với hệ sinh thái ẩm thực địa phương phong phú, từ phở, bánh mì đến cơm tấm - những món ăn vừa có giá rẻ hơn vừa phục vụ nhanh.
Bên cạnh đó, khẩu vị tiêu dùng địa phương cũng được xem là một rào cản. Nghiên cứu của Kantar cho thấy thức ăn nhanh kiểu phương Tây không hoàn toàn phù hợp với khẩu vị của đa số người tiêu dùng châu Á. Trong khi burger bò là sản phẩm chủ lực của Burger King, nhiều chuỗi thành công hơn tại Việt Nam lại tập trung vào gà rán hoặc các món được điều chỉnh phù hợp với khẩu vị địa phương.
Triển vọng và bài học kinh nghiệm
Dù thị trường fast food tại Việt Nam vẫn còn dư địa tăng trưởng, nhưng khó khăn và thách thức cũng không ít. Việc Burger King thu hẹp mạng lưới phản ánh sự cần thiết của việc thích ứng với đặc thù địa phương và cạnh tranh hiệu quả trong một môi trường đa dạng. Các thương hiệu quốc tế khác như Shake Shack, với kế hoạch mở cửa hàng đầu tiên vào giữa năm nay, cũng sẽ phải đối mặt với những thử thách tương tự.
Nhìn chung, hành trình 15 năm của Burger King tại Việt Nam là một minh chứng cho thấy sự phức tạp của thị trường thức ăn nhanh, nơi tiềm năng tăng trưởng đi đôi với cạnh tranh khốc liệt và nhu cầu thích nghi văn hóa. Bài học từ chuỗi này có thể giúp các doanh nghiệp nước ngoài rút kinh nghiệm khi đầu tư vào thị trường Đông Nam Á năng động này.
